Aynı yere gelmeyiz, aynı yerin bir üst katına geliriz

İnsan, hayatının düz bir çizgi olduğunu zanneder. Okur, büyür, çalışır, sever, kırılır, yaşlanır. Sanki bir başlangıç vardır ve bir de son. Oysa insan hayatı çizgi gibi değil, daha çok bir spiral gibidir. Döne döne ilerleriz. Aynı sokaklardan geçer, aynı duyguları yaşar, aynı hataları yapar, aynı soruları sorarız. Ama aslında hiçbir zaman tam olarak aynı yerde olmayız.

Hayat bazen bizi aynı olayla tekrar karşılaştırır. Aynı tip insanlar, aynı tartışmalar, aynı hayal kırıklıkları, aynı sevinçler… İnsan o an şöyle düşünür: “Ben bunu daha önce yaşamıştım.” Evet, yaşamıştır. Ama bu bir tekrar değildir. Bu, bir üst dersidir.

Spiral böyle bir şeydir. Daire çizmez, yukarı doğru döne döne ilerler. Sen aynı noktaya geldiğini sanırsın ama aslında biraz daha yukarıdasındır. Artık aynı insan değilsindir. Eskiden kırıldığın şeye bu sefer sadece susarsın. Eskiden susamadığın yerde bu sefer konuşursun. Eskiden tutunduğun şeyi bu sefer bırakırsın. Eskiden bırakamadığın şeyi bu sefer içinden bırakırsın.

İnsan en çok da buna şaşırır: Kendine.

“Ben eskiden böyle değildim” dersin.

Değildin. Çünkü bir alt kattaydın.

Hayat, insanı daire çizdirerek değil, spiral çizdirerek büyütür. Aynı hatayı iki kere yaparsın ama ikinci sefer artık aynı hatayı yapan kişi değilsindir. Aynı acıyı iki kere yaşarsın ama ikinci sefer o acının adını koyabilirsin. Aynı kaybı iki kere yaşarsın ama ikinci sefer, kaybın hayatın bir parçası olduğunu kabul edersin.

Belki de olgunlaşmak dediğimiz şey, yeni şeyler yaşamak değil; aynı şeyleri başka bir yerden yaşayabilmektir.

İnsan, hayatında aynı kapıya birkaç kez gelir. İlkinde kapıyı çalar, kimse açmaz, ağlar. İkincisinde yine çalar, yine açılmaz, kızar. Üçüncüsünde kapıya kadar gelir ama çalmaz, arkasını döner gider. İşte o zaman aynı yere gelmiş olmaz; aynı yerin bir üst katına çıkmış olur.

Hayat, ileri doğru giden bir yol değil sadece. Bazen içeri doğru giden bir yoldur. İnsan, dış dünyada çok yol almasa bile, iç dünyasında kat kat yükselir. Dışarıdan bakıldığında aynı hayatı yaşıyor gibi görünür ama içeride bambaşka bir insan olmuştur.

Bu yüzden bazı insanlar çok şey yaşamış gibi değil, çok şey anlamış gibi durur. Çünkü hayat, onları düz bir yolda değil, spiral bir yolda yürütmüştür.

Ve belki de hayatın en büyük sırrı şudur:

İnsan aynı yere dönmez.

İnsan aynı yerin bir üst katına gelir.