MOSKOVA - ÖZEL
Kommersant gazetesinin haberine göre, Türkiye’nin Antalya kentinde 17–19 Nisan tarihleri arasında 5. Uluslararası Diplomasi Forumu düzenlendi. Etkinliğe, 150’den fazla ülkeden heyetler katıldı; 22 devlet ve hükümet başkanı, 14 cumhurbaşkanı yardımcısı ve başbakan yardımcısı ile 50’nin üzerinde bakan, bunların arasında 39 dışişleri bakanı yer aldı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise forumun onur konuğu oldu. Dünyanın sancılı bir dönüşüm sürecine girdiği bir dönemde Ankara’nın “belirsizliği yönetme” çabaları, Kommersant’ın Türkiye muhabiri Kseniya Jarova tarafından yerinden takip edildi.
Antalya Havalimanı’ndan çıkıldığı anda bile forumun etkisi hissediliyordu. Her yıl olduğu gibi bu yıl da uluslararası diplomasinin geçici merkezine dönüşen Belek yönünde uzun araç kuyrukları oluştu. 24 derecelik bahar güneşi için bölgeye gelen turistlerin alışılmış tatil düzeni; kapatılan yollar, sıkı güvenlik önlemleri ve neredeyse her 50 metrede bir konuşlanan polis ve jandarma ekipleriyle sekteye uğradı. Forumun düzenlendiği NEST Kongre Merkezi’ne giden araçlar detaylı kontrollerden geçirildi.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan himayesinde gerçekleştirilen forumu yaklaşık 5 bin delege ve bini aşkın akredite gazeteci izledi. “Geleceği şekillendirmek, belirsizliği yönetmek” teması, Türkiye’nin küresel dalgalanmalar karşısında kendine yeni bir rol arayışının yansıması olarak değerlendirildi.
Kommersant’a konuşan Türk diplomatik çevrelerinden bir kaynak, Ankara’nın kendisini “bölgeler üstü bir güç” olarak konumlandırmaya çalıştığını ve çatışan taraflar arasında arabulucu olma hedefi güttüğünü belirtti. Ancak forum, ağırlıklı olarak Orta Doğu, Orta Asya, Afrika, Kafkasya ve Latin Amerika’dan ülkelerin desteğini gördü. ABD ve Avrupa Birliği’nin önde gelen ülkeleri ise daha düşük profilli temsil düzeyiyle katılım sağladı. Washington’u Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack temsil ederken; Almanya ve Fransa gibi ülkeler de büyükelçi ve orta düzey yetkililerle yetindi. Çin ise çoğunlukla uzmanlardan oluşan bir heyet gönderdi.
Rus heyetine yine Sergey Lavrov başkanlık etti. Lavrov, forum kapsamında Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cezayirli mevkidaşı Ahmed Attaf ve Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile görüşmeler yaptı.
Forumun dikkat çeken başlıklarından biri de Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiga’nın aynı dönemde Antalya’da bulunmasıydı. Sıbiga da Hakan Fidan ile bir araya geldi, ancak Rus ve Ukraynalı bakanlar farklı panellerde yer aldı ve doğrudan temas kurmadı. Buna rağmen Ukraynalı temsilciler ve İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, Lavrov’un konuşmasını izleyenler arasında yer aldı.
Konuşmasında Lavrov, NATO’nun “en iyi dönemini yaşamadığını” savunarak Avrupa güvenlik mimarisinin fiilen çöktüğünü öne sürdü. Batı’nın önerdiği ve AB, Birleşik Krallık, Türkiye ile Ukrayna’yı kapsayan yeni güvenlik düzenlemelerinin ise Rusya’ya karşı “çatışmacı” olacağını ifade etti. Temmuz ayında Ankara’da yapılması planlanan NATO zirvesi öncesinde ABD ile AB arasındaki görüş ayrılıkları da forumun öne çıkan gündemlerinden biri oldu.
ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack ise Ankara’ya yönelik daha olumlu bir ton benimsedi. Barrack, Türkiye’yi “güçlü bir bölgesel aktör” olarak gördüklerini belirterek savunma alanındaki anlaşmazlıkların yeniden değerlendirilebileceği mesajını verdi ve S-400 meselesinin çözülebileceğine işaret etti.
Forumda İran etrafındaki gerilim de önemli başlıklardan biri oldu. Ancak tarafların düşük düzeyde temsil edilmesi nedeniyle somut bir ilerleme sağlanamadı. Kommersant’a konuşan diplomatik kaynaklara göre Antalya’daki temaslar daha çok olası müzakerelere zemin hazırlama, arabulucular arasında koordinasyon sağlama ve tarafların pozisyonlarını yoklama niteliği taşıdı.
İsrail’in foruma davet edilmemesi de dikkat çekti. Hakan Fidan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hükümetini “güvenliği bahane ederek toprak genişletmekle” suçladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında Birleşmiş Milletler reformu çağrısını yineleyerek mevcut uluslararası sistemin “meşruiyet krizi yaşadığını” ve krizleri çözmede yetersiz kaldığını söyledi. Forum katılımcılarının büyük bölümü de dünyanın köklü bir dönüşüm sürecinden geçtiği konusunda hemfikir oldu.
Sergey Lavrov ise bu sürece ilişkin karamsar bir tablo çizdi: “Bu sadece bir geçiş dönemi değil, tarihsel ve sancılı bir çağın başlangıcı. Çünkü pek çok alışkanlıktan vazgeçmek gerekecek.”
.
Fuad Safarov, dikGAZETE.com
Antalya Diplomasi Forumu Haberleri
https://www.dikgazete.com/etiket/?q=Antalya+Diplomasi+Forumu
