Avrupa, Asya ve Afrika arasında göç yolculuğuna katılan şahin, kartal, puhu, atmaca, akbaba ve delice gibi birçok yırtıcı kuş, Diyarbakır'daki Dicle Vadisi'nde beslenme ve üreme amaçlı konaklıyor.
Şahinlerin yoğunlukta olduğu yırtıcı kuşlar, baharın gelmesiyle vadi yatağındaki tarlalarda görülmeye başlanan fare, köstebek, kurbağa, yılan ve haşerelerle besleniyor.
Ekosistemin vazgeçilmez parçası olan yırtıcı kuşlar, kaçak avcıların ve çevreye bilinçsizce ateş açan kişilerin zaman zaman hedefi de oluyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Dicle Üniversitesi (DÜ) iş birliğiyle kurulan Dicle Yaban Hayvanı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi, yaralı ve hasta yırtıcı kuşlara tedavi ve barınma imkanı sağlıyor.
DÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, Türkiye'nin Kafkaslar ve Balkanlar'dan gelen ve birleşerek Afrika'ya doğru devam eden kuşların göç yolu üzerinde yer aldığını söyledi.
Karakaş, Dicle ve Fırat nehirlerinin ekosistem olarak sadece yırtıcı kuşlar için değil aynı zamanda birçok kuş türü için de önemli güzergah olduğunu ifade ederek, "Ülkemizin birçok yırtıcı ile su kuşu ve ötücü kuş açısından zengin bir rota olduğunu ifade edebiliriz. Bu dönemde büyüklükleriyle fark edilmelerinden dolayı şahinlerin ve kara çaylakların ön plana çıktığını söyleyebiliriz." dedi.
Yırtıcı denilmesinin sebebinin beslenme tarzı olduğuna işaret eden Karakaş, bu kuşların insan baskısından dolayı da çok ürkek olduklarını belirtti.
Karakaş, "Avlanma şekillerinden dolayı yırtıcı kuş deniliyor. İnsana herhangi bir zararı olmayan doğaya ve ekosisteme çok faydası olan canlılardır. Örneğin fare ve yılan popülasyonlarını kontrol altında tutarlar. Tarıma bu yönleriyle oldukça faydalı olduklarını söyleyebiliriz. Serçe ve güvercin gibi masum canlı türleridir." ifadelerini kullandı.
Birçok risk faktörü taşıyan göç yolculuğunda aşırı soğuyan ve ısınan hava şartları, parazite bağlı hastalıklar ve besin bulamama gibi sorunlara bağlı kayıplar yaşayan yırtıcı kuşların bir de korku ve panik yaşayan insanların saldırısına maruz kaldığını belirten Karakaş, yaşanan kayıpların popülasyona da büyük zarar verdiğini kaydetti.
Karakaş, şunları söyledi:
"Bölgemizde de maalesef göç döneminde bu kuşlar bilinçsizce ya ateşli silahla vuruluyor ya da bir şekilde zarar veriliyor. Normalde yırtıcı hayvanların avlanması kanunen de yasaktır. Yasal olarak bunlar koruma altındadır. Yine de bilinçsiz insanlar yüzünden bu tarz vakalarla karşılaşıyoruz. Bize düşen bu kayıpları minimize etmek. Bunun için de eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla toplumu bilgilendirmemiz faydalı olacaktır." ifadelerini kullandı.
Dicle Yaban Hayvanı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdür Yardımcısı ve DÜ Veteriner Fakültesi Klinik Bilimler Bölümü bünyesindeki Yabani Hayvan Hastalıkları ve Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Elgin Orçum Uzunlu da yırtıcı kuşların insanlar için zararlı bir hayvan türü olmadığını söyledi.
Bazı kişilerin kendilerine zarar vereceğini düşünerek yırtıcı kuşlardan korktuğunu dile getiren Uzunlu, tam tersine yırtıcı kuşların tarım arazilerini zararlılardan koruduğunu vurguladı.
Uzunlu, yırtıcı kuşların faydalı olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
"Bu kuşlar, tarım arazilerinin korunmasında etkin rol oynayan bir hayvan grubu. Yırtıcı kuşlar 'çiftçi dostu'. Gerek korkudan gerekse bilinçsizlikten vurulduklarına şahit oluyoruz. Dinlendikleri dönemde taş ve başka şeylerle onlara zarar verildiğine şahit oluyoruz. Bu çok üzücü bir durum. Yılda 50'nin üzerinde yırtıcı kuş merkezimize getiriliyor. Kuşların çoğunda ateşli silah yaralanması olduğu için tedavileri çok zor. Bazen kanat ve bacak ampütasyonu yapılıyor."
Uzunlu, yırtıcı kuşlardan korkmak yerine onların göç yolculuğunda oluşan görsel güzelliğin keyfinin çıkarılması tavsiyesinde bulundu.
Kaynak: AA