<div><span><span>Ben diyorum ki; <strong>Azerbaycan - Ermenistan</strong> çatışmasını, Gürcistan’da konuşlu Amerikalılar çıkardı. </span></span></div> <div><span><span>Rusya, Gürcistan ve Ermenistan sınırında yer alan <strong>Tovuz</strong>, Bakü'den 439 km. uzaklıkta Azerbaycan'da şehir ve Tovuz Rayonunun idarî merkezi.</span></span></div> <div><span><span>2013 Nüfus sayımına göre şehirde, 13 bin 700 kişi yaşıyor. <strong>Tovuz</strong>, Azerbaycan ordusunun askeri yığınak yaptığı şehirlerden. </span></span></div> <div><span><span>Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki gerilim bölgesinin <strong>Dağlık Karabağ </strong>olmasına rağmen, çatışmanın gerilim bölgesinden oldukça uzak <strong>Tovuz</strong> reyonunda patlak vermesi düşündürücü. </span></span></div> <div><span><span>Muhtemelen bölgedeki doğalgaz ve petrol boru hattı koridoru dolayısıyla, <strong>Azerbaycan</strong> ve <strong>Ermenistan</strong> arasındaki kriz, uluslararası kamuoyunun yakın takibinde.</span></span></div> <div><span><span></span></span></div> <div><span><span><strong>Azerbaycan-Gürcistan</strong> sınırındaki Tovuz’a yönelik Ermeni saldırısı, Erivan’ın aklını, Rusya’nın haddini aşan mahiyette. Çünkü Ruslar’ın çıkarlarına uygun değil. </span></span></div> <div><span><span><strong>Türkiye’yi Hazar</strong>’la buluşturan <strong>BTC, TANAP</strong> ve demiryolu projelerinin, hep bu bölgeden geçmesi, farklı bir küresel güce işaret ediyor olabilir mi? </span></span></div> <div><span><span><strong>Ermenistan - Rusya ilişkileri…</strong></span></span></div> <div><span><span><strong>Sovyetlerin</strong> dağılmasına rağmen Rusya Federasyonu, Ermenistan'dan vaz geçmediği gibi askeri üslerini de tahliye etmiş değil. Tam tersine buradaki asker sayısını artırdı, silah ve mühimmat takviyesi yaptı. </span></span></div> <div><span><span>Rusya’nın <strong>Güney Kafkasya’</strong>da tek askeri üssü <strong>Ermenistan</strong>’da bulunuyor. <strong>Rusya’nın Ermenistan’da</strong> iki askeri üssü mevcut. 102. Gümrü Askeri Üssü ve aynı üsse ait olan ve başkent Erivan’daki Erebuni askeri havaalanında yer alan 3624. Hava Üssü. </span></span></div> <div><span><span><strong>Ermenistan’daki Rus Askeri Üsleri</strong>, diğer bölge tarafından bölgesel güvenliğe tehdit olarak algılanıyor. <strong>Rusya’nın,</strong> Ermenistan’daki üslerine silah ve lojistik malzeme nakli için <strong>İran’ın</strong> kendi hava sahasını kullanmaya müsaade etmesi, <strong>Türkiye</strong> ve <strong>Azerbaycan’ın</strong> jeopolitik ve jeokültürel birlikteliğine karşı <strong>Ermenistan’ı</strong> destekleme politikasının bir sonucu. </span></span></div> <div><span><span><strong>Ermenilerin üst akıl hocası İngilizler…</strong></span></span></div> <div><span><span><strong>Ermeniler,</strong> şimdiki Cumhurbaşkanlarına "<strong>the West’s man- Batı’nın adamı</strong>” diyorlar. </span></span></div> <div><span><span>Mevcut Ermenistan Cumhurbaşkanı <strong>Armen Sarkisyan</strong>’ın diplomatik kariyeri ve en son görev yaptığı yer <strong>İngiltere</strong> Büyükelçiliği. </span></span></div> <div><span><span><strong>İngilizlerin, Armen Sarkisyan </strong>üzerinden İngiltere - Ermenistan ilişkilerini farklı mecralarda sürdürecekleri ilk günlerden belli idi.</span></span></div> <div></div> <div><span><span><strong>Armen Sarkisyan</strong>’ın İngiliz Petrol (BP), Alcatel, Telefonica, Bank of America Merrill Lynch ve diğer çokuluslu şirketler şirketlerinin kıdemli danışmanı görevinin de <strong>Kraliçe’nin</strong> <strong>Güney Kafkasya’da</strong> daha çok etkisinin hissedileceğinin habercisi olabileceği değerlendirmesini iki yıl öncesinden yapmıştım. </span></span></div> <div><span><span>Çünkü <strong>İngiliz</strong> petrol şirketi <strong>British Petroleum </strong>(BP) <strong>Ermenistan-İngiltere </strong>siyasi diyalogunda kilit rol oynuyor.</span></span></div> <div><span><span><strong>2011</strong>’de Ulusal Meclis Avrupa Entegrasyonu Daimi Komitesi başkanı <strong>Naira Zohrabyan</strong>, İngiltere Dışişleri Bakanlığı’ndaki Güney Kafkasya işleri sorumlusu <strong>Josephine Gold</strong> ile konuyla ilgili görüşmüştü. </span></span></div> <div><span><span>“<strong>BP</strong> <strong>plc</strong>”; <strong>Merkezi Birleşik Krallık</strong>’ın başkenti Londra’da olan Britanyalı ve çok uluslu enerji ve petrol şirketi.</span></span></div> <div><span><span>Şirket, dünyadaki en büyük özel enerji şirketlerinden ve dünyanın en büyük altı enerji şirketi arasında bulunuyor. <strong>1908</strong> yılında <strong>Anglo-Persian Oil Company</strong> olarak kuruldu. <strong>1954</strong>’te <strong>British Petroleum</strong> adını aldı.</span></span></div> <div><span><span><strong>Ermenistan Cumhurbaşkanı, Amerikalıların da adamı…</strong></span></span></div> <div><span><span><strong>Armen Sarkisyan</strong>’ın danışmanlığı yaptığı Bank of America Corporation, merkezi Kuzey Carolina, Charlotte’da bulunan çokuluslu bir bankacılık ve finansal hizmetler şirketi ve <strong>ABD’deki</strong> en büyük bankalar listesinde 2. sırada yer alıyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>2008</strong>’de Merrill Lynch’ı satın alması, onu dünyanın en büyük servet yönetimi şirketi ve yatırım bankacılığı pazarında önemli bir oyuncu haline getirdi. </span></span></div> <div><span><span><strong>Bank of America</strong>, ABD’nin 50 eyaletinde, Columbia Bölgesi’nde ve 40’tan fazla ülkede faaliyet gösteriyor. Danışmanlık yaptığı şirketlere bakılırsa <strong>Armen Sarkisyan </strong>sırtını iyi yere dayamış.</span></span></div> <div><span><span>Ama <strong>Türkçe</strong>’de bir atasözü var, “<strong>Ağaca dayanma kurur insana dayanma ölür!..</strong>” anlaşılan <strong>İngiltere</strong>, Ermenistan üzerinden bölgeye iyice yerleşmeye çalışıyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>Gürcistan’da ABD askeri üsleri, Rusya etkisindeki Azerbaycan'a tehdit…</strong></span></span></div> <div><span><span><strong>Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği</strong>’nin dağılmasıyla <strong>Güney Kafkasya</strong>’da <strong>SSCB</strong> üyesi <strong>Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan </strong>bağımsızlıklarını kazandı.</span></span></div> <div><span><span></span></span></div> <div><span><span>Eski <strong>SSCB</strong> coğrafyasında oluşan bu bağımsız devletlerin varlığı ABD’nin dış politikasında değişikliğe yol açtı. </span></span></div> <div><span><span><strong>1991</strong>’e kadar bu bölgeyi kendisi için bir tehdit olarak algılayan <strong>ABD</strong>, diplomatik ve ekonomik ilişkilerle bu havzayı, kendi nüfuz alanına dâhil etmeye başladı.</span></span></div> <div><span><span>Bölgede örneğin <strong>Gürcistan’da</strong> askeri üsler kurdu. <strong>ABD’nin</strong> bölgeye yönelik yerleşme girişimlerinin asıl nedenleri arasında <strong>Kafkasya’nın</strong> jeostratejik öneminin etkisi yadsınamaz.</span></span></div> <div><span><span>Hiç şüphesiz, doğal enerji kaynaklarının mevcudiyeti <strong>ABD’nin</strong> bölgeye yerleşmek istemesinin önemli sebeplerinden. </span></span></div> <div><span><span><strong>Hazar Denizi</strong> petrollerinin pazarlanmasında <strong>ABD, Almanya ve Rusya </strong>arasında ciddi bir rekabet yaşanıyor. <strong>Washington</strong> yönetimi bölgede etkinliğini artırmak ve bölgede devam eden etnik çatışmaları sonlandırmak için <strong>Rusya’ya</strong> rağmen farklı çözüm arayışlarına yöneliyor. </span></span></div> <div><span><span>Çünkü bölgede stratejik yeraltı zenginlikleri ve petrol yatakları, uygun ekonomik ham madde kaynağı ve pazar imkânları mevcut.</span></span></div> <div><span><span><strong>ABD’nin, Azerbaycan</strong>’ın jeopolitik konumunu da dikkate alarak <strong>Azerbaycan</strong>’ın <strong>Ermenistan</strong> ve <strong>Rusya</strong> ile arasında yaşanan da sorunlara girmeden kendisinin bu bölgede yerleşmesi ve <strong>Rusya</strong> ile rekabetinde <strong>Azerbaycan’ın</strong> taraf olması için uğraştığı biliniyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>Azerbaycan</strong>’ın bağımsızlığı kazanması ve <strong>Ermenistan</strong> ile savaşından itibaren <strong>ABD; Azerbaycan</strong>’da askeri üs (mobil askeri üs) kurmak istediğini <strong>Azerbaycan</strong> yönetimine bildirmiştir. </span></span></div> <div><span><span>Zaman zaman bu konunun taraflar arasındaki görüşmelerde gündeme getirildiği malûm. <strong>Azerbaycan’ın</strong> merhum Devlet Başkanı <strong>Haydar Aliyev</strong>’in <strong>ABD’nin</strong> bölgenin dengelerini değiştirebilecek tekliflerine pek sıcak bakmadığı söylenebilir.</span></span></div> <div><span><span><strong>Haydar Aliyev, </strong>bölgesel denge sistemini değiştirme imkânı ve mekanizmalarına sahip olan devletleri <strong>Rusya, İran ve Türkiye</strong> arasındaki ilişkileri dikkate alarak bu konuda <strong>Amerikalı</strong> bürokratlara net bir görüş bildirmemiştir.</span></span></div> <div><span><span>Dünya genelinde, yabancı ülkelerde en fazla askeri üssü bulunan ülkeler arasında <strong>ABD</strong> ilk sırada yer alıyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>Orta Asya; </strong>Rusya ile ABD arasında adeta askeri üs kapma mücadelesinin yaşandığı bölge. <strong>Ermenistan, Kazakistan ve Tacikistan</strong>’da da askeri üsleri bulunan <strong>Rusya</strong>, askeri personel sayısı açısından <strong>ABD’den</strong> önde geliyor.</span></span></div> <div><span><span><strong>Güney Kafkasya</strong> coğrafyasının üç önemli ülkesi <strong>Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan; Türkiye</strong>’nin güvenlik şemsiyesinde stratejik bir öneme sahip. </span></span></div> <div><span><span><strong>Güney Kafkasya</strong> jeopolitiği, enerji nakil hatlarının geçiş yolu üzerinde olması nedeniyle başka ülkelerinin de (Rusya, İran, Almanya, İngiltere, Fransa, ABD ve hatta Çin) dikkatlerini çekiyor. <strong>Türkiye</strong> açısından hayati önem arz eden ve projesi tamamlanan <strong>Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı</strong> (BTC) ve <strong>Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı</strong> (BTE) bu bölgede bulunuyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>Trans-Anadolu Doğalgaz Boru Hattı</strong> (TANAP) yine bu bölgede. <strong>Gürcistan, Türkiye</strong> üzerinden <strong>Avrupa Birliği ve ABD ile</strong> bütünleşmek temayülünde olduğunu gizlemiyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>Türkiye</strong> de <strong>Gürcistan</strong>’ın bu arayışının farkında ve <strong>Avrupa-Atlantik </strong>kurumları ile bütünleşme çabalarını destekliyor gibi görünüyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>ABD; Gürcistan - Rusya</strong> anlaşmazlığından faydalanmanın kafasında. <strong>Gürcistan</strong>’ın ihtiyaç duyduğu askeri desteği sunarak bölgeye girmenin bir yolunu buldu. </span></span></div> <div><span><span><strong>Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütüne</strong> (NATO) üye olmak, <strong>Gürcistan’ın</strong> “Dış ve Güvenlik Politikası’nın” temel önceliklerinden biri. </span></span></div> <div><span><span><strong>Gürcistan, NATO</strong>’nun ülkenin güvenlik ve istikrarını güçlendirme konusundaki rolüne büyük önem veriyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>Gürcistan</strong>’a, 2008’de Bükreş’te yapılan <strong>NATO</strong> zirvesinde NATO’ya girme vaadinde bulunuldu.</span></span></div> <div><span><span><strong>NATO’nun</strong> kapılarını aralayan MAP’e (Üyelik Eylem Planı) dahil edilen <strong>Gürcistan</strong>, Avrupa Atlantik güvenliğine önemli katkıda bulunan <strong>NATO</strong> liderliğindeki barış gücü operasyonlarında aktif olarak yer alıyor, NATO’nun çeşitli operasyonlarına askeri destek sağlıyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>1999-2008</strong> yıllarında <strong>Kosova</strong> <strong>KFOR</strong> Kosova Kuvvetlerine Gürcü askeri birlikleri de katıldı. <strong>2015</strong>’ten bu yana, <strong>Gürcistan; Afganistan’da, NATO</strong>’nun “<strong>güçlü destek</strong>” misyonunda <strong>ABD’</strong>den sonra en çok askeri personel bulunduran ülke. Ayrıca aynı tarihten itibaren <strong>NATO</strong> Müktesebat Gücü’nde (NRF) yer alıyor.</span></span></div> <div><span><span>Tüm bunları şu cümlenin anlaşılması için yazdım. <strong>Gürcistan ve ABD</strong> hatta <strong>NATO</strong> arasında oldukça güçlü ilişkiler kurulu. Bu ilişkilerin gereği bazı <strong>ABD</strong> askeri unsurları, <strong>Gürcistan</strong> sınırları içerisinde bulunuyor. </span></span></div> <div><span><span><strong>ABD’nin gayri nizami harp unsurları, General ve Albayı öldürdü!..</strong></span></span></div> <div><span><span><strong>Tovuz Rayonu</strong>’nda başlatılan, <strong>Azerbaycan</strong> ve <strong>Ermenistan</strong> askerlerinin figüran olduğu çatışmanın başlatıcısı, <strong>Gürcistan</strong>’da mevcut <strong>ABD'nin</strong> gayri nizami harp unsurlarıdır.</span></span></div> <div></div> <div><span><span><strong>Azerbaycan’ın</strong> <strong>Tovuz</strong> <strong>Reyonu</strong>’nda Ermenistan sınırından 33 km. içeride, Türk yapımı seyyar muharebe komuta kontrol aracında bulunan <strong>Tümgeneral Polad Heşimov</strong> ile <strong>Albay İlgar Mirzeyev</strong>'in ve beş askerin şehit edilmesi, uzun menzilli zırh delici özelliğe sahip füze ile gerçekleştirilmiştir. </span></span></div> <div><span><span><strong>Tovuz</strong> bahane, asıl mesaj <strong>Doğu Akdeniz</strong>'de veriliyor. Biz anlayacağımızı anladık. </span></span></div> <div><span><span>Anlamamazlıktan gelenler pişkin pişkin sırıtarak <strong>Rusya’yı</strong> hedef gösteriyor.</span></span></div> <div><span><span>Oltaya takılmıyalım!</span></span></div> <div><span><span>.</span></span></div> <div><span><span><strong>Ömür Çelikdönmez, dikGAZETE.com</strong></span></span></div> <div><span><span>Twitter'da bizi takip edin: <strong>@oc32oc39 , @dikgazete</strong></span></span></div> <div></div>