Yemen'deki ilaç sıkıntısı yeni trajedilerin habercisi

SANA - ZEKERİYA EL-KEMALİ - SAFİYE KARABACAK

Yemen'de iki yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar nedeniyle sağlık sisteminin neredeyse tamamen çökmesinin ardından piyasada kanser, kalp, şeker ve astım gibi hayati öneme sahip bir çok ilacın tükenmesi, sınırlı sayıdaki diğer ilaçların ise astronomik fiyatlarla satılıyor olması ülkede yeni trajedilerin yaşanabileceğine yönelik endişeleri artırıyor.

Meşru yönetime darbe yaparak Eylül 2014'te başkent Sana ve birçok bölgeyi ele geçiren Husiler ve devrik lider Ali Abdullah Salih yanlıları ile hükümet güçleri arasında çatışmaların yaşandığı Yemen'de, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre 6 bin 600'den fazla kişinin hayatını kaybettiği, 35 bin civarında kişinin yaralandığı, 3 milyon insanın ise iç göçmen durumuna düştüğü belirtiliyor. Birleşmiş Milletler (BM) raporları da ülkede 21 milyon insanının yani nüfusun yüzde 80'inin insani yardımlara ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.

AA muhabirine konuşan Yemenliler uzun süredir devam eden güvenlik ve ekonomik krizin ardından şimdi de büyük bir sağlık kriziyle karşı karşıya kaldıklarını söyledi.

Son dönemde bazı ilaçların fiyatında bin 500 ila 2 bin riyale varan artış görüldüğünü kaydeden Udeyni, "Birkaç gün içerisinde sinüzit ilaçları bin 800 riyalden (yaklaşık 6 dolar), 2 bin 800 riyale (10,7 dolar) yükseldi. Eczacılar bu durumu yerel para biriminin değer kaybetmesine ve ithalattaki zorluklara bağlıyor. Her şey kötüye giderken bizim gelir kaynağımız dahi yok." dedi.

Sana'da eczacılık yapan Ammar Sinan, şeker başta olmak üzere piyasada kanser, kalp ve astım gibi hayati öneme sahip bir çok ilacın tükendiğini, ameliyat ve ilk yardımda gereken pek çok ilacın bulmasında dahi zorluk yaşandığını ifade etti.

Sinan, "Uçaklarla özel dondurucularda getirilmesi gereken insülin başta olmak üzere şeker hastalarının kullandığı ilaçların tamamen tükenmesi nedeniyle sıkıntı yaşıyoruz. Ayrıca kanser, kalp ve astım gibi hayati öneme sahip bir çok ilaç da tükeniyor. Hatta cerrahi operasyonlar ve ilk yardımda gerekli ilaçların yanı sıra ameliyathane araç gereçlerinin temin edilmesinde dahi sıkıntılar var." diye konuştu.

İlaç ithal eden bir firmada çalışan Muhammed Matari ise ülkeye ilaç taşıyan gemilerin koalisyon güçleri tarafından denetim gerekçesiyle limanlarda uzun süre bekletildiğini söyledi.

Söz konusu gemilerin limanlarda bazen bir aya yakın bekletildiğini kaydeden Matari, ilaç firmalarının gemilerin limanda kaldığı her gün için bir ücret ödediğini ve bunu da ilaç fiyatlarına yansıttığını aktardı.

Matari ayrıca Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki El-Vedia Sınır Kapısı'ndan ülkeye giren ilaçlara Husiler ve meşru hükümet tarafından gümrük uygulandığını söyledi.

Bu çifte gümrük uygulamasının nakliyat ve gümrük ücretlerini ikiye katlandığı belirten Matari, firmaların "ilaç fiyatlarını yükseltmek ya da ülke için bir felaket olabilecek şekilde ithalatı durdurmak" dışında herhangi bir seçeneği olmadığını ifade etti.