<h3><span><strong>Allahın Rəsulu buyurdu: Oruc insanı dünya bəlalarından qoruyar və axirət əzabından xilas edər</strong></span></h3> <div><strong>BAKI, Az</strong><strong>ə</strong><strong>rbaycan</strong></div> <div>Uca <strong>Allahın</strong> bəndələrinə vacib etdiyi bütün ibadətlər arasında, şübhəsiz ki, “<strong>oruc</strong>” xüsusi yer tutur. Çünki müqəddəs kəlamda <strong>Allah</strong> bu böyük işi özünə aid etmiş və onun mükafatını da <strong>Öz</strong> üzərinə götürmüşdür.</div> <div><strong>Allah</strong>-<strong>Təala</strong> buyurdu: “<strong>Oruc mənə məxsusdur və oruc tutanın mükafatını mənə layiq olduğu kimi mən özüm verərəm</strong>.”</div> <div>Həmçinin, bu ibadət dünyanın müsibət və təhlükələrindən, axirətdə isə <strong>Cəhənnəm</strong> odundan qorunma kimi təqdim edilmişdir. Belə rəvayət olunur ki, <strong>Peyğəmbər</strong> (s) buyurmuşdur: “<strong>Oruc insanı dünya bəlalarından qoruyar və axirət əzabından xilas edər</strong>.”</div> <h3><strong>"Riya və ücb ibadəti kölgədə qoymamalıdır"</strong></h3> <div>Bu barədə <strong>Azərbaycan</strong> <strong>İlahiyyat</strong> <strong>İnstitutunun</strong> müəllimi, <strong>fəlsəfə</strong> üzrə <strong>fəlsəfə</strong> <strong>doktoru</strong> <strong>İbrahim</strong> <strong>Quliyev</strong> danışıb.</div> <div><strong>İlahiyyatçı</strong> bildirib ki, <strong>oruc</strong> <strong>İslam</strong> ibadətləri arasında bu qədər yüksək mövqeyə malik olsa da, bu əməl müxtəlif aspektlərdən və bir çox amillərdən zərər və təhlükəyə məruz qala bilər.</div> <div>Əgər qeyd edəcəyimiz təhlükələrdən xilas edilməsə, nəinki yuxarıdakı savablardan heç birini almır, əksinə, insanın özü də dünya və axirətin əzabına düçar olur.</div> <div><strong>Bu ibadəti təhdid edən əməl və sifətlər arasında aşağıdakıları qeyd etmək olar:</strong></div> <h4><strong>1. Riya (ikiüzlülük)</strong></h4> <div>“<strong>Riya</strong>” <strong>Allah</strong> <strong>Rəsulunun</strong> (s) kəlamında “<strong>kiçik</strong> <strong>şirk</strong>” adlanıdırlıb və böyük günahlardan biridir.</div> <div>Bir rəvayətdə deyilir:</div> <div>“Həqiqətən, sizin üçün qorxduğum ən pis şey şirki-əsğərdir, yəni riyadır. <strong>Uca</strong> <strong>Allah</strong> <strong>Qiyamət</strong> günü insanları əməllərinə görə mükafatlandırdıqda riyakarlara belə deyəcəkdir: “<strong>Gedin dünyada kimə xatir iş görmüşsünüzsə, onlar da sizin mükafatınızı versin. Öz mükafatlarınızı onların yanında tapa biləcəksinizmi?</strong>”</div> <h4><strong>2. Ücb</strong></h4> <div>“<strong>Təəccüb</strong>” mənasını verən “<strong>ücb</strong>” sözü “<strong>Yaxşı bir işin qədrini bilib, ondan razı qalmaq və özünü təqsirdən kənar saymaq</strong>” deməkdir.</div> <div>Odur ki, “<strong>ücb</strong>” insanın ibadətini təhdid edən ən mühüm zərərlərdəndir və insanın qəlbinə və ruhuna nüfuz etməklə onun <strong>Allaha</strong> <strong>bəndəlik</strong> <strong>yolundakı</strong> səylərini məhv edən haldır.</div> <div>Bu ibadət digər ibadətlərdən fərqli olaraq daha çox <strong>çətinlik</strong> və <strong>məşəqqətlə</strong> (xüsusən ilin isti fəsllərində) bağlı olduğu üçün insan sadəcə bu çətinliklərə dözməklə bir iş gördüyünü və <strong>savaba</strong> <strong>layiq</strong> olduğunu düşünür.</div> <div><strong>Ücbün kökü bir neçə şeydən qaynaqlanır və aşağıdakı zərərləri var:</strong></div> <div><strong>1. Cəhalət.</strong> İmam Əli deyir: “Ücb (özünübəyənmək) cəhalətin başıdır.”</div> <div><strong>2. Nifrət etmək</strong>. İmam Əli buyurur: “Nifrətin kökü özünü bəyənməkdir.”</div> <div><strong>3. İnsanın həlakına səbəb olar</strong>. İmam Əli buyurur: “Ücb insanı həlak edər.”</div> <h3><strong><strong>Müsəlman</strong> olmaq <strong>təkcə</strong> <strong>namaz</strong> <strong>qılmaq</strong>, <strong>ibadət</strong> <strong>etmək</strong>, <strong>Həcc</strong> və <strong>İslamın</strong> dini əsaslarını yerinə yetirmək deyil...</strong></h3> <div>"<strong>Orucun</strong> fəlsəfələrindən biri də onun ictimai ölçüsüdür. <strong>Peyğəmbər</strong> (s) buyurur: “<strong>Ramazan şəfqət ayıdır</strong>.” <strong>Ramazan</strong> ayında oruc tutmaq İslam dininin gözəl təlimlərindəndir. </div> <div>Onun özünəməxsus adət və şərtləri vardır. <strong>Orucluq</strong> malik olduğu bir çox fiziki və mənəvi faydaları ilə yanaşı, insanı həqiqi bir varlığa çevirir. </div> <div><strong>Aclıq</strong> və <strong>məhrumiyyət</strong> təcrübəsi özündə möhtaclara rəğbət və mərhəmət hissi verir".</div> <div><strong>İbrahim Quliyev</strong> qeyd edib ki, orucun faydalarından biri də <strong>varlıları</strong> <strong>kasıbların</strong> <strong>əhvalından</strong> <strong>xəbərdar</strong> etməkdir.</div> <div></div> <div>-İbrahim Quliyev</div> <div>“<strong>Hişam bin Həkəm</strong> deyir: <strong>İmam</strong> <strong>Sadiqdən</strong> (ə) orucun nə üçün vacib olduğunu soruşdum. <strong>İmam</strong> (ə) <strong>buyurdu</strong>:</div> <div>"Çünki qüdrətli və varlı insan heç vaxt aclıq hissini, kasıba, ehtiyacı olana rəhm etmək kimi başa düşməmişdir. Zəngin nə istəsə, nə vaxt istəsə, ixtiyarında olanlardan faydalanır və əziyyət çəkmir. </div> <div>Buna görə də <strong>Allah-Təala</strong> oruc tutmaqla bəndələri arasında bərabərlik bərqərar etmək və zənginlərə aclığın dadını daddırmaq və bu ağrını onun üçün hiss etdirmək istəyirdi. Onun ürəyi kasıblara yumşalsın, aclara yazığı gəlsin deyə orucu vacib etdi".”-deyən ilahiyyatçı vurğulayıb ki, orucun ən mühüm faydalarından biri də <strong>insanlara</strong> <strong>xəbərdarlıq</strong> etməsidir ki, <strong>müsəlman</strong> olmaq <strong>təkcə</strong> <strong>namaz</strong> <strong>qılmaq</strong>, <strong>ibadət</strong> <strong>etmək</strong>, <strong>Həcc</strong> və <strong>İslamın</strong> dini əsaslarını yerinə yetirmək deyil.</div> <div>Daha doğrusu, kasıb və möhtacların vəziyyətindən də xəbərdar olmaq və onların qayğısına qalmaq lazımdır. Çünki <strong>kasıbları</strong> düşünən hər bir cəmiyyət <strong>yoxsulluq</strong> və <strong>məhrumiyyət</strong> görməz və bu, <strong>orucun</strong> <strong>faydalarından</strong> biridir.</div> <div>Orucluğun aşağıdakı sosial faydaları vardır:</div> <h4><strong>1) Sosial normaların gücləndirilməsinə xidmət edir</strong></h4> <div><strong>İslamda</strong> vaxta çox böyük dəyər verilir. Orucun cəmiyyətdə dini normaların yaranmasında və möhkəmlənməsində mühüm rolu olduğu kimi, həm də <strong>vaxtın</strong> <strong>düzgün</strong> <strong>bölüşdürülməsində</strong> ciddi yeri vardır.</div> <div><strong>Orucluq</strong> ayının ictimai təzahürləri (iş vaxtının və insanların yuxu və oyaqlığının dəyişməsi, gün ərzində ləzzətli yeməklərin bağlanması, siqaretin qadağan edilməsi, iftar və dini məclislərin təşkili və s.) ümumi insana təsiri ilə yanaşı, cəmiyyətin ab-havasını gücləndirmək, dini normaları və insanların dini mədəniyyətə (daxili və ya zahiri) dəvətini gücləndirmək, dini etika və davranışa uyğunlaşdırmaq kimi faydaları vardır.</div> <h4><strong>2) Dostluq və ailə əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi</strong></h4> <div>Şübhəsiz ki, dostlar, qohumlar, qonşular qrupunda xüsusi sosial münasibətləri gücləndirən amillərdən biri də <strong>emosional</strong> <strong>ehtiyacların</strong> <strong>ödənilməsi</strong> və şəxsiyyətin inkişafı baxımından faydaları ilə yanaşı, <strong>yeməyə</strong> <strong>dəvət</strong> və səfərlərdir.</div> <div>Bu hər kəs üçün çox faydalıdır və insanların psixi sağlamlığı üçün həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini söyləmək olar.</div> <div>İndi insanların bir-birindən fərdiliyinə və emosional məsafəsinə doğru sürətlə irəliləyən, ailə-qohumluq əlaqələrinin getdikcə zəiflədiyi bir dünyada <strong>müqəddəs</strong> <strong>Ramazan</strong> <strong>ayı</strong> müasir dünyanın bu problemlərini düzəltmək üçün bir fürsətdir.</div> <div><strong>Din</strong> <strong>xadimlərinin</strong> bir tərəfdən bu mübarək ayda <strong>iftarla</strong> bağlı tövsiyələri, digər tərəfdən də <strong>başqalarının</strong> <strong>dəvətinə</strong> cavab verməyi vurğulaması fərdlərin və ailələrin dostluq və qohumluq əlaqələrini xeyli yaxşılaşdıran və möhkəmləndirən amillərdəndir.</div> <div><strong>İslam</strong> cəmiyyətində <strong>Ramazan</strong> ayı belə faydalı şeylərə səbəb olur. Hər kəs <strong>Peyğəmbərin</strong> və <strong>məsum</strong> <strong>imamların</strong> (ə) <strong>iftara</strong> <strong>təşviqdə</strong> əsas məqsədinin nə olduğunu bilir.</div> <h4><strong>3) İctimai səbrin güclənməsinə səbəb olur</strong></h4> <div>Heç bir cəmiyyət müsibətlərə dözməsə, müxtəlif problemlərə və onun düşmənlərinə qalib gələ bilməz.</div> <div>Məhz <strong>səbir</strong> və <strong>müqavimətlə</strong> zalımlara qarşı vuruşmaq, müstəmləkəçilərin əlini qısaltmaq olar.</div> <div><strong>Oruc</strong> tutmaq, xüsusən də yayın isti və uzun günlərində susuzluğun təzyiqinin dözülməz hala gəldiyi vaxtlarda - insana xeyli <strong>səbir</strong> və <strong>müqavimət</strong> qazandırır və insanın <strong>əzab</strong> və <strong>sıxıntıya</strong> tab gətirməsini asanlaşdırır.</div> <div>Buna görə də <strong>Qurani</strong>-<strong>Kərimdə</strong> oruc tutmaq <strong>səbir</strong> kimi təfsir olunur: “<strong>Səbir və namazdan kömək alın...</strong>”</div> <div><strong>İbrahim</strong> <strong>Quliyev</strong> bildirib ki, <strong>məsum</strong> <strong>imamlar</strong> bu ayədə “<strong>səbir</strong>”i “<strong>oruc</strong>” kimi <strong>təfsir</strong> etmişlər.</div> <h3><strong>Oruc tutmağın faydaları... O<strong>ruc</strong> tutmaq bir çox <strong>xəstəliklərin</strong> qarşısını alır...</strong></h3> <div></div> <div>"<strong>Orucun</strong> sağlamlığa bir çox faydası vardır. <strong>Oruc</strong> <strong>orqanizmi</strong> <strong>toksinlərdən</strong> təmizləyir. Şəhərlərin, xüsusilə sənaye şəhərlərinin havasını çirkləndirdiyini və <strong>tənəffüs</strong> <strong>havası</strong> ilə birlikdə <strong>ağciyərlər</strong> vasitəsilə bədənə daxil olan qurğuşun, civə, dəmir kimi bəzi ağır metal qazlarının olduğunu, digər tərəfdən qurğuşunun qırmızı qan hüceyrələrinə zərər verdiyini nəzərə alsaq, onun sümükdə qan azlığı, qəzəb, arıqlama və sümük ağrılarına səbəb olduğu sübut edilmişdir.</div> <div><strong>Oruc</strong>, bu zəhərli maddələrin yerlərini tərk edərək qana daxil olmasına və böyrəklər vasitəsilə xaric olmasına səbəb olur".</div> <div><strong>Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun müəllimi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, ilahiyyatçı İbrahim Quliyev</strong> bildirib ki, <strong>oruc</strong> tutmaq bir çox <strong>xəstəliklərin</strong> qarşısını alır.</div> <div>“<strong>Allahın Rəsulu (s) buyurur</strong>: "<strong>Sağlam olmaq üçün oruc tutun</strong>".</div> <div>Yeni və köhnə tibbi kitablarda və həkimlərin tövsiyyələrində <strong>qəbizlik</strong> məsələsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Çünki <strong>bir</strong> <strong>çox</strong> <strong>xəstəliklərin</strong> <strong>səbəbi</strong> <strong>həddindən</strong> <strong>artıq</strong> <strong>yemək</strong> və müxtəlif qidaların həddindən artıq qəbuludur.</div> <div><strong>Həddindən</strong> <strong>artıq</strong> <strong>yemək</strong> artıq maddələrin orqanizm tərəfindən sorulmamasına və bədənin müxtəlif yerlərində yağlar və ya qanda artıq yağ və şəkər şəklində qalmasına səbəb olur.</div> <div>Bədənin əzələlərində olan bu əlavə maddələr əslində hər cür mikrobların böyüməsi üçün zəmin hazırlayır və bu <strong>xəstəliklərlə</strong> mübarizənin ən yaxşı yolu <strong>oruc</strong> <strong>tutmaqla</strong> onları məhv etməkdir.</div> <div><strong>Oruc</strong> <strong>tutmaq</strong> bədəndəki tullantıları, artıq və sorulmamış maddələri yandırır və əslində bədəni rahatlayır.</div> <div>Bundan əlavə, <strong>il</strong> <strong>boyu</strong> daim məşğul olan <strong>həzm</strong> <strong>sistemi</strong> üçün əhəmiyyətli bir <strong>istirahət</strong> növüdür və eyni zamanda <strong>təsirli</strong> bir amildir.</div> <div><strong>Doktor Frits Becker</strong> deyir: “<strong>Oruc aclıq deyil, şəfa üsulu deyil, bədənin daxili təmir və təmizlik üçün özünü səfərbər etməsinə və narahatedici maddələri atmasına və özünü yenidən qurmasına imkan verən bir istirahət növüdür</strong>.”</div> <div>O, həmçinin deyir: "Xəstəliyin qarşısının alınması baxımından oruc tutmağın nəticələri ağlasığmazdır və məncə orqanizmi cavanlaşdırmaq və təmir etmək üçün ən dəyərli üsuldur və müalicə üsulu ilə müqayisədə ehtiyacı olan bir insana təzə hüceyrələrin transplantasiyası müqayisə oluna bilməz"”-deyə ilahiyyatçı bildirib.</div> <div><strong>Oruc</strong> tutan insan <strong>İslam</strong> dininin əmrinə əsasən, bu sağlamlıq təsirindən faydalı və təsirli nəticə əldə etmək üçün <strong>iftar</strong> və <strong>sahurda</strong> yeməkdən çox istifadə etməməlidir, əks halda nəticə əksinə ola bilər.</div> <div>.</div> <div><strong>İradə Cəlil, dikGAZETE.com</strong></div> <div><strong></strong></div>