Ukrayna tuzağı: Türkiye'nin enerji egemenliği Londra'nın oyuncağı olur mu?

Beş yıldır süren savaşta artık perde arkasında bambaşka bir oyun oynanıyor. Bu oyunun faturasını ise Türkiye'ye kesmek istiyorlar.

Savaşın içinde yaşayanlar bilir; cephedeki kurşunlar kadar, masa başında atılan imzalar da öldürür. Ukrayna'daki savaş, beşinci yılına girerken, artık çatışmanın seyri değişiyor. Artık sadece Donbas bozkırlarında toprak kazanmak ya da kaybetmek değil mesele. Şimdi gözler Karadeniz'in derinliklerine, Türkiye'nin enerji damarlarına çevrilmiş durumda.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in geçtiğimiz günlerde Moskova'da yaptığı açıklama, aslında Ankara'ya gönderilmiş açık bir uyarıydı: “Birileri Karadeniz'in altından Türkiye'ye giden Türk Akımı ve Mavi Akım doğalgaz boru hatlarını patlatmaya çalışıyor.”

Bu iddia, kulağa ilk başta bir komplo teorisi gibi gelebilir. Ama gelin, arşivi biraz karıştıralım. 

Ukrayna'nın bu hatlara göz dikmesi yeni değil. Daha Mayıs 2023'te, Ukrayna ordusuna ait insansız deniz araçları, Karadeniz'de boru hatlarını koruyan "İvan Hurş" adlı Rus gemisine saldırmıştı. Geçen yıl Ocak ayında ise Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın Türk Akımı besleyen Russkaya kompresör istasyonuna dokuz insansız hava aracıyla saldırı girişiminde bulunduğunu açıkladı.

Yetkin Report'ta Mehmet Öğütçü'nün de vurguladığı gibi, bu saldırı girişimleri başarısız oldu diye rahatlamak için henüz çok erken. Çünkü asıl tehlike, bu girişimlerin birer "prova" niteliği taşımasında yatıyor. Hatırlayın, 26 Eylül 2022'de Baltık Denizinin dibinde Nord Stream 1 ve 2 boru hatları nasıl kullanılamaz hale geldi?

O zaman da "Böyle bir şey olmaz" denilmişti. Ama oldu.

Polonya mahkemesinin geçtiğimiz aylarda verdiği bir karar var ki, tüyler ürpertici: Mahkeme, Nord Stream sabotajında görev alan Ukraynalı dalgıcı serbest bırakırken, “Derin deniz yatağı harbi savaş durumunda yasaldır” kararını verdi. Bu ne demek biliyor musunuz? Artık deniz altındaki enerji altyapısına yapılan sabotajlar, "meşru askeri hedef" olarak görülmeye başlandı.

Ukrayna'nın Avrupa'ya gaz geçişi 31 Aralık 2024'te sona erdi. Nord Stream hatları zaten kullanılamaz halde. Avrupa'ya Rus gazı taşıyan tek büyük hat, TürkAkım olarak kaldı. Bu hattı devre dışı bırakmak, Avrupa'nın enerji krizini derinleştirirken, Rusya'yı önemli bir gelir kaynağından mahrum bırakacak.

Ama asıl soru şu: Bu hesabın içinde Türkiye var mı?

Türkiye, yıllık yaklaşık 54 milyar metreküp doğalgaz tüketiyor. Bunun 31 milyar metreküpü TürkAkım, 16 milyar metreküpü Mavi Akım üzerinden geliyor. Bu hatların bir gecede yok edilmesi demek, Türkiye'nin kış ortasında enerji arz güvenliğinin çökmesi, sanayinin durması, milyonlarca insanın evinin soğuması demek.

Üstelik Türkiye, yıllardır “enerji merkezi” olma hedefiyle altyapıya milyarlarca dolar yatırım yaptı. Tuz Gölü ve Silivri'deki depolama tesisleri kapasitelerini artırdı, Avrupa'ya “gazınızı gelin bende depolayın” çağrısı yaptı. Ama bütün bu vizyon, Karadeniz'in dibindeki birkaç patlamayla yerle bir olabilir.

İşin bir de diplomatik boyutu var ki, burada ipler Ukrayna'da değil, çok daha batıda oynatılıyor.

Dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın 2022 baharında Kiev'e gidip, müzakere masasını nasıl devirdiğini hatırlayın. Ukrayna ve Rusya, İstanbul'da barışa çok yaklaşmıştı. Ama Johnson'ın “Batı sizi destekliyor, savaşmaya devam edin” talimatı geldi. Şimdi de benzer bir senaryo işliyor.

Kulislerde konuşulan o ki; Londra, Paris ve Brüksel'deki bazı çevreler, Zelenskiy'nin artık “kullan-at” bir lider konumuna geldiğini düşünüyor. Yerine ise Genelkurmay eski Başkanı Valeri Zaluzhny hazırlanıyor. Avrupa medyasında Zaluzhny'yi öven yazıların sayısı son aylarda dikkat çekici biçimde arttı.

Peki Zaluzhny'nin eli ne kadar temiz?

Wall Street Journal'ın ortaya çıkardığı belgelere göre, Nord Stream sabotajının arkasındaki isimlerden biri de bizzat Zaluzhny. Yani Londra'nın yeni gözdesi, daha önce Avrupa'nın enerji altyapısını hedef alan bir operasyonun mimarı.

Düşünsenize, Türk Akımı ve Mavi Akım patlatılırsa, bu operasyonun hesabı kime kesilecek? Elbette Zelenskiy'ye. Ve tam da o noktada, “savaş suçlusu” ilan edilen Zelenskiy, saf dışı bırakılıp yerine Zaluzhny getirilecek. Londra için mükemmel bir senaryo: Hem Rusya'ya darbe vurulacak, hem Türkiye'nin enerji bağımsızlığı yok edilecek, hem de Batı'nın adamı Kiev'de koltuğa oturacak.

Ankara'nın bu oyunu görmesi ve gereken adımları atması şart. Öncelikle, Karadeniz'deki boru hatlarının güvenliği için Rusya ile ortak bir koruma mekanizması acilen hayata geçirilmeli. İkinci olarak, Ukrayna'ya verilen desteğin bir sınırı olması gerektiği, enerji altyapımızın hedef alınması halinde Ankara'nın tavrının çok farklı olacağı Kiev'e net bir dille bildirilmeli.

Türkiye'nin enerji merkezi olma vizyonu, Karadeniz'in dibindeki borulara bağlı. O borular patlarsa, sadece gaz akışı durmaz; Türkiye'nin bölgesel güç olma hedefi de sulara gömülür.

Londra'nın oyun kurucuları şunu bilmeli: Türkiye, 21. yüzyılda kimsenin arka bahçesi değil. Ve Karadeniz, kimsenin oyun sahası olmayacak.