Şaşılık, gözlerin eşzamanlı olarak aynı yöne bakmama durumudur. Normalde, gözler birbirine paralel bir şekilde hareket etmelidir. Fakat şaşılık durumunda, bir göz doğru yöne bakarken diğer göz farklı bir yöne - yukarı, aşağı, içeri veya dışarı - bakabilir. Bu durum, bazen her iki göz için de geçerli olabilir.
Göz kayması olmayan kişilerde gözler uyumlu bir şekilde hareket eder. Ancak çeşitli nedenlerle bu paralel hareket yeteneği bozulabilir ve bu durum, şaşılık sorununa yol açabilir.
Göz kayması, genellikle bebeklik veya erken çocukluk dönemlerinde tespit edilen bir göz rahatsızlığıdır. Özellikle bebeklerde, 3 aylık olana kadar zaman zaman gözlemlenebilen şaşılıklar genellikle normal kabul edilir. Ancak eğer bu durum 4. aydan sonra da devam ederse, bu durum, gözde kayma problemine işaret eder.
Göz Kaymasının Sebepleri
Göz kayması, doğuştan var olabileceği gibi, çocukluk döneminde belirsiz nedenlerle de gelişebilir. Çocuklarda göz bozuklukları ve göz tembelliği tedavisinin gecikmesi, önemli bir şaşılık ve göz kayması nedenidir.
Kas felçleri sonucu ortaya çıkan göz kaymaları, farklı sebeplere bağlı olarak meydana gelebilir. Yetişkinlerde, bu durumun nedenleri arasında diyabet, yüksek tansiyon, damar hastalıkları ve kafa travmaları yer alabilir.
Yüksek hipermetropi, astigmatizma ve miyopi gibi durumlar, göz kaymasına yol açabilir.
Bebeklerde Göz Kayması: Ne Zaman Normaldir?
Bebeklerde belirli bir süreliğine ara ara göz kayması görülmesi genellikle normal bir durumdur. Genel olarak, yeni doğan bebeklerin bazı geçici göz problemleri olabilir. Düzenli göz kontrolleri ile bu durum genellikle belirli bir süre sonunda düzelir. Bebeklerde göz kayması, doğumdan 4. aya kadar genellikle normal kabul edilir. Ancak 4. aydan itibaren göz kaymasının devam etmesi durumunda, göz kontrollerinin sıklığı arttırılmalı ve konusunda uzman bir hekim ile görüşüp tedavi sürecine başlanmalıdır.
Bebeklerde ve Çocuklarda Göz Kayması Tedavisi
Bebeklerde ve çocuklarda göz kayması tedavisinde öncelikle şaşılığın türü belirlenir. Eğer gözlükle tedavi olabilecek bir göz kayması tespit edilirse gözlük tedavisi uygulanır. Eğer çocukta aynı zamanda göz tembelliği gibi bir durum söz konusuysa, gözlük tedavisine ek olarak kapama tedavisi de gerekebilir. Bu tedavi yöntemlerinden sonuç alınmazsa göz kayması ameliyatı gerekebilir.
Şaşılık tedavisinin erken başlaması, başarı oranını önemli ölçüde artırabilir. Şaşılığın tedavisi, yaş ilerledikçe daha zorlaşabilir ve eski görme keskinliğini geri kazanmak her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle, ailelerin çocuklarını düzenli olarak göz doktoruna götürmeleri önemlidir, hatta çocuklarda belirgin bir belirti olmasa bile. Önerilen muayene sıklığı, çocukların 6. ayda, 1 yaşında, 3 yaşında ve 6 yaşında olmak üzere belirli aralıklarla göz doktoruna başvurmasıdır.
Yetişkinler İçin Şaşılık Tedavisi ve Süreci
Yetişkinlerde şaşılık tedavisi, genellikle şaşılığın başlangıç dönemine odaklanır. Yetişkinlikte meydana gelen şaşılık, sıklıkla daha ciddi durumların belirtisi olabilir ve dikkatli bir incelemeyi gerektirir. Şaşılığın sebebi ve hastalığın ortaya çıkardığı belirtiler, sağlıklı bir tedavi süreci için detaylıca incelenmelidir. Bazen, göz sağlığı ile doğrudan ilgisi olmayan hastalıklar, örneğin diyabet, şaşılığa neden olabilir.
Yetişkinlikte, şaşılık sonucunda çift görme gibi problemler yaşam kalitesini ciddi anlamda düşürebilir. Yetişkinlerde şaşılığın belirmesi durumunda, tedavi planlaması, kayma miktarına bağlı olarak yapılmalıdır. Çeşitli tedavi yöntemleriyle, özellikle çift görme gibi belirtileri yaratan şaşılık durumu hafifletilebilir ve bireyin yaşam kalitesi artırılabilir.
Yetişkinlerde yapılan şaşılık ameliyatı sonrasında, beyindeki adaptasyon merkezinin gözlerin yeni pozisyonuna uyum sağlama kabiliyeti azalabilir ve bu, çift görme durumunun gelişmesine yol açabilir. Bu sebeple, yetişkin hastalarda cerrahi işlem öncesi, hastanın cerrahi için uygunluk durumu detaylı bir muayene sonucunda değerlendirilmelidir.