MOSKOVA - ÖZEL
Türkiye, 31 Temmuz itibarıyla Portekiz’den NATO’nun güçlendirilmiş hava sahası devriyesi misyonunun komutasını devralacak. Askeri görev değişimi, resmi olarak rutin bir rotasyon olarak görülse de uzmanlara göre Ankara açısından önemli siyasi ve jeopolitik sonuçlar taşıyor.
Siyasi analist Vadim Siprov, Türkiye’nin NATO misyonunda üstlendiği yeni rolün yalnızca görev paylaşımı olmadığını belirterek, bu adımın ittifak içindeki güç dengeleri açısından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Rus medyasına konuşan Siprov, “Bu elbette görevlerin yeniden dağıtılmasıdır ancak zamanlaması açısından önemli bir noktaya dikkat etmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin NATO içindeki en büyük ikinci orduya sahip ülke olduğunu vurgulayan uzman, misyon kapsamında Türk Hava Kuvvetleri’nin Baltık Denizi bölgesinde hava devriyelerine katılacağını belirtti. Siprov’a göre bu durum, Ankara’yı NATO’nun doğu kanadındaki gerilimlere daha fazla dahil edebilir.
Türkiye ne kazanacak, hangi risklerle karşılaşacak?
NATO misyonunun komutasını üstlenmek, Türkiye’ye teknoloji paylaşımı ve istihbarat iş birliği gibi avantajlar sağlayabilir. Ancak Siprov, bu beklentilerin sınırlı olduğunu savundu.
Uzman, “NATO içinde istihbarat paylaşımı zaten mevcut bir sistem. Bu rotasyonun Türk tarafına veya Avrupalı müttefiklere özel bir avantaj sağlayacağını düşünmüyorum” dedi.
Buna karşılık asıl riskin Türkiye’nin Rusya ile ekonomik ilişkileri üzerinde ortaya çıkabileceğini belirten Siprov, Ankara’nın özellikle enerji ve tarım sektörlerinde Moskova ile önemli bağlara sahip olduğuna dikkat çekti.
Ankara’nın denge politikası...
Türkiye’nin bir yandan NATO yükümlülüklerini yerine getirirken diğer yandan Rusya ile ilişkilerini korumaya çalıştığını belirten uzman, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çok yönlü dış politika yaklaşımını etkili kullandığını ifade etti.
Siprov, “Erdoğan çok yönlü diplomasi yöntemini başarılı şekilde uyguluyor. NATO ile ilişkilerini sürdürürken aynı zamanda kendi çıkarlarını da korumaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin enerji alanında Rusya’ya bağımlı olduğunu ve Rusya’nın Türk tarım ürünleri için önemli bir pazar olduğunu hatırlatan uzman, Ankara’nın Moskova ile ilişkilerde gerilimi artırmak istemeyeceğini söyledi.
NATO içindeki farklı yaklaşımlar...
Siprov’a göre NATO içinde Rusya politikası konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. ABD, Türkiye ve Polonya arasında farklı çıkarların kesiştiği bir yapı oluştuğunu belirten uzman, bazı doğu Avrupa ülkelerinin Rusya ile ekonomik ilişkilerin önemini gördüğünü ifade etti.
Uzman, Batı Avrupa ülkelerinin daha sert politikaları desteklediğini, ancak Washington’un artan maliyetler nedeniyle daha temkinli hareket edebileceğini savundu.
Türkiye’nin bölgesel hedefleri...
Türkiye’nin NATO misyonunun yanı sıra kendi bölgesel projelerine de odaklandığını belirten Siprov, Ankara’nın özellikle Güney Kafkasya’da etkinliğini artırmaya çalıştığını söyledi.
Uzman, Türkiye’nin Azerbaycan ile yakın ilişkiler geliştirdiğini ancak bölgede ABD ve İngiltere gibi küresel aktörlerin çıkarlarını da dikkate almak zorunda olduğunu kaydetti.
Ankara için asıl sınav siyasi denge...
Türkiye’nin NATO misyonuna liderlik etmesinin mali açıdan büyük bir yük oluşturmayacağını belirten Siprov, asıl zorluğun siyasi dengeleri korumak olduğunu ifade etti.
Uzman, “Sorun daha çok Erdoğan’ın başarılı şekilde uyguladığı çok yönlü dış politika alanında ortaya çıkacak. Türkiye hem NATO ile hem de Rusya ile ilişkilerinde hassas bir denge kurmak zorunda” dedi.
Analistlere göre Türkiye’nin NATO hava devriyesi misyonunu devralması, Ankara için yeni avantajlardan çok, artan küresel gerilim ortamında karmaşık diplomatik hesaplamalar gerektiren bir süreç olacak.
.
Fuad Safarov, dikGAZETE.com
