Andrey Karlov, Rus ve Türk halkının kalbinde yaşatılıyor

-Ankara’da 9 Aralık 2016’da katledilen Rusya Büyükelçisi Andrey Karlov anısına Mersin Silifke'de geçtiğimiz yıllarda açılan müzenin açılışında Büyükelçinin eşi Marina Karlova da hazır bulunmuştu.

24 Kasım 2015’te yaşanan uçak krizi, Türk-Rus ilişkilerinde derin bir kırılmaya yol açmıştı. Diplomasi donmuş, temaslar asgari düzeye inmişti. Ancak aylar sonra, Haziran 2016 itibarıyla buzlar çözülmeye başladı. Ve bu çözülmenin en kritik anlarından biri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın St. Petersburg’da gerçekleştirdiği o tarihi buluşmaydı.

Ben de o görüşmeyi yerinde takip eden gazeteciler arasındaydım.

Toplantı sona ermiş, heyetler ağır ağır merdivenlerden inmeye başlamıştı. İşte tam o sırada, Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov ile karşılaştım. Kısa bir demeç için ricada bulundum. Çoğu zaman böyle anlarda yanıt almak zordur. Ancak Karlov, diplomatik mesafenin ötesine geçen bir nezaketle sorularımı yanıtlamayı kabul etti.

Konstantinovski Sarayı’nın tarihi atmosferinde, ayaküstü gerçekleşen bu kısa sohbet aslında çok şey anlatıyordu. Karlov, Putin-Erdoğan görüşmesini “tarihi” olarak nitelendiriyor, iki ülkenin eski güçlü ilişkilerine dönmesinin mümkün ve hatta yakın olduğunu vurguluyordu. Sözleri ölçülüydü ama mesajı netti.

Bir gazeteci için bazen birkaç dakikalık temas, uzun röportajlardan daha kalıcı iz bırakır. O gün benim için de öyleydi.

Ne var ki bu hatıranın üzerinden çok geçmeden Ankara’dan gelen haber hepimizi sarstı. Andrey Karlov, 19 Aralık 2016’da bir fotoğraf sergisi açılışında uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Haberi duyduğum an, merdivenlerdeki o kısa yolculuk gözlerimin önünde yeniden canlandı. Diplomatik kimliğinin ötesinde, iyi bir insanı kaybetmenin derin üzüntüsünü hissettim.

Birkaç gün sonra Moskova’da Rusya Devlet Başkanı'nın “Vladimir Putin’in Büyük Basın Toplantısı”na katıldım. Aklımda tek bir soru vardı. Yaşananların ardında bir tesadüfler zinciri mi vardı, yoksa daha derin bir bağlantı mı?

Söz hakkı aldığımda, Putin’e şu soruyu yönelttim:

“Siz ve Erdoğan, Ekim 2015’te Suriye konusunda gayri resmi bir anlaşmaya vardınız. Ardından Rus uçağı düşürüldü. Haziran ayında ilişkilerin normalleştirilmesi süreci başladı. Ardından bir darbe girişimi yaşandı. Bugün, Rusya ve Türkiye Halep’teki durumu çözmek için birlikte çalışmaya başlarken, Ankara’daki Rus büyükelçisi suikasta uğradı. Bu size bir tesadüf gibi gelmiyor mu?”

Putin ise soruma şu cevabı verdi:

“Sorunuzun son kısmıyla, yakın zamanda yaşanan trajediyle, büyükelçimizin suikastıyla başlayalım. Bence, elbette, her şeyden önce, bu Rusya’ya ve Rus-Türk ilişkilerine yönelik bir saldırıydı. Kesinlikle… Biliyorsunuz, açıkçası, uçağımızın Türk yönetiminden emir almadan, Rus-Türk ilişkilerine zarar vermek isteyen kişiler tarafından düşürüldüğü fikrine şüpheyle yaklaşıyordum. Ancak şimdi, özel kuvvetler subayı tarafından büyükelçiye yapılan saldırıdan sonra fikrimi değiştirmeye başladım. Artık her şeyin mümkün olduğunu düşünüyorum. Ve yıkıcı unsurların, kolluk kuvvetleri ve Türk ordusu da dahil olmak üzere hükümet yapılarına sızması kesinlikle çok derin. Şu anda suçu başkasına atmak veya kimseyi bir şeyle suçlamak hakkım olduğunu düşünmüyorum, ancak bunun bir gerçek olduğunu, yaşandığını görüyoruz.”

O akşam Cumhurbaşkanı Erdoğan da Putin'i arayarak güzel bir telefon görüşmesi gerçekleştirmişti…

Karlov’a ölümünden sonra “Rusya Federasyonu Kahramanı” unvanı verildi. 

Moskova’da her yıl düzenlenen “Karlov Okumaları”, onun adını yaşatmaya devam ediyor. Farklı ülkelerden gençleri bir araya getiren bu etkinlik, sadece bir anma değil; aynı zamanda geleceğe kurulan bir köprü niteliğinde.

2017 yılında kurulan Andrey Karlov Vakfı da bu köprünün en önemli ayaklarından biri. Önemli faaliyetler yapan Andrey Karlov Vakfı'nın kurulmasında Vakf'ın Onursal Başkanı eşi Marina Karlova, Vakıf İcra Kurulu Başkanı Naki Karaaslan, Vakıf Genel Müdürü Vadim Solotntski ve çok sayıda Türk iş insanın büyük emekleri oldu. Bugün de onlar önemli rol oynuyor.

Bazı insanlar görevleriyle değil bıraktıkları izlerle hatırlanır.

Andrey Karlov da iki ülke arasında yaptığı önemli faaliyetler ve geride bıraktığı saygı ve sevgi ile hatırlanan isimlerden biri olarak yaşamaya devam ediyor.