Kobra Etkisi

Süregelen bir problemin çözümü için yapılan müdahalenin, problemi daha da içinden çıkılmaz hale getirmesi durumu.

İngiliz hükümeti, Hindistan yönetimini elinde tuttuğu dönemde kobralardan çok çeker ve kobralara karşı savaş başlatır.

Ne var ki İngilizler, yılanlarla haşır neşir oldukça daha çok İngiliz kobra zehiriyle tanışır.

Bunu fark eden “zeki” bir İngiliz “Neden biz uğraşıyoruz? Kobra kafası getiren Hintliye ödül verelim olsun bitsin” der.

Bunun üzerine kampanya başlar.

Başlarda gerçekten Kobraların sayısı azalır; ancak zor koşullara muhteşem uyumları ile bilinen Hintliler, “Madem bunlar her ölü yılana para veriyor o zaman biz bu kobraları besleyelim üretelim. Hem kim koşacak kobra peşinde?” der.

Bu fikirle yola çıkan Hintliler “kobra çiftlikleri” kurarak yılanları üretirler ve paraya para demezler.

Bu durumu fark edip aptal yerine konduklarını anlayan İngilizler, hem daha fazla kobra üretilmesin diye, hem de zekaları ile daha fazla alay edilmesin diye kobra başına para verme kampanyasını durdurdular.

Tabii Hintliler de kobraların para etmediğini görünce, kobraları besleyerek kaynak ve vakit harcamak istemezler ve tüm çiftliklerdeki kobralar salınır.

Böylece ortam, başlangıç durumundan daha çok kobraya sahip olur.

Doğal ortamlarında da çoğalmaya devam eden kobraların popülasyonu iyiden iyiye artar.

İngilizlerin “kontrol manyaklığı” da böylece ters teper.

O günden beri bu TİP vakalar kontrol altına alınması hedeflenirken, yaşanılan beklenmeyen etkisi nedeniyle ters tepen olayların olduğu durumlara “Kobra Etkisi” denir.

.

Sözlük Emeklisi, dikGAZETE.com