Kapalı tarım alanında verimi ve besin değerini "ışık reçetesi"yle artırıyor

Ankara

Kapalı tarım alanlarında bitkinin ihtiyacına göre özel ışık sistemleri geliştiren Solis Technology Kurucu Ortağı Esma Çiçek, bitkilerin türüne ve gelişim evresine göre ayarlanabilen yerli tasarım, yazılım ve kontrol kartı altyapısıyla, tarımsal üretimde verimliliği ve besin değerini artıran çözüm ve çalışmalara imza atıyor.

AA muhabirinin "8 Mart Dünya Kadınlar Günü" için hazırladığı, "Üretimle Güçlenen Kadınlar" başlıklı dosya haberin bu bölümünde Esma Çiçek ve ortağı olduğu firmanın hikayesine yer verildi.

İnsanlar gibi bitkilerin de ihtiyaçlarının birbirinden farklı olduğu anlayışını benimseyen firma, TÜBİTAK ve KOSGEB destekleriyle 2023 yılında çıktığı yolda bitkinin hem türüne hem gelişim evresine uyum sağlayan LED tasarımı geliştirmesinin yanında enerji tasarrufuna da imkan sağlıyor.

Besin değerlerinde artış gözlemlendi

Esma Çiçek, Kovid-19 salgını döneminde bahçesinde üretim yaparken iklim şartları ve bitki zararlıları gibi çevresel faktörlerin süreci ne kadar zorlaştırdığını bizzat deneyimlediğini anlattı.

Özellikle bitkilerine zarar veren böceklerle mücadele ederken zirai ilaç kullanmak istemediği için üretimi kontrollü kapalı alanlara taşıdığını belirten Çiçek, bu noktada oluşan ışık ihtiyacına çözüm ararken projenin filizlendiğini söyledi.

Çiçek, fikrini ortağının LED sektöründeki tecrübesiyle birleştirdiğini kaydederek, birlikte geliştirdikleri sistemin sadece bir aydınlatma modülü olmadığını dile getirdi.

Sıcaklık ve nem gibi çevresel faktörleri dikkate alan sensörlerle bütünleşmiş şekilde çalışmaya hazır dinamik LED aydınlatma sistemi geliştirdiklerini ifade eden Çiçek, sistemlerinin uzaktan yönetilebilir olması ve küçük bir alandan endüstriyel seralara kadar ölçeklenebilmesi gibi nedenlerle klasik çözümlerden ayrıldığını belirtti.

Çiçek, tasarladıkları ürünlere dair şu bilgileri paylaştı:

"Yaygın olarak kullanılan sabit spektrum LED'lerle kıyasladığımız kontrollü denemelerde,Yüzde 40'a kadar daha düşük enerji tüketimiyle, yenebilir yeşilliklerde yaprak alanı gibi büyüme metriklerinde iki kata varan iyileşmeler ölçtük​​​​​​​. Farklı ışık reçeteleriyle bitkinin mineral dengesi ve tat profili gibi kalite parametrelerinde de yönlendirici etki sağlayabiliyoruz."

AR-GE laboratuvarındaki kontrollü bitki deneylerinde yaptıkları analizlerde, domateste, demir ve potasyum başta olmak üzere, mineral değerlerde olumlu değişimler gözlemlediklerini belirten Çiçek, "Çilekte uyguladığımız ışık reçeteleriyle tatlılık seviyesinde belirgin farklılıklar yakaladık. Sistemimizdeki 4 bağımsız LED kanalı ve harici sensör entegrasyonuna hazır kontrol kartı sayesinde, tarımsal üretimin ötesinde bitki deneyleri, tıbbi aromatik bitkiler, alg üretimi ve endemik türlerin yetiştiriciliği gibi birçok AR-GE senaryosuna hitap eden bir ürün geliştiriyoruz." dedi.

Kendi yapay zeka modellerini geliştiriyorlar

Talebe göre ışık reçetelerini ve veri tabanlarını güçlendirdiklerini vurgulayan Çiçek, arka planda da kendi yapay zeka modellerini geliştirdiklerini söyledi.

Mevcut sistemde, uygulama üzerinden ilgili bitki seçildiğinde, önceden tanımlanmış ışık profilinin otomatik olarak devreye girdiğini dile getiren Çiçek, şunları kaydetti:

"Böylece aydınlatma donanımını değiştirmeden üretime devam edebiliyor, kurulum süresi ve maliyetlerini düşürebiliyorsunuz. Teknopark İstanbul bünyesinde yürüttüğümüz AR-GE çalışmasında ise bugüne kadar topladığımız deney verileriyle beslenen yapay zeka destekli bir karar mekanizması üzerinde çalışıyoruz. Bu mekanizma, bitkinin gelişim evresini tahmin ederek ve ortam ışığını da dikkate alarak, ışık yoğunluğu ve spektrumunu adaptif biçimde optimize etmeyi hedefliyor."

Geliştirdikleri teknolojiyle önce iç pazarda ithalata bağımlılığı azaltmayı, ardından Avrupa ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) pazarlarına açılarak küresel ölçekte büyümeyi planladıklarını ifade eden Çiçek, "Uzun vadede, kontrollü tarımın daha kritik olduğu zorlu koşullarda, hatta uzay görevlerine yönelik tarım denemelerinde bile kullanılabilecek bir altyapıda Türkiye'nin imzasını görmeyi hedefliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: AA