<div>Geçen yılın <strong>4 Temmuz</strong>’unda, <strong>3 Temmuz 2021</strong> günü, <strong>Kabardey Balkar</strong>’da “<strong>bir anti terör operasyonunda beş militanın öldürüldüğü</strong>”nün haberini okuduk.</div> <div>Haber, <strong>Anzor Barazov, Khasanbi Khupsirgenov, Arsen Mendokhov Hasan Shogenov</strong> ve <strong>Mamaz</strong> <strong>Chikhradze</strong>’nin girilen bir çatışma sonucunda ölü olarak ele geçirildiğini söylüyordu. Fakat <strong>adı geçen kişiler, </strong>birbirlerinden bağımsız olarak birkaç gün önce <strong>kaybolmuş</strong> ve aileleri çoktan <strong>kayıp</strong> <strong>başvurusu</strong> yapmıştı. </div> <div>Farklı zamanlarda, farklı yerlerde <strong>kaybolmuş</strong>, <strong>birbirini</strong> <strong>tanımayan</strong> bu insanların, <strong>aynı gün aynı yerde, aynı polis operasyonuyla</strong> “<strong>ölü ele geçirilmesi</strong>”nin oluşturduğu <strong>soru</strong> <strong>işareti</strong> gözden kaçacak kadar küçük değildi. </div> <div><strong>Rus</strong> resmi makamları, <strong>çatışma</strong> olduğunu söylese de, kiminin vücudunda <strong>tek kurşun izi olmaksızın ölü</strong> bir halde bulunmuş olmaları, ailelerin ve insan hakları savunucularının dikkatinden kaçmadı. </div> <div><strong>Anzor Barazov</strong> ve <strong>Khasanbi Khupsirgenov</strong>’un aileleri, çocuklarının naaşlarında <strong>işkence</strong> bulguları tespit edildiğini belirterek, <strong>ölümlerin</strong> <strong>soruşturulması</strong> için yetkililere başvurdular.</div> <div>Bu olay, <strong>Çerkes insan hakları savunucuları</strong> ve diasporayı, haksızlığı dile getirmeye itti ve yıllardır sürüp giden <strong>bir kabusun yeniden hortladığı</strong> kaygısını oluşturdu. </div> <div>Hepimiz <strong>1990’lardan</strong> sonra olanları, “<strong>Nalçik Olayları</strong>”nı hatırladık.</div> <div>Bütün olan-biteni, yaşayan ve şahit olanların ifadeleriyle aktarmak, o günden bugüne yaşananları haber sayfalarından toparlayıp <strong>‘puzzle’ın parçalarını</strong> gözler önüne sermek istedim. </div> <div>Böylece, birinci ağızdan herşeyi okuma şansımız olsun ve <strong>Çerkeslerin</strong> <strong>tedirginliğinin</strong> <strong>nedenleri</strong> daha iyi anlaşılsın.</div> <div><strong>“Nalçik Olayları”nın</strong> bilinen önemli isimlerinden biri <strong>Resul Kudayev, Kafkasya Forumu</strong>’na verdiği bir röportajda <strong>(1)</strong>, bu yılları şöyle anlatıyor:</div> <div><strong>“1994–1995’de</strong> arkadaşlarımız <strong>ilk İslami merkezi</strong> kurdular. Merkezin kurulma amacı <strong>Müslümanların</strong> dini meseleler ile ilgili ve doğru şekilde <strong>ibadet</strong> etmek amacıyla sordukları sorularını cevaplayabilmekti. </div> <div>Başlarda hiç bir sorun yaşanmadı ve merkez, çok hızlı şekilde büyümeye başladı. </div> <div>Merkezde görev alanların <strong>yaşları</strong> çok gençti. Bizim derdimiz o zaman için <strong>ilim, davet, terbiye, kültür ve tebliğdi</strong>. <strong>İslam</strong> ve <strong>kültür</strong> beraber ele alınıyordu. </div> <div><strong>Araplar</strong> çalışmalara katılmak istediyse de küçük programlar ve iftar organizasyonları dışında pek ortak çalışma olmadı. </div> <div><strong>Khase’nin</strong> zayıflamasıyla birlikte <strong>kültür ve sanat </strong>alanında dahi çeşitli çalışmalar yapmak bize düşmüştü. </div> <div>Bireysel çalışmalar yapan insanlar da vardı ama <strong>tebliğ</strong> yapan tek grup bizdik. Zamanla, yaşlıların sorunlarıyla dahi ilgilenen <strong>soysal bir organizasyona</strong> dönüştük. </div> <div>Bu çalışma anlayışımız sayesinde <strong>güvenlik</strong> <strong>güçleri,</strong> bize baskı yapmaya başladığında <strong>Balkar</strong> <strong>ve</strong> <strong>Çerkes</strong> köylerinden yaşlılar; <strong>eğer bunlar Vahhabi’yse biz de Vahhabi’yiz </strong>diyorlardı. </div> <div>Toplumla ilişkilerimizde tabii <strong>hiç problemimiz olmadı</strong> demek doğru değil. <strong>Gençlerin</strong> yanlış gördükleri uygulamalar karşısında <strong>aceleci</strong> <strong>ve</strong> <strong>fevri</strong> davranışları oluyordu ama <strong>cemaat</strong>, bir sorunla karşılaştığında <strong>baş</strong> <strong>etmeyi</strong> <strong>biliyor</strong> ve sorunların büyümesine izin vermiyordu.”</div> <div>Söz konusu <strong>Nalçik Olayları</strong>nın odağındaki grubun lideri <strong>Anzor Astemirov</strong>, gençlerin aldıkları bu eğitim ve daha sonra <strong>Kabardey Balkar</strong>’da yaşadıklarıyla ilgili verdiği bir röportajda<strong> (2) </strong>şunları anlatıyor: “… …bizler ve diğer öğrencilerin bir kısmı <strong>Türkiye, Mısır, Suriye, Ürdün, Libya ve S. Arabistan</strong> gibi bazı <strong>İslam</strong> ülkelerine okumaya gittiler.</div> <div>Okurken ve okuduktan sonra ülkelerine döndüklerinde <strong>Kabartay Balkar Cumhuriyeti</strong>’nde, kendilerine perspektif verecek bir <strong>dini önderliğin olmadığını</strong> fark ettiler. </div> <div><strong>Kabartay Balkar’daki</strong> mevcut dini idarenin kökü ta <strong>Katerina</strong> dönemine dayanır. Bu ekolün, halka sunduğu ve sunabileceği <strong>hiçbir</strong> <strong>perspektif</strong> yoktur. Bu ekoldeki <strong>dini idarelerin tamamı</strong> insanları <strong>din</strong> adı altında <strong>kontrol</strong> <strong>etmek</strong> <strong>için</strong> kurulmuştur. </div> <div>Nitekim bu <strong>dini idare </strong>de insanlara hiçbir şey vermedi ve zerre kadar da başarılı olamadı. Çünkü buralarda görev alanların ne doğru dürüst bir <strong>eğitimi</strong>, ne de kendi gayretleriyle edindikleri bir <strong>bilgileri</strong> vardı. </div> <div>Bu birinci husus…</div> <div>İkinci bir husus; bu <strong>eğitimsiz</strong> <strong>ve</strong> <strong>bilgisiz</strong> <strong>adamlar</strong> işi iyice <strong>paraya</strong> dökmüşlerdi. </div> <div><strong>Cenazeden</strong> de, <strong>nikahtan</strong> da yani <strong>ölüden</strong> de, <strong>diriden</strong> de her şeyden para alıyorlardı. Bunu bir sektör haline getirmişlerdi. </div> <div><strong>Üçüncüsü</strong>; bu <strong>müftülerin</strong> okumuş görünenleri ise <strong>KGB’nin</strong> <strong>seçerek</strong> <strong>eğittiği</strong> insanlardı ve gizli servisle, yani <strong>KGB’yle</strong> (sonra FSB), içli dışlı çalışıyorlardı. </div> <div><strong>Dördüncü</strong> husus; “<strong>din idaresi şu iyi işi yaptı</strong>” diyebileceğimiz bir tane <strong>numunelik</strong> <strong>icraatları</strong> bile olmuyordu ki azıcık <strong>hüsn-ü zan</strong> edebilelim. Üstüne üstlük açılan ve bizim ilk öğrencileri olduğumuz <strong>dini</strong> <strong>medrese</strong> ve <strong>enstitü</strong> de onlar yüzünden kapanmıştı…..</div> <div>Siz de biliyordunuz; <strong>Rusya,</strong> <strong>laik</strong> bir devlettir. Ama bu <strong>müftüler</strong> ortaya çıkıp vatandaşa “<strong>biz devletiz</strong>” diyorlardı. </div> <div>Farklı düşüneni, kendilerine tabi olmayanı hemen <strong>muhalif ve düşman </strong>ilan ediyorlardı. </div> <div>Halbuki bizim ülkemizde <strong>dini idare</strong> dediğiniz yerler hukuken bir <strong>dernek</strong> statüsündedir. … … … Bu <strong>dini</strong> <strong>idareye</strong> çöreklenenler, <strong>devletin</strong> sadece kendilerini muhatap alması için, kendileri dışında inisiyatif kazanma durumunda olanları <strong>gözden</strong> <strong>düşürmek</strong> maksadıyla, çeşitli isnatlarla güvenlik birimlerine <strong>ispiyonlamaya</strong> başladılar. </div> <div>Kendilerini kayıtsız şartsız <strong>desteklemeyenleri</strong>, yanlışlarına katılmayanları <strong>Vehhabi</strong>, <strong>ekstremist</strong>, <strong>terörist</strong> ilan edip, polise gammazlıyorlardı. … … … Bizi <strong>polise</strong>, <strong>KGB’ye</strong>, güvenlik güçlerine jurnalleyen <strong>Kabartay Balkar müftüsü Pşihaçe Şef’i</strong> oldu hep.</div> <div><strong>Şef’i, Vehhabi </strong>diye suçladıklarını çarşaf çarşaf listeler haline getirip bu güvenlik birimlerine verdi. Polisi peşimize taktı. </div> <div>Bu <strong>Vehhabi</strong> lafını o kadar çok kullandılar ve deforme ettiler ki, şimdi artık etkisini yitirdiği için olmalı <strong>Stalin</strong> <strong>dönemindeki</strong> <strong>söylemlere</strong> sarılarak sevmediklerini ‘<strong>halk</strong> <strong>düşmanı</strong>’ ilan etmeye başladılar.”</div> <div>Bahsi geçen <strong>İslami</strong> <strong>topluluğun</strong> kurucularından olan <strong>Musa Mukozhev</strong>, <strong>Sovyet Ordusunda</strong> görev yapmış bir <strong>Çerkesti</strong>. <strong>1990</strong>'da <strong>Kabardey-Balkar İslam Enstitüsü</strong>’nde <strong>İslami</strong> <strong>çalışmalar</strong> derslerinden mezun oldu.</div> <div><strong>İslam</strong> bilgisini geliştirmek ve <strong>Arapça</strong> öğrenmek için <strong>Ürdün’de</strong> eğitimini yine devlet izni ve bilgisi dahilinde sürdürerek geri döndü.</div> <div><strong>1997</strong>'de <strong>Volny aul</strong>’daki bir caminin imam-hatibi olarak görev yaptı. <strong>Mukozhev’in</strong> <strong>vaazları</strong>, kısa sürede büyük ilgi gördü. </div> <div><strong>Volny aul Camii</strong>’nde <strong>Cuma</strong> <strong>Namazı</strong> için bin kadar kişi toplandığında, resmi ve devlet bilgisi dahilinde sürdürmekte olduğu işi nedeniyle “<strong>sakıncalı”</strong> olarak fişlenmişti.</div> <div><strong>Mukozhev’in</strong>, <strong>Kabardey Balkar Din İşleri Kurumu</strong>’na cami yapımı için toplanan paraların ortadan yok olması gibi <strong>yolsuzluk</strong> konuları başta olmak üzere, çeşitli sebeplerle <strong>muhalefet</strong> ettiği zamanlar oldu. <strong>2000</strong>’den itibaren hakkında “<strong>aşırıcılık</strong>” suçlamasıyla çeşitli davalar açıldı.</div> <div>Bunlardan bir tanesi <strong>17 Ağustos 2000</strong>'de <strong>Kuzey Kafkasya</strong>’daki <strong>Rusya</strong> <strong>Federasyonu Genel Savcılığı</strong> tarafından, “<strong>Çeçenistan’daki yasadışı silahlı gruplara yardım etmek</strong>” suçlamasıyla açıldı. </div> <div><strong>Mukozhev</strong> ve birlikte yargılanan<strong> Anzor Astemirov,</strong> kanıt bulunamayıp <strong>beraat</strong> etmiş olsalar da, bu <strong>masumiyet</strong> <strong>tespiti,</strong> <strong>camilerin</strong> yıllarca defaatle <strong>basılmasını</strong> ve <strong>cemaatin</strong> <strong>gözaltına</strong> <strong>alınmasını</strong> engelleyemedi.</div> <div><strong>2004</strong>’e kadar sistematik bir biçimde süren <strong>cami baskınlarının</strong> ardından kapılarına da <strong>kilit</strong> vuruldu.</div> <div><strong>Anzor Astemirov, bundan sonraki dönemde olanları şöyle anlatıyor:</strong></div> <div>“… …Başta bulunanlar, yaşamın her alanında, herkese dayanılmaz baskılar uyguluyorlar. Bu baskı, <strong>sadece</strong> <strong>camide</strong> değil, <strong>okulda</strong>, <strong>sokakta</strong>, <strong>işyerinde</strong> <strong>her</strong> <strong>yerde</strong>, ama her yerde görülüyor ve yaşanıyor. Fakat <strong>Müslüman</strong> <strong>kesim</strong> <strong>üzerinde</strong> daha bir aşırı uygulanıyor. </div> <div><strong>2002–2003</strong>'te ülkedeki <strong>mescitleri</strong> kapatmaya başladılar. Ardından <strong>Müslümanları</strong> işe almamaya, çalışanları da <strong>işlerinden</strong> <strong>atmaya</strong> başladılar. </div> <div><strong>Camilere</strong> sık sık <strong>polis</strong> gönderip, <strong>imamlara</strong> <strong>baskı</strong> yapıyorlardı.</div> <div>Arkadaşlarımızı <strong>polis</strong> <strong>merkezlerine</strong> götürüp nezarete atıyor, aç-susuz bırakıyor, baskı ve işkenceye tabi tutuyor, öldüresiye sopadan geçiriyorlardı. </div> <div>Bir süre sonra göz altılarda kaybolmalar başladı. </div> <div><strong>Başörtülü kızları, </strong>nezaretlere götürdüler ve buralarda <strong>hakaret</strong> <strong>ederek</strong> aşağıladılar. Mesela bir <strong>camiyi</strong> spor salonuna çevirdiler. Bazılarını tamamen kapattılar. Bazılarını sadece <strong>Cuma</strong> saatlerinde açtılar.</div> <div>…Bizlere <strong>dayak</strong> atarak, <strong>hakaretler</strong> yağdırarak, “<strong>Nerede sizin Allah’ınız? Neden sizi bizim elimizden kurtarmıyor? Varsa neden bizi kahretmiyor”</strong> diyerek ibadethanelerimizi, inançlarımızı hiçe saydılar…</div> <div>… …İnsanları kemikleri kırılıncaya kadar dövdüler. </div> <div>Sırf <strong>aşağılamak</strong> için kafalarına <strong>haç</strong> <strong>resimleri</strong> kazıdılar. </div> <div><strong>Cam parçalarıyla</strong> bağırta bağırta <strong>sakallarını</strong> traş ettiler. </div> <div><strong>Beslan</strong> olayından sonra da bize yüklendiler. </div> <div>Burada <strong>Beslan’ın</strong> faturasını <strong>Müslümanlara</strong> ödettiler. Fakat, bütün tahriklerine, baskılarına, zorlamalarına rağmen biz <strong>meşruiyetten</strong> ayrılmadık. Onların oyununa gelmedik. </div> <div>Bizi <strong>doğmadan</strong> <strong>boğmalarına</strong> fırsat vermedik. </div> <div>Devlet Başkanına, Başbakanlığa, savcılığa… bütün ilgili ve yetkili makamlara, her yere yüzlerce dilekçe yazdık. </div> <div>Bunların tüm belgeleri elimizde. </div> <div>Hiç biri, hiç bir şey yapmadı. Hiçbir şey, ama hiç bir şey yapmadı. Aksine, <strong>üzerimizdeki</strong> <strong>baskıları</strong> daha da artırdılar. </div> <div>Bütün bu yapılanlar <strong>Cemagat’ın</strong> lider kadrosunu <strong>yer altına inmeye</strong> zorladı. Çünkü artık <strong>şiddetin dozunu</strong> iyice artırmış, yakaladıklarını olmuşlardı. </div> <div>Kimse bunlara <strong>hesap</strong> soramıyordu. </div> <div>Bu dönemde birçok arkadaşımız kayboldu. </div> <div>Öyle ki baskılar, <strong>Müslüman</strong> kesimi adeta <strong>patlayacak</strong> <strong>noktaya</strong> getirmişti. … … Sadece bizim üzerimizde değil; <strong>bütün halkın üzerinde </strong>vardı bu baskılar. <strong>Klanın</strong> <strong>koruması</strong> <strong>altında</strong> olanların dışındaki bütün kesimler <strong>baskı</strong> altındaydı.”</div> <div><strong>Röportaj,</strong> “<strong>klanının koruması altında</strong>” olanlar dışında herkesin bir şiddetin mağduru olabileceğini işaret ediyor. </div> <div>Bu gerçekten de böyleydi. </div> <div>Bütün bu <strong>sistematik</strong> <strong>ve</strong> <strong>yaygın</strong> <strong>işkenceyle</strong> dolu ve <strong>ölümle</strong> <strong>sonlanan</strong> bir hayat, <strong>Çerkes</strong> <strong>gençlerini</strong> bir bunalımın içine itiyordu. </div> <div>Bir şekilde <strong>devlete</strong> <strong>ait</strong> <strong>silahları</strong> ele geçirip, bütün ülkenin yaşadığı bu <strong>toplu şiddet kabusuna</strong> son vermek, belki de <strong>devleti</strong> tamamen ele geçirip bir <strong>devrim</strong> yapmak!..</div> <div>Amaçlarını bilemesem de <strong>nedenlerini</strong> görmemek mümkün değil. </div> <div><strong>13 Ekim 2005</strong> sabahında daha önce belirledikleri <strong>devlet</strong> <strong>kurumlarına</strong> küçük fakat silahlı gruplar halinde saldırdılar. <strong>Çatışmalar</strong> iki gün sürdü. <strong>Türkçe</strong>, <strong>Rusça</strong>, <strong>İngilizce</strong>… hangi dilde ararsanız arayın, <strong>13 Ekim 2005 </strong>olaylarıyla ilgili sayılarda hep çelişki bulacaksınız. </div> <div>Yüz kişi, ikiyüz kişi veya üçyüz kişi “<strong>FSB</strong>” binasına, askeri binalara ve polis departmanlarına saldırıyor. <strong>20</strong> kişi veya <strong>68</strong> kişi veya <strong>130</strong> kişi veya <strong>200</strong> kişi <strong>hayatını</strong> <strong>kaybediyor</strong>.</div> <div><strong>İnterfax, CNN</strong> gibi uluslararası yayın organlarının bile dahil olduğu bütün bu <strong>rakam</strong> <strong>kargaşası</strong> zaten <strong>tutarsızlığı</strong> gösteriyor ve <strong>gizlenen</strong> <strong>birşeyler</strong> olduğunu fark etmemizi sağlıyor.</div> <div>Yine de ben, “<strong>en fazla</strong>” kopyalanıp yapıştırılmış rakamları esas alarak hareket edersem, <strong>68’i militan, 130 insan</strong> bu olaylar sırasında hayatını kaybetti. </div> <div>Çatışmalara katılan gençlerin bazılarının ailelerine bıraktığı mektuplar var. </div> <div><strong>Institute For War and Peace Reporting</strong>’in, olaydan sonra yerel halkla yaptığı görüşmeleri içeren raporunda, ölenlerden bir gencin annesi <strong>Madina</strong>, 22 yaşındaki oğlunun bir notunu enstitüden kişilere gösteriyor. Enstitüye göre bu <strong>not</strong>, tüm militanların tamamen dini nedenlerle hareket etmediklerini açıkça gösteriyor: “<strong>Üzgünüm anne. Böyle yaşayamam, başkalarıyla birlikte ölmek daha iyi çünkü olanlardan sonra bir hayatım olmayacak. Beni alıp götürecekler ve beni dövecekler, öldüresiye dövecekler.</strong>” (3)</div> <div>Yine aynı raporda <strong>Vladimir Meshev</strong>’in görüşlerine yer veriliyor.</div> <div><strong>Meshev’e</strong> göre, militanların büyük bölümünün <strong>dini fanatikler</strong> olduğu iddiası yanlış. </div> <div><strong>Kabardey-Balkar</strong>’da siyasi görüşleri ifade etmenin alternatif yollarının olmaması saldırının itici güçlerinden biri.</div> <div><strong>Meşev</strong>, polis karakollarına yapılan saldırılara karışanların bazılarının neredeyse kazara karıştığını, bazılarının ise <strong>saldırı</strong> <strong>başlamadan</strong> sadece birkaç dakika önce <strong>yardım</strong> <strong>için</strong> <strong>çağırıldığını</strong> da söylüyor.</div> <div>Her ne olduysa olan korkunç bir şeydi ve <strong>Kuzey Kafkasya</strong>’daki diğer gerilimlerden ayrı okunamazdı. </div> <div>Belli ki merkezi ve yerel yönetimler <strong>Çeçenistan’da</strong> sürmekte olan savaşın, bölgede <strong>bağımsızlık</strong> <strong>girişimlerine</strong> dönüşmesinden ciddi korku duyuyor, halkı <strong>baskı</strong> <strong>altında</strong> tutmak istiyordu. </div> <div><strong>Sovyet artığı kadroların,</strong> ihbarla <strong>itibar</strong> kazanma ve adam kayırma, yolsuzluk gibi kötü alışkanlıkları da bu kaosu beslemiş, </div> <div><strong>Çerkes</strong> halkının doğasındaki <strong>köle olmaya karşı duruş</strong>, bir kez daha ve kötü biçimde tetiklenmişti.</div> <div><strong>Valery Hatujuko, 2008 yılında Kafkasya Forumu’na verdiği bir röportajda (4) şöyle diyordu:</strong></div> <div>“… …Bizim <strong>Kafkas Cumhuriyetlerinde</strong>, Rusya Federasyonu’nun diğer bölgelerinden kat kat fazla baskı var. <strong>Özgürlükler</strong> daha fazla kısıtlanmış durumda. Ama şunu iyi biliniz ki sebebi <strong>Ruslar</strong> değil, bizzat bizim yerel yöneticilerimizdir. </div> <div>Rejim, basın özgürlüğü, hareket ve girişim özgürlüğünü kısıtlayarak legal mücadelenin bütün yollarını kapatmış vaziyette. </div> <div>Devlet <strong>Adige Xase’</strong>yi ele geçirirken üyelerimizi tehdit etti, baskı uyguladı. Üyelerimizi yanımızdan uzaklaştırmak için işlerine son verdi. Bir çok üyemiz bu <strong>baskılara</strong> muhatap oldu ve boyun eğdi. </div> <div>Halbuki biz <strong>şiddeti</strong> savunmuyoruz. Biz <strong>açıklığı</strong>, <strong>hukuku</strong> ve <strong>meşru</strong> <strong>mücadeleyi</strong> savunuyoruz.”</div> <div><strong>Hatujuko, Kabardey Balkar</strong>’da vahhabi bir örgütlenmenin varlığı hakkında <strong>Kafkasya Forumu</strong> tarafından sorulan soruya ise şöyle cevap veriyor: </div> <div>“<strong>Sovyetlerin</strong> yıkılmasından sonra bir takım dini hareketlenmeler oldu ve tabiidir ki dini yapı güçlendi. </div> <div>Daha sonra yönetim tarafından <strong>camiye</strong> giden ve <strong>vakit</strong> <strong>namazı</strong> <strong>kılan</strong> <strong>herkese</strong> <strong>vehhabi</strong> ismi takıldı ve <strong>taciz</strong> edilmeye başlandı. </div> <div>Gençlerin, yönetimin atadığı imamları, “<strong>içki içiyor</strong>”, “<strong>hükümetle işbirliği yapıyor</strong>” diye eleştirmesi ve <strong>mevcut</strong> <strong>din</strong> <strong>idaresine</strong> karşı çıkmaları kendilerinin <strong>vehhabi</strong> olarak yaftalanmasına sebep oluyor. </div> <div>Bu gençlere durduk yere <strong>baskı</strong> yapıyorlar. Toplayıp <strong>hapise</strong> atıyorlar fakat enteresandır ki <strong>10–15</strong> gün sonra <strong>serbest</strong> bırakmak zorunda kalıyorlar. Çünkü hiç biri hakkında <strong>suç</strong> <strong>unsuru</strong> bulamıyorlar. </div> <div><strong>KBC</strong>’nde son üç yılda bu sebeple soruşturma geçirip <strong>ceza</strong> <strong>alan</strong> kimse yok. Fakat ne oluyor, bu gençlerin, <strong>idareye</strong> <strong>karşı</strong> <strong>nefreti</strong> artıyor. </div> <div>Bu gençleri, <strong>radikal</strong> grupların kullanabileceği kıvama getiriyorlar. Dindarlara bu baskıları yapmalarındaki sebep, oradaki güvenlik birimlerinin <strong>Moskova’ya</strong> “<strong>biz fanatiklerle mücadele ediyoruz</strong>” diye rapor vererek, <strong>ek para ve rütbe</strong> almaya çalışmalarıdır. </div> <div><strong>Kafkasya’da</strong> dini fanatikler yok diyemem, bireysel bazda olabilir elbette. Ama <strong>organize</strong> ve <strong>yaygın</strong> <strong>bir şekilde</strong> yok. </div> <div>Gerçek şu ki; yapılan bu baskılar <strong>samimi</strong> <strong>dindarları</strong> daha da radikalleştirecek.”</div> <div><strong>Yaşanan çatışmalar</strong>, öncesinde sürüp giden yaygın sistematik işkence kadar <strong>korkunç</strong> <strong>bir</strong> <strong>şey</strong> <strong>daha</strong> vardı: <strong>Ölülere</strong> yapılanlar.</div> <div><strong>Kabardey Balkar</strong> devlet güçleri, “<strong>ölü ele geçirdikleri militanları</strong>” çırılçıplak soydu, yüzlerini yaktı ve meydanda <strong>ibret</strong> <strong>olsun</strong> diye sergiledi.</div> <div>Bu güne dair bir <strong>video</strong> görüntüsüne maalesef “facebook”ta denk gelmiştim ve hala olduğu gibi duruyor. </div> <div><strong>Çıplak insan bedenleri</strong>, bir aracın arkasında, eşya gibi üst üste yığılmış. <strong>Naaşlar</strong> halka korku salmanın bir yolu oldular ve gençler, tıpkı tahmin ettikleri gibi işkenceden ölümle bile kurtulamadılar. </div> <div>Elbette <strong>ölü bir bedenden</strong> öfke çıkarmak, bir devletin yapmaması gereken temel bir hak ihlalidir. </div> <div><strong>Fail</strong> ne yapmış olursa olsun bu, annesi, babası, çocukları, sülalesi için bir <strong>cezadır</strong> ve hiçbir insan, bir başkasının işlediği suçtan ötürü cezalandırılamaz. </div> <div>Zaten bu aşağılama, bize <strong>13 Ekim</strong> sabahı <strong>FSB</strong> binasına saldıranların beslendiği sebebi de açıkça gösteriyor.</div> <div><strong>İşkence</strong> ve <strong>dehşet</strong> salmanın boyutlarını anlamamıza yardımcı oluyor.</div> <div><strong>Kabardey Balkar</strong> halkının yaşadığı bu korkunç gün, ne yazık ki kötü günlerin sonu olmadı. </div> <div>Şüphe duyulan herkes tutuklandı,<strong> işkence ve kötü muameleye</strong> maruz bırakıldı. </div> <div><strong>Beraatle</strong> sonuçlanan nice davada insanlar hapishanelerde çürüdüler. Bazı mahkumlar <strong>topluca</strong> <strong>intihar</strong> etmeye çalıştı. </div> <div>Bu olaylara dair birkaç linki son nota bırakıyorum. Aşağıdaki linkler, çoğunlukla tek bir siteden Ajans Kafkas’tan alıntılandı. Ve <strong>Çerkes</strong> aktivistlerin ölüm haberleri dışında, <strong>Kabardey Balkar</strong> özelinde kalınmaya gayret edildi. Eğer bu haber araştırması, başka siteler ve tarihi <strong>Çerkesya</strong> topraklarının tamamını kapsayacak şekilde genişletilirse, ortaya çıkacak manzaranın korkunçluğunu okuyucunun zihnine bırakıyorum. </div> <div>Bazı haberlerde <strong>başlıkları</strong> değil, net anlaşılması için <strong>ayrıntıları</strong> alıntıladım. <strong>Sabrınız</strong> yeter ve kalbiniz dayanabilirse, linklere tek tek bakın isterim. Haberlerin çoğunda <strong>çatışmalar</strong> <strong>evlerde</strong> gerçekleşiyor, bazılarında yaşlı insanlar, hatta <strong>2,5 yaşında çocuklar</strong> var. En üste ise genel durumu özetleyecek bazı linkleri koymayı uygun buldum. Sanırım bu yöntem, olayları genel bir çerçevede anlatmaktan çok daha net, <strong>ispatlı</strong> <strong>bir</strong> <strong>anlatımı</strong> sağlayacak. <strong>2016</strong>’yla sınırladığım bu araştırmada verilen rakamları toplarsanız yüzlerce insanın <strong>ifade, soruşturma, canlı ele geçirme kaygısı taşınmadan öldürüldüğünü</strong> göreceksiniz. Fakat <strong>insan,</strong> sadece bir <strong>rakam</strong> değildir ve <strong>suçu</strong> <strong>ispat</strong> <strong>edilmeyen</strong> <strong>herkes</strong> <strong>masumdur</strong>. Bu haberlerde, “<strong>terörist</strong>” veya “<strong>şüpheli</strong>” olduğu belirtilen herkes, <strong>devlet ifadelerine göre</strong> böyle adlandırılmış.</div> <div>Peki <strong>gerçek</strong> nedir? <strong>Soruşturma</strong> olmadığı için bunu asla öğrenemeyeceğiz…</div> <div>.</div> <div><strong>Ülkü Menşure Solak, dikGAZETE.com</strong></div> <div></div> <div><strong>Kaynaklar:</strong></div> <div>(1)- https://caucasusforum.org/2011/09/05/soeylei-resul-kudayev/</div> <div>(2)- https://jinepsgazetesi.com/2014/04/kafkas-diasporasi-yayinlarindan-secmeler-4/</div> <div>(3)- https://iwpr.net/ru/global-voices/kabardino-balkariya-mozhet-vstupit-v-period-dlitelnoy-nestabilnosti 4- https://caucasusforum.org/2008/05/23/valeri-hatjuko-soeyleisi/</div> <div></div> <div>***</div> <div><strong>15. Yılında 13 Ekim 2005 Nalçik Olayları </strong>https://cerkesfed.org/arastirma/15-yilinda-13-ekim-2005-nalcik-olaylari/ 13 Aralık 2020</div> <div><strong>“Kabardey-Balkar’da katliam var”</strong> https://ajanskafkas.com/manset/kabardey-balkarda-katliam-var/ 11 Ağustos 2015</div> <div><strong>Valeri Hatajukov “aşırılıkçılığın sebeplerini” anlattı</strong> https://ajanskafkas.com/roportaj/valeri-hatajukov-asirilikiligin-sebeplerini-anlatti/ 21 Ocak 2015</div> <div><strong>Kabardey-Balkar Anneleri başkent Nalçik’te yaptıkları eylemde, ‘tırmanan şiddeti engellemenin tek yolu silovik baskısını durdurmak’ dedi.</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkar-anneleri-adalet-istiyoruz/ 23 Nisan 2012</div> <div><strong>Nalçik’te tutuklu gençlerden acı mektup</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-tutuklu-genclerden-aci-mektup/ 18 Ocak 2008</div> <div><strong>İnguşetyalı bir genç, Kabardey-Balkar’da ayaklarından tedavi gördüğü hastaneden kendilerini FSB ajanı olarak tanıtan kişilerce kaçırıldı</strong>. https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/ingus-genc-nalcikte-kacirildi/ 2 Şubat 2008</div> <div><strong>Kabardey Balkar’da Terör Saldırılarının Tarihçesi (2009–2021</strong>) https://www-kavkaz--uzel-eu.translate.goog/articles/172027/?_x_tr_sl=ru&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=ajax,sc,elem</div> <div><strong>Nalçik zanlısı işkenceyi nihayet hakime anlatabildi</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/nalcik-zanlisi-iskenceyi-nihayet-hakime-anlatabildi/ 6 Mart 2008</div> <div><strong>Kabardey-Balkar polisi: 7 direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkar-polisi-7-direnisci-olduruldu/ 12 Şubat 2009</div> <div><strong>Baksan’da baskın</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/baksanda-baskin/ 19 Mart 2009</div> <div><strong>‘Kabardey-Balkarlı direnişçi lideri öldürüldü’ </strong>https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkarli-direnisci-lideri-olduruldu/ 24 Nisan 2009</div> <div><strong>Nalçik’te saatler süren çatışma</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-saatler-suren-catisma/ 28 Mayıs 2009</div> <div><strong>Nalçik operasyonunda sambo şampiyonu öldü</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcik-operasyonunda-sambo-sampiyonu-oldu/ 29 Mayıs 2009</div> <div><strong>Elbrus’da operasyon var</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/elbrusda-operasyon-var/ 30 Haziran 2009</div> <div><strong>Nalçik’te özel operasyon</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-ozel-operasyon/ 3 Temmuz 2009</div> <div><strong>Balkarlar: Elbrus operasyonunda terör bahaneydi</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/balkarlar-elbrus-operasyonunda-teror-bahaneydi/ 28 Temmuz 2009</div> <div><strong>Kaçırılan üç genç için Nalçik’te gösteri</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kacirilan-uc-genc-icin-nalcikte-gosteri/ 3 Kasım 2009</div> <div><strong>Nalçik’te kaçırılan gence bol işkence</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-kacirilan-gence-bol-iskence/ 30 Aralık 2009</div> <div><strong>Kabardey-Balklar İçişleri Bakan Yardımcısı ve Kriminal Polis Şubesi Başkanı Naurbi Jamborov ülkedeki yer altı silahlı örgüt üyesi sayısını 50 olarak verdi</strong>. https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkarda-50-direnisci-var/ 15 Ocak 2010</div> <div><strong>Yağan ailesine önce komplo, sonra baskın</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/yagan-ailesine-once-komplo-sonra-baskin/ 7 Mart 2010</div> <div><strong>Jukov defnedildi, öfke patlaması yaşandı</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/karacay-cerkes/jukov-defnedildi-ofke-patlamasi-yasandi/ 16 Mart 2010</div> <div><strong>Nalçik’ten 37 kişiye yakalama emri</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikten-37-kisiye-yakalama-emri/<strong> </strong>5 Mayıs 2010</div> <div><strong>Jukov cinayeti aydınlanmadı, Adıgeler rahatsız </strong>https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/jukov-cinayeti-aydinlanmadi-adigeler-rahatsiz/12 Mayıs 2010</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’a askeri sevkiyat Sevk edilen asker sayısının 2 bin civarında olduğu belirtildi.</strong><strong></strong><strong>Kabardey-Balkar güvenlik kaynakları kısa süre önce ülkede 700 kadar ‘fanatik İslamcı’ bulunduğunu öne sürmüştü.</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkara-askeri-sevkiyat/ 8 Haziran 2010</div> <div><strong>Nalçik’te bir araçta iki ceset </strong>https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-bir-aracta-iki-ceset/<strong> </strong>15 Haziran 2010</div> <div><strong>Çerkes Kongresi’ne baskına Nalçik’ten tepki</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/cerkes-kongresine-baskina-nalcikten-tepki/ 21 Ağustos 2010</div> <div><strong>Nalçik’te beş kişiye yargısız infaz</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-bes-kisiye-yargisiz-infaz/<strong> </strong>28 Ağustos 2010</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da çatışma</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkarda-catisma-2/ 21 Ekim 2010</div> <div><strong>KB’de şok cinayet: Etnograf Tsipinov öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kbde-sok-cinayet-etnograf-tsipinov-olduruldu/ 30 Aralık 2010</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da Hasanıya kasabası başkanı öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkarda-hasaniya-kasabasi-baskani-olduruldu/ 21 Şubat 2011</div> <div><strong>Prielbrus’ta özel operasyon</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/prielbrusta-ozel-operasyon/ 23 Şubat 2011</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da terörle mücadele bölgesi genişletildi</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkarda-terorle-mucadele-bolgesi-genisletildi/ 3 Mart 2011</div> <div><strong>Nalçik’te çatışma</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-catisma-asker-hajirokov-olduruldu/<strong> </strong>29 Mart 2011</div> <div><strong>Nalçik’te operasyon</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikte-operasyon/ 10 Mayıs 2011</div> <div><strong>Nalçik’in merkezinde operasyon: bir kişi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/nalcikin-merkezinde-operasyon-bir-kisi-olduruldu/<strong> </strong>1 Haziran 2011</div> <div><strong>2011’in ilk altı ayında ülkede 18 polis ve 52 isyancı düzenlenen saldırı ve operasyonlarda yaşamını yitirdi.</strong>https://ajanskafkas.com/haber-arsivi/kabardey-balkarda-operasyon-suruyor/ 20 Temmuz 2011</div> <div><strong>Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin Elbrus bölgesinde güvenlik güçleri tarafından düzenlenen özel operasyon sonucunda beş silahlı örgüt üyesi zanlısı</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-ozel-operasyon/<strong> </strong>21 Eylül 2011</div> <div><strong>Çerkes aktivist Suadin Pşukov, dün gece Nalçik’te, evinin yakınlarında uğradığı saldırı sonucunda hayatını kaybetti. Pşukov, özellikle kendisi gibi atlı, Çerkes kıyafetli ve Çerkes bayraklı arkadaş grubu ile birlikte her yıl 21 Mayıs Çerkes Soykırımını anma törenlerine katılmasıyla tanınıyordu. Pşukov’un gençler arasında büyük bir otoritesi olduğu biliniyordu.</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/suadin-psukov-olduruldu/ 5 Ekim 2011</div> <div><strong>Kabardey-Balkar Cumhuriyetinin Elbrus ve Baksan bölgelerinde sekiz aydır devam eden terörle mücadele operasyonunu sona erdirildi.</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-operasyon-sona-erdi/ 10 Kasım 2011</div> <div><strong>Kabardey-Balkarlı vatandaş oğlunun kaçırıldığını açıkladı</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarli-vatandas-oglunun-kacirildigini-acikladi/ 26 Kasım 2011</div> <div><strong>Baksan’da operasyon: iki ölü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/baksanda-operasyon-iki-olu/ 12 Ocak 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da bir direnişçi zanlısı öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-bir-direnisci-zanlisi-olduruldu/ 12 Mart 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da operasyon sonucu: 6 ölü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-operasyon-sonucu-6-olu/ 13 Mart 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar polisi işkence ile suçlanıyor</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkar-polisi-iskence-ile-suclaniyor/ 13 Mart 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da üç zanlı öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-uc-zanli-olduruldu/ 17 Mart 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkarlı bir kadın eşinin silovikler tarafından kaçırıldığını düşünüyor </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarli-bir-kadin-esinin-silovikler-tarafindan-kacirildigini-dusunuyor/ 26 Mart 2012</div> <div><strong>Nalçikli üniversite öğrencisi işkence ve tehditle cezaevine konulduğunu açıkladı</strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/nalcikli-universite-ogrencisi-iskence-ve-tehditle-cezaevine-konuldugunu-acikladi/<strong> </strong>30 Mart 2012</div> <div><strong>Nalçik’te bir direnişçi zanlısı öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/nalcikte-bir-direnisci-zanlisi-olduruldu/<strong> </strong>31 Mart 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkarlı genç on gündür kayıp</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarli-genc-on-gundur-kayip/ 9 Nisan 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar Anneleri: “Adalet istiyoruz”</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkar-anneleri-adalet-istiyoruz/ 23 Nisan 2012</div> <div><strong>Nalçik’te ölü olarak bulunan Alber Karmov’un eşi, kocasının nasıl kaçırıldığını anlattı</strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/nalcikte-olu-olarak-bulunan-alber-karmovun-esi-kocasinin-nasil-kacirildigini-anlatti/ 4 Haziran 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da bir direnişçi öldürüldü, anne-babası yaralandı </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-bir-direnisci-olduruldu-anne-babasi-yaralandi/ 4 Haziran 2012</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da çatışma: Bir direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-catisma-bir-direnisci-olduruldu/ 7 Temmuz 2012</div> <div><strong>Baksan’da ‘terörle mücadele operasyonu’ başlatıldı</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/baksanda-terorle-mucadele-operasyonu-baslatildi/ 22 Ağustos 2012</div> <div><strong>Daha önce güvenlik güçleri tarafından kaçırılan ve işkence gören Kabardey-Balkarlı vatandaş yeniden aynı kaçırılma korkusu yaşıyor</strong>. https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarli-vatandas-yeniden-kacirilmaktan-korkuyor/ 14 Eylül 2012</div> <div><strong>Kazbek Gekkiev Öldürüldü</strong> https://www.abhazyam.com/haber/3147/kazbek-gekkiev-olduruldu.html 06 Aralık 2012</div> <div><strong>Tırnauz’da özel operasyon, üç kişi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/tirnauzda-ozel-operasyon-uc-kisi-olduruldu/ 17 Ocak 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da üç direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-uc-direnisci-olduruldu/ 26 Ocak 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’ın başkenti Nalçik’te siloviklerin yasa dışı eylemleri protesto edildi.</strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/nalikte-silovik-protestosu/ 4 Mayıs 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da yedi direnişçi öldürüldü </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-yedi-direnisci-olduruldu/ 13 Mart 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar, 20 ölü, 2 yaralı, Karaçay-Çerkes’te ise 4 ölü, 2 yaralı çatışmaların kurbanı oldu.</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kafkasyada-ayda-124-kisi-ldrld/ 17 Nisan 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da 3 ölü, 2 yaralı</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kafkasyada-bir-ayda-45-kisi-ldrld/ 15 Haziran 2013</div> <div>K<strong>abardey-Balkar’da beş direnişçi ya da direnişçi oldukları iddia edilen sivil, iki polis ve iki sivil vatandaş öldürüldü, iki silovik ve iki vatandaş yaralandı. </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kafkasyada-bir-ayda-39-kisi-ldrld/ 17 Temmuz 2013</div> <div><strong>Kafkasya’da altı direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kafkasyada-alti-direnisi-ldrld/18 Temmuz 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da bir direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-bir-direnisi-ldrld-2/ 30 Ağustos 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da direnişçi grubu öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-direnisi-grubu-ldrld/ 5 Eylül 2013</div> <div><strong>Nartkala’da öldürülen direnişçinin kimliği teşhis edildi </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/nartkalada-ldrlen-direnisinin-kimligi-teshis-edildi/ 9 Eylül 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da iki direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-iki-direnisi-ldrld/ 30 Eylül 2013</div> <div><strong>Dağıstan ve Kabardey-Balkar’da 15 kişi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/dagistan-ve-kabardey-balkarda-15-kisi-ldrld/ 7 Ekim 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da çatışma</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-atisma/ 25 Ekim 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da iki kişi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-iki-kisi-ldrld/ 29 Ekim 2013</div> <div><strong>Kafkasya’da 12 kişi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kafkasyada-12-kisi-ldrld/ 4 Kasım 2013</div> <div><strong>Bir haftada 13 kişi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/bir-haftada-13-kisi-ldrld/ 12 Kasım 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes, Adıgey ve Krasnodar Kray’da Çerkes aktivistler gözaltına alındı.Dün Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes ve Adıgey’de bazı sivil toplum kuruluşu üyeleri gözaltına alınarak Krasnodar Kray Soruşturma Komitesinde sorgulandı. Gözaltına alınan kişilerin evlerinde, hakkında federal arama emri bulunan bir ‘vahhabi’ ile bağlantılı oldukları şüphesiyle arama yapıldı.</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/erkes-aktivistler-gzaltina-alindi/ 14 Aralık 2013</div> <div><strong>13 Aralık’ta Krasnodar Kray Soruşturma Komitesi kararıyla yaklaşık 10 Çerkes aktivist sorgulanmak üzere Krasnodar’a götürülmüştü. Ayrıca sorgu öncesinde aşırılıkçılıkla mücadele şubesi çalışanları tarafından bu kişilerin evlerinde arama yapıldı.</strong></div> <div><strong>13 Aralık’ta gözaltına alınan isimler şunlar: Kuzey Kafkasya Federal Bölge Sivl Konseyi üyesi, Khase sivil hareketi başkanı İbrahim Yağanov (Kabardey-Balkar), Abaza milli kültür merkezi başkanı Ruslan Kambiyev (Karaçay-Çerkes), Çerkes Birliği sivil hareketi koordinatörü Ruslan Keş (Kabardey-Balkar), 21. yüzyıl Adıge Khase başkanı Amin Zehov (Adıgey), Hekupsa genel yayın yönetmeni Yevgeni Taşu (Adıgey), Çerkesya Yurseverleri hareketi üyesi Adnan Huade (Adıgey), Çerkes aktivistler Yuri Yahutlov (Adıgey) ve Hilmi Açmiz (Adıgey). </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/hatijukov-krasnodar-sorgulamalarini-bassavciliga-sikayet-etti/ 16 Aralık 2013</div> <div><strong>Human Rights Watch Soçi Olimpiyatları karşıtı Çerkes aktivistlere yönelik baskılara son verilmesini istedi.</strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/hrw-olimpiyat-elestirilerine-karsi-yeni-baski-dalgasi/ 24 Aralık 2013</div> <div><strong>Çocuklara işkence davası ertelendi</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/ocuklara-iskence-davasi-ertelendi/ 28 Aralık 2013</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da dört direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-drt-direnisi-ldrld/ 31 Ocak 2014</div> <div><strong>Adıge Hase: Timur Aşinov’un katilleri derhal bulunsun</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/adigey/adige-hase-timur-asinovun-katilleri-derhal-bulunsun/ 15 Mayıs 2014</div> <div><strong>Anzor Ahohov, 11 Martta Soruşturma Komitesine, 7 Şubat mitinginin ardından gözaltına alınan kendisi ve diğer eylemcilerin işkenceye maruz kaldıklarını ve güvenlik organları mensuplarınca baskıya maruz kaldıklarını iletti.</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/anzor-ahohova-karsi-yildirma-operasyonu/ 7 Haziran 2014</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da üç direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/kabardey-balkarda-direnisi-ldrld/ 12 Haziran 2014</div> <div><strong>Timur Kuaşev öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/timur-kuasev-ldrld/ 2 Ağustos 2014</div> <div><strong>HRW ve Af Örgütü: Nalçik davası sanıkları işkence kurbanı </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/hrw-ve-af-rgt-nalik-davasi-saniklari-iskence-kurbani/ 25 Aralık 2014</div> <div><strong>Kabardey Balkar’da 2014 yılının son çeyreğinde silahlı çatışma kurbanlarının sayısı 23</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/abhazya/kafkasyada-2014n-son-eyreginde-silahli-atismalarda-zarar-grenler/ 23 Ocak 2015</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da çatışma kurbanları yaklaşık yarı yarıya (yüzde 46,3) azaldı. 2014 boyunca silahlı çatışmalarda 49 kişi öldü, 17 kişi yaralandı. 2013’te ölü ve yaralı sayısı toplamı 123 idi.</strong></div> <div>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kafkasyada-atisma-kurbanlari-yari-yariya-azaldi/ 30 Ocak 2015</div> <div><strong>Soruşturma organlarının bilgilerine göre, Ekim 2012’de bazıları halen görevde olan İçişleri Bakanlığına bağlı emniyet teşkilatı mensupları, genç çocukları dövdüler ve işkenceyle onlardan silahlı örgüte (Kafkasya Emirliği) katıldıkları itirafını almaya çalıştılar. </strong>https://ajanskafkas.com/kafkasya/kabardey-balkar/iskenceci-polise-drt-yil-hapis-cezasi/ 8 Mart 2015</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da çatışma</strong> https://ajanskafkas.com/manset/kabardey-balkarda-catisma-3/ 14 Temmuz 2015</div> <div><strong>Nalçik’te operasyon: 5 ölü</strong> https://ajanskafkas.com/surmanset/nalcikte-operasyon-5-olu/ 23 Temmuz 2015</div> <div><strong>Operasyonlarda 14 direnişçi öldürüldü</strong> https://ajanskafkas.com/manset/14-direnisci-olduruldu/ 3 Ağustos 2015</div> <div><strong>Nalçik’te polis operasyonu, 1 ölü</strong> https://ajanskafkas.com/surmanset/nalcikte-polis-operasyonu-1-olu/ 9 Ağustos 2015</div> <div>N<strong>alçik’te operasyon, 11 ölü </strong>https://ajanskafkas.com/manset/nalcikte-operasyon-11-olu/ 23 Kasım 2015</div> <div><strong>Kabardey-Balkar’da çatışma, üç ölü</strong> https://ajanskafkas.com/surmanset/kabardey-balkarda-operasyon-uc-olu/ 24 Aralık 2015</div> <div><strong>Nalçik’te operasyon; 3 ölü, 1 polis yaralı </strong>https://ajanskafkas.com/surmanset/nalcikte-operasyon-3-olu-1-polis-yarali/ 16 Ocak 2016</div> <div></div>