MOSKOVA - ÖZEL
Rusya Dışişleri Bakanlığı Resmi Sözcüsü Mariya Zaharova, ABD Dışişleri Bakanlığı arşivlerinde yer alan belgelerin, Washington yönetiminin NATO’nun doğuya doğru genişlemeyeceğine ilişkin geçmişte verdiği taahhütleri ortaya koyduğunu savundu.
Zaharova, yaptığı açıklamada, 9 Şubat 1990 tarihinde dönemin ABD Dışişleri Bakanı James Baker ile Sovyet lideri Mihail Gorbaçov arasında Kremlin’de gerçekleştirilen görüşmeye ait belgelere işaret ederek, söz konusu kayıtların NATO’nun doğuya doğru genişlememesi yönünde verilen güvenceyi doğruladığını belirtti.
“ABD Dışişleri Bakanlığı arşivlerinde bulunan ve kamuoyuna açık olan belgeler, James Baker’ın Gorbaçov’a verdiği taahhüdü açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Belgelerde, ‘Almanya’nın NATO’nun bir parçası olan bölümündeki varlığımızı korursak, NATO’nun yargı alanı ve askeri altyapısı doğuya doğru bir inç dahi genişlemeyecektir’ ifadesi yer almaktadır. Bu sözlerin anlamı son derece açıktır ve herhangi bir yoruma ihtiyaç bırakmamaktadır” diyen Zaharova, NATO’nun sonraki yıllardaki genişleme sürecinin bu açıklamalarla çeliştiğini öne sürdü.
ABD’de 1990’lı yılların başında NATO’nun doğuya doğru genişletilmesine yönelik planların kamuoyunda tartışılmaya başlandığını kaydeden Zaharova, ilk aşamada Polonya, Macaristan ve Çekya’nın, ardından Bulgaristan, Romanya ve Slovakya dahil diğer Doğu Avrupa ülkelerinin, daha sonra ise Baltık ülkelerinin ittifaka katılmasının öngörüldüğünü ifade etti.
Zaharova, “Daha sonraki aşamalarda Ukrayna, Moldova ve Gürcistan’ın da ittifaka dahil edilmesi gündeme getirilmiştir. Takip eden yıllarda bu planlar Batı’nın somut politikalarına dönüşmüş ve kademeli olarak hayata geçirilmiştir. Dolayısıyla NATO’nun doğuya doğru genişlemesine ilişkin stratejinin kökenleri, daha sonraki dönemlerde değil, 1990’lı yılların başında şekillenen siyasi yaklaşımlara dayanmaktadır” değerlendirmesinde bulundu.