-Buzlu bir yüz
-55 derecede Türkler ve Yakutistan
MOSKOVA
Yeni bir yıl ve yeni bir video ile tüm okurlarıma merhaba!
Geçen yıl Yakutistan’a gidip Türk kuzenlerimiz hakkında çok detaylı bir videoyu Youtube kanalımdan yayınlamıştım.
Aralık ayında ise Yakutistan’a tekrar gittim, bu seferki amacım ise dünyanın en soğuk bölgesinde kuzenlerimizin -55 derecelik soğuklarda nasıl yaşadığını sizlere abartmadan tüm çıplaklığı ile anlatmaktı.
Bazı şeyleri yerinde görmek, gözlemlemek, insanın bilgi ve birikimini arttırırken, aynı zamanda yapılan yalan haberlerin de ne kadar fütursuzca yayınlandığını yerinde görmeme vesile oldu.
Mesela Ukrayna’da yaşayan ve kendine Kırım Tatar Türkü diyen eski bir TİKA görevlisi, BBC’nin Rusya hakkında yalan haberler üreten Rusça bir haber kaynağını baz alıp, “Yakutistan’ın köylerinde kömür sıkıntısı baş gösterecek ve köylerin kömürü idareli kullanılması için bazı köylere yöneticilerin haber gönderdiği” gibi yalan bir haberi açıkça yayması.
Haberin kaynağına indiğimde Rusya’da yasaklı bir site olduğunu gördüm ve bu site, yayınlarını yurtdışından yapmakta. Amaçları Rusya’yı içten karıştırmak!
Ben, Yakutistan’ın “Tumul” adlı küçük bir köyüne giderek orada ısıtma sisteminin -50 derecelerde nasıl çalıştığına şahit oldum, yakılacak kömürleri kendi gözlerim ile gördüm ve köyün yöneticisinin kömür tedariği konusunda sıkıntı yaşamadıklarını kulaklarım ile işitmekle kalmayıp, köyün ısıtma tesisinin içerisine kadar girdim.
Kısacası evde oturup, Amerika merkezli ‘X’ platformunda yazılan çizilen her şeyin doğru olmadığının kanıtlarından birisidir bu olay.
-55 Derecede hayat…
-Yakutsk şehrinde sokak
Hava soğuk, yollar ıssız ve bu ıssızlık bazen ölüm getirebiliyor. Lena nehrinin buz tutmuş yolları üzerinde giderken tüm bunları anlatmak benim için çok ayrı bir deneyim olsa da bazen korkutucu olabiliyordu.
Araçlar devamlı sıcak tutulmak zorunda, köylerde iletişim altyapısı, ısınma altyapısı, eğitim ve sağlık altyapısı kurulu, halk adeta karınca misali yaşıyor, yaz aylarında yiyecek (balık ve diğer et ürünleri) stoklayan halk, verandalarında bu yiyeceklerini buzdolabı gereksinimi olmadan dondurup, ihtiyaç halinde tüketiyor.
-50 dereceyi geçen termometre
Çocuklar -40 ve -50 derece hava sıcaklıklarında okula gidiyor. Alt sınıflar -40 derecede, üst sınıflar ise -50 derecede okula gitmiyorlar.
Bu çocuklar, öyle okul servisi ile de değil, yürüyerek okula ve çocuk yuvasına gidiyorlar!
Bu coğrafyada büyüyen insanlar, muhtemelen en zor koşullarda da yaşar, fakat internetin köylere kadar ‘4G’ hizmet vermesi tabii ki Yakutların yeni nesilleri için tehlike, çünkü yeni nesiller artık köylerde yaşamak istemiyorlar ve bu da geleneklerin, dilin yavaş yavaş erozyona uğramasına sebep olmakta.
Biz şehirli insanlar için işin en ürkütücü tarafı, Yakutistan’ın köylerinin genelinde bildiğimiz kanalizasyon sisteminin olmaması!
-Dışarıda bulunan ev tuvaleti
Köylerdeki devlet daireleri de olmak üzere kapalı mekanlarda, evlerde tuvalet bulunmamakta ve evinde tuvalet bulunan kişilere “lüks içerisinde yaşıyor” demek yanlış olmaz.
Benim kaldığım turistik tesiste ve Lena nehri üzerinde bir adada yaşayan besicilerin evinde tuvalet vardı, haliyle -55 derecelik bir soğukta dışarıda ve içeride bu deneyimi edindiğiniz de tuvaletin içerde olmasının o bölge için büyük bir lüks olduğunu anlıyorsunuz.
Tumul ve diğer köylerde kışın içme suyu, buz küpleri ile sağlanıyor, kış ayında belirli bir ayda buzlar küp şeklinde kesilip hazır hale getiriliyor, daha sonra eritilerek kaynatmadan ya içiliyor ya da diğer ihtiyaçlar için kullanılıyor.
Borulardan su akmıyor, çünkü su havada bile donuyor, ıslak bir “T-Shirt” dakikalar içerisinde kas katı hale geliyor ve tüm bunları deneyimledim.
-Açık hava pazarında at ve geyik eti
Halk, yüksek proteinli etleri tüketiyor, tabii Yakut mutfağı aynı zamanda çok yağlı bizlere göre.
Hayvansal yağların tüketilmesi bu soğuklarda bir elzem.
Geyik eti, at eti, dana eti ve balık, Yakut mutfağının vazgeçilmezleri arasında, sebze bu bölgede tedarik edilebiliyor fakat güney mutfak kültüründe olduğu kadar sıklıkla kullanılmıyor.
Sebzenin et ürünlerine göre pahalı olduğunu söylemek de yanlış olmaz.
Eşsiz bir manzara için Tumul köyü…
Pek çok Türk ve yabancı içerik üreticisi Yakutistan topraklarına gelip sadece soğuk havanın yarattığı o korkutucu ve saygı duyulası görüntülerini çekip kanallarında yayınlar, dijital dünyanın köleleri olmuş bu ‘Youtube’ ve ‘Instagram’ fenomenleri ise Yakutistan’a gelip, dünyanın en güzel görüntülerinden birini alacakları yere uğramayı akıl bile etmezler.
-Unesco Dünya Mirası Lena Sütunları manzarası
Unesco Dünya Mirası listesine giren Lena Sütunları veyahut yarları, muhteşem görseli ile görenleri adeta büyülüyor, çünkü halen bakir ve turizmin çevreyi devasa yapılar ile mahvetmediği Tumul köyünün yakınlarında bulunan bu yer, insana yalnız olduğunu, dünyanın ise ne kadar muhteşem bir planet olduğunu hissettiren bir doğal yapı.
İçerik üreticileri, “Yakutistan’ın en soğuk bölgesi” diye belirttikleri Oymyakon’a uzun yolculuklar yaparak aslında izleyenlerine hiçbir şey göstermemekte.
Oymyakon aslında bir tanıtım başarısıdır, fakat bu başarı Yakutistan’a ve onun halkına hiçbir fayda da getirmemekte, lakin buraya gelen yabancılar onun 1926'da kaydedilen -71,2 °C sıcaklığı ile ilgilidirler.
Yani siz Yakutistan’ın neresine giderseniz gidin en fazla - 60 dereceyi görürsünüz ama doğal güzellik ise Lena nehri ve onun kıyısında bulunan bölgelerdedir.
Dolayısı ile benim hedefim hem doğal güzellikleri hem Yakut halkının yaşayışını anlatmaktı videomda.
Nitekim sonbaharda yaptığım çekimler ile insanların yaşayışını, çocukların okullarda Saha dilini nasıl öğrendiklerini, bayramlarda topluca ayin yapılan ibadet alanlarını, Lena nehrinin akışını ve onun kıyısında insanların nasıl yaşadığını gösterdim.
Tabii ki bu seriyi kışın buz tutmuş Lena nehri üzerinde seyahat ederek, Lena nehri kıyısında ki odamdan o dünya mirasına bakarak, köyün insanlarının evine konuk olup onlar ile sohbet ederek taçlandırdım.
Videonun sonunda ise Yakutsk şehrinde bulunan dünyanın en dondurucu açık hava pazarına giderek sizlere o ortamı gösterdim.
Umarım video hoşunuza gider ve Rusya hakkındaki içeriklere artık daha titiz yaklaşırsınız, çünkü iki günlüğüne buraya gelip, hiç Rusça bilmeyen insanların sizlere vereceği değerli hiç bir bilgi maalesef yok.
Şimdiden iyi seyirler!
.
Cem Kıran, dikGAZETE.com
-5 dakikada donan Islak T-shirt
-Açık hava pazarında Yakut pazarcı
-Donmuş kuş
-Donmuş Lena Nehrinde buz yol
-Havada donan su
-Yakılmak için bekleyen kömür
-Yakut atı
-Yakutsk şehrinde 10 dakika gezmek
