MOSKOVA - ÖZEL
Ünlü Rus dış politika yorumcusu Fyodr Lukyanov, İran’ın dini Lideri Ali Hamaney’in öldürülmesine ilişkin iddiaları değerlendirerek bazı uyarılarda bulundu.
Lukyanov, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:
“Donald Trump, İran'ın Yüksek Lideri Ali Hamaney'in ölümünü resmen ilan etti. İran bunu reddediyor, ancak bunun doğru olabileceğine dair giderek artan işaretler var. Eğer öyleyse, böyle bir açıklama bağlamında uluslararası durumun yeni ve tehlikeli bir seviyeye ulaştığını belirtmekte fayda var.
İran İslam Cumhuriyeti'ni, sosyo-politik sistemini, ideolojisini ve yönetici çevrelerini istediğiniz gibi değerlendirebilirsiniz. En olumsuz olanlar da dahil olmak üzere her türlü tutum için nedenler bulmak kolaydır. Ancak Ali Hamaney, Birleşmiş Milletler üyesi bir devletin meşru devlet başkanıdır, neredeyse herkes tarafından tanınır ve uluslararası ilişkilerin her alanında meşru bir katılımcıdır. Bu, saldırıya kadar devam eden, saldırının failleriyle yapılan siyasi müzakereleri de içerir."
İran'daki durum, Irak'ta Saddam Hüseyin'in idamı ve Libya'da Kaddafi suikastinden farklıdır...
Lukyanov, "Bir devletin başkanının, başka bir devletin güçleri tarafından ve liderliğinin kararıyla, terör örgütlerinin veya uyuşturucu kartellerinin liderlerini ortadan kaldırmak için kullanılan aynı modele uygun olarak öldürülmesi, dünya politikasının tamamen farklı bir boyutudur. Muammer Kaddafi'nin suikastı veya Saddam Hüseyin'in idamı gibi acımasız sonlarla sonuçlanan önceki rejim değişikliği vakalarıyla karşılaştırıldığında bile, İran'daki durum farklıdır” dedi.
“Her ikisi de dış askeri müdahale sayesinde mümkün olmuştur.” diyen Lukyanov, şunları ifade etti:
“Bununla birlikte, Kaddafi iç karışıklık sonucu Libyalı muhalifleri tarafından öldürülmüş, Hüseyin ise objektifliğine bakılmaksızın Irak mahkemesi tarafından yargılandıktan sonra idam edilmiştir. İran vakası farklıdır; bu, İsrail'in Hizbullah ve Hamas liderlerine karşı kullandığı yöntemin bir tekrarıdır.
Olan şey, önceki dönemlerden kalan uluslararası ilişkilerin temel kısıtlayıcı unsurlarının ortadan kaldırılmasıdır. Bu, tutarlı ve nispeten sorunsuz bir şekilde gerçekleştirildiği için, birçok siyasi elit bu olayları çok dramatik olarak görmezden geliyor gibi görünüyor. Bunları, çelişkilerin oldukça ani, ancak genel olarak anlaşılabilir bir tezahürü olarak görüyorlar. Ancak herkes böyle görmüyor. ABD muhaliflerinin çıkarabileceği sonuçlar şunlardır:
Birincisi, Amerikalılarla müzakere etmek neredeyse anlamsızdır; Asıl soru, teslimiyet mi yoksa askeri bir çözüme hazırlık olarak bir aldatmaca mı olduğudur. İkincisi, durum gerçektir, geri çekilecek yer ve kaybedilecek hiçbir şey yoktur. O halde, mevcut son çare argümanlarından herhangi biri, mecazi veya gerçek anlamda her türlü "düğme" geçerlidir."
Lukyanov, "Bu sonuçlar, önümüzdeki günlerde İran'da ne olursa olsun geçerli olacaktır. Orada, iktidarı karşılıklı olarak kabul edilebilir ellere devretmek için perde arkasında bir anlaşma ile rafine edilmiş bir Venezuela benzeri senaryo uygulansa bile (olasılık yüksek görünmüyor, ancak şimdi neyi dışlayabiliriz?), bu tür sosyal mühendislik, ABD'ye karşı çıkan diğer rejimleri yatıştırmayacaktır. Liderlik ve kontrol değişikliği mekanizması kurulmuştur ve buna karşı direniş daha güçlü ve daha umutsuz hale gelecek, bazı senaryolarda ölümcül sonuçlar doğuracaktır. Uluslararası hukuk gibi bir atavizmi ironik olarak bile hatırlamanın bir anlamı yok” diye yazdı.