Ukrayna’da çatışmayı Pentagon değil Washington durduracak!
Moskova
Donald Trump’ın ilk dönem ve ikinci dönem ABD başkanlığını ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor. Donald Trump öncesi başkanlara baktığımız zaman ABD Savunma Bakanlığı ve Amerikan İstihbaratı’nın merkezi konumundaki Pentagon ile Beyaz Saray’daki devlet başkanları arasında bir uyumun söz konusu olduğunu görüyoruz.
Ancak Donald Trump’ın ilk döneminde başkan seçilmesi, Amerikan iç politikasında büyük krizler çıkardı. Donald Trump, Washington’ın Pentagon’a değil, Pentagon’un Wahington’a biat etmesi gerektiğine dair söylemde olmayan ama çılgın refleksleriyle göstermeye çalıştı.
Donald Trump’ın ilk döneminde Washington ile Pentagon arasında iyi bir frekans yakalanamadı. Donald Trump, Amerikan iç politikasını yeniden dizayn etmeye çalışırken dış politikada yetersiz görüldü. Bu da ilk dönem başarısızlığının en büyük nedenlerinden biriydi. Donald Trump, gerçeklikten uzak sadece göçmen politikasına dair çıkışlar yaparak kendi tabanını bir arada tutmaya çalıştı.
Ardından Joe Biden’ın başkanlık dönemine şahitlik ettik. Washington’ın tam da Pentagon’a uyum sağladığı bir dönem olarak değerlendirebiliriz.
Pentagon, Gürcistan ve Ukrayna’da uzun yıllar istihbarat çalışmaları yapmış ve Rusya’nın dar bir alana sıkışmasını sağlayarak tek kutuplu dünya düzenine entegre olmasını sağlamaya çalıştı.
Zaten 2000’li yılların başlarında batılı ülkelerle iyi diyaloglar kurmaya çalışan Vladimir Putin, Pentagon kontrolündeki NATO’nun kendileriyle ilgili art niyetli politikasını gördüğü an batılılara karşı mesafe koymaya başlamıştı.
Gürcistan’daki renkli devrim kışkırtmaları, Ukrayna’daki renkli devrim kışkırtmaları ve Rusya’nın çatışmaya çekilmesi... Bunların tümünü Pentagon politikası olarak görmek gerekir. Zaten Pentagon da bunu hiçbir zaman gizlemedi. Pentagon’un her yıl yenilenen raporlarında da buna dönük ifadelerin olduğu belgeler gördük.
24 Şubat 2022 tarihinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus ordusuna Donbass’ta özel askeri operasyon emri verdiğinde ABD başkanlık koltuğunda Joe Biden oturuyordu. Eğer o dönem bu koltukta Donald Trump otursaydı muhtemelen Vladimir Putin bu emri vermeyecekti. Çünkü Donald Trump’ın ilk döneminden sonra batılı ülkeler ve NATO’nun Ukrayna sınırlarına askeri yığınaklar yaptığını gördük. Yani aslında Rus ordusunu Donbass’a çeken NATO birliklerinin Ukrayna ve diğer Baltık ülkelerindeki hamleleriydi.
Ukrayna’daki çatışmanın uzaması için tam anlamıyla servet döken de Joe Biden’dı. Aslında bu zaten Pentagon’un talimatıydı.
Donald Trump’ın ikinci dönemine baktığımızda Ukrayna’daki çatışmanın sonlanması için bireysel çabalarını gördük. Ardından konumunu güçlendirdikçe Rus tarafıyla diyalog açan, müzakere heyetleri oluşturan Donald Trump, Kiev rejimini de baskı altına alarak bölgede barışın sağlanması yönünde emin adımlar attı.
Herkesin “Aptal” sandığı Donald Trump aslında sorunun Rusya’dan kaynaklanmadığını oldukça iyi biliyordu. Çünkü Pentagon yakınındaydı ve Ukrayna’daki çatışmayla ilgili yanlış bilgilendirildiğine de emin olmuştu. Çünkü kendi ekibi muhtemelen Ukrayna ile ilgili daha spesifik raporlar hazırlamıştı.
Donald Trump, Ukrayna konusunda Pentagon’un raporlarını değil kendi uzmanlarının raporlarıyla yola çıktı. Belki bunun resmiliği yok ancak Pentagon’un Ukrayna konusundaki sessizliği bunu gösteriyor.
Donald Trump, Pentagon’dan daha bağımsız hareket ederek Ukrayna’da çözümün tarafı olmaya çalışıyor. ABD’deki politik geleneğin farkında olan Pentagon da Trump döneminde Kiev rejimiyle iletişimine dikkat ediyor. Pentagon’un doğrudan Kiev rejimine talimatlarının da kesildiği yönünde düşüncelerim var. Ancak dolaylı yollarla Kiev rejimi ile Pentagon’un dirsek temasının sürdüğüne de eminim.
Farkettiniz mi, Trump döneminde Pentagon sözcüsü, basının karşısına geçip Ukrayna ile ilgili açıklamalar yapmıyor, Rusya’nın “zor durumda” olduğundan ve Kiev rejim ordusunun başarılarından bahsetmiyor.
Çünkü istedikleri gibi raporlar hazırlayıp Beyaz Saray’a götüren Pentagon’un elini ayağını kesen Donald Trump’tı. Kısacası siyaset, Pentagon’a üstün geldi.
ABD siyaseti, Ukrayna’da sorumluluk almak istemiyor. Kiev rejimine de “barışı dayatan” bir Trump politikasını görüyoruz.
2025 yılı istatistiklerine göre ABD’nin Ukrayna’ya askeri yardımı yüzde 99 oranında azalmış; bunlar resmi rakamlar. Eğer Pentagon ile Beyaz Saray arasında Ukrayna konusunda fikir birliği olsaydı ABD’nin Kiev’e askeri yardım desteği bir anda değil kademe kademe düşecekti.
Trump, doğrudan Pentagon’un raporlarını yırtıp çöpe atmış olmalı ki bu destek bir anda kesilmiş.
Pentagon sözcüsü konuşamadıkça NATO Genel Sekreteri Rutte’nin Kiev rejimine desteğini ifade eden açıklamalarının arttığını görüyoruz. Bunun da sebebi Avrupa ülkeleri. Çünkü ABD'nin Ukrayna'ya askeri yardımı 2025 yılında yüzde 99 oranında azalırken, AB yardımı yüzde 67 oranında arttı.
Trump ile başa çıkamayan Pentagon’un, NATO ve AB ülkeleri üzerinden Ukrayna politikalarını sürdürmeye kararlı olduğunu anlıyoruz.
Donald Trump elbette bunun farkında. O da Pentagon’u bütçe kısıtlamalarıyla kontrol altında tutmaya çalışabilir. Ya da Pentagon’un odağını başka bölgelere kaydırabilir.
Kiev rejim lideri Vladimir Zelenskiy’e gelince;
Pentagon’un talimatlarına alışkın olan, Pentagon’un kontrolündeki Beyaz Saray ile iyi müzakereler geliştiren Vladimir Zelenskiy yeni bir politika üretemiyor.
Trump’ın sürdürdüğü politika “Deli Cesareti” değil.
Ekibiyle birlikte Ukrayna konusuna iyi hazırlanmış.
Bu nedenle Vladimir Zelenskiy şu an sıkışmış durumda. Vladimir Zelenskiy bu saçma politikaları karşısında çoktan koltuğundan olmuştu. Donald Trump, Zelenskiy’i koltuğundan edebilirdi. Ancak Trump, Pentagon kontrolündeki Vladimir Zelenskiy’e karşı kötü niyetli bir plan yürütemiyor. Eğer bunu yaparsa Pentagon ile karşı karşıya gelecek. Bu da Trump’ı seçimler öncesinde zor duruma düşürebilir.
Pamuk ipliğine bağlı ilerleyen Ukrayna konusunun çözümü şuan ince hesaplarla ilerliyor.
Ancak Ukrayna konusu Beyaz Saray ve Moskova üzerinden ilerlerse çözümü çok uzakta görmüyorum.