ANKARA
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 Sonuçları"nı açıkladı.
Buna göre, 2024 yılı itibarıyla 85 milyon 664 bin 944 olan ülke nüfusu, geçen yıl 427 bin 224 kişi artarak 86 milyon 92 bin 168 kişiye yükseldi.
Erkek nüfusun oranı yüzde 50,02 (43 milyon 59 bin 434 kişi), kadın nüfusun oranı ise yüzde 49,98 (43 milyon 32 bin 734 kişi) olarak kaydedildi.
Yıllık nüfus artış hızı, 2024'te binde 3,4 iken 2025'te bu oran binde 5'e çıktı.
İl ve ilçe merkezlerinde ikamet edenlerin oranı, 2024'te yüzde 93,4 iken 2025'te yüzde 93,6 oldu.
Belde ve köylerde yaşayanların oranı ise yüzde 6,6'dan yüzde 6,4'e geriledi.
Türkiye'de ikamet eden yabancı nüfus, bir önceki yıla göre 38 bin 968 kişi artarak 1 milyon 519 bin 515 kişi olarak kayıtlara geçti. Bu nüfusun yüzde 49,3'ünü erkekler, yüzde 50,7'sini kadınlar oluşturdu.
Yabancı uyruklu nüfus kapsamında, referans tarihinde geçerli ikamet veya çalışma iznine sahip kişiler, uluslararası koruma kimlik belgesi gibi ikamet izni yerine geçen kimlik belgesi olan, referans tarihinde geçerli adres beyanı olan kişiler ve izinle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkmış referans tarihinde geçerli adres beyanı olan mavi kart hamili kişiler değerlendirildi.
Kurs, turizm, bilimsel araştırma gibi nedenlerle 90 günden kısa süreli vize veya ikamet iznine sahip yabancılar ile geçici koruma statüsüyle ülkede bulunan Suriyeliler nüfusa dahil edilmedi.
Türkiye nüfusunun yüzde 67,5'i yoğun kentlerde yaşıyor...
Mekansal Adres Kayıt Sistemi'nin (MAKS) kullanılmaya başlanmasıyla birlikte fiili kent-kır yapısını daha doğru yansıtan, "yoğun kent, orta yoğun kent ve kır" ayrımında oluşturulan yeni sınıflama yapıldı. Bu sınıflamaya göre, Türkiye nüfusunun yüzde 67,5'inin yoğun kent, yüzde 15,8'inin orta yoğun kent ve yüzde 16,8'inin ise kır olarak sınıflandırılan yerleşim yerlerinde yaşadığı görüldü.
Geçen yıl 33 ilin nüfusu azaldı...
2024 yılında bir önceki yıla göre 40 ilin nüfusu azalırken, 2025 yılında 33 ilin nüfusunun azaldığı belirlendi.
En fazla nüfusa sahip ilk 5 ilin cinsiyete göre dağılımı, 2025
İstanbul'un nüfusu, bir önceki yıla göre 52 bin 451 kişi artarak 15 milyon 754 bin 53 kişiye çıktı. Türkiye nüfusunun yüzde 18,3'ünün ikamet ettiği İstanbul'u, 5 milyon 910 bin 320 kişiyle Ankara, 4 milyon 504 bin 185 kişiyle İzmir, 3 milyon 263 bin 11 kişiyle Bursa ve 2 milyon 777 bin 677 kişiyle Antalya izledi.
En az nüfusa sahip ilk 5 ilin cinsiyete göre dağılımı, 2025
Bayburt, 82 bin 836 kişiyle en az nüfusa sahip olan il oldu. Bayburt'u, 85 bin 83 kişiyle Tunceli, 90 bin 392 kişiyle Ardahan, 138 bin 807 kişiyle Gümüşhane ve 157 bin 363 kişiyle Kilis takip etti.
Nüfus piramidindeki yapısal değişim devam etti...
Nüfus piramitleri, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısında meydana gelen değişimi gösteren grafikler olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'nin 2007 ve 2025 yılı nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görülmektedir.
Nüfus piramidi, 2007, 2025
Nüfusu 1 milyonu aşan ilk ilçe Esenyurt oldu...
İlçelere göre nüfus dağılımı incelendiğinde, İstanbul'un Esenyurt ilçesinin 1 milyon 3 bin 905 kişiyle ilk sırada yer aldığı görüldü.
Böylece, Türkiye'de ilk defa bir ilçenin nüfusu 1 milyonu geçmiş oldu.
Esenyurt'u 957 bin 792 kişiyle Gaziantep'in Şahinbey, 952 bin 198 kişiyle Ankara'nın Çankaya, 931 bin 722 kişiyle Ankara'nın Keçiören ve 905 bin 880 kişiyle Gaziantep'in Şehitkamil ilçeleri izledi.
Ortanca yaş 34,9'a yükseldi...
Nüfus piramitleri, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısında meydana gelen değişimi gösteren grafikler olarak tanımlanıyor. Türkiye'nin 2007 ve 2025 yılları nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görüldü.
Cinsiyete göre ortanca yaş, 2007-2025
Ortanca yaş, nüfusu oluşturan kişilerin yaşları yeni doğan bebekten en yaşlıya doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşı olarak tanımlanıyor. Ortanca yaş aynı zamanda nüfusun yaş yapısının yorumlanmasında kullanılan önemli göstergeler arasında yer alıyor.
Türkiye'de 2024 yılında 34,4 olan ortanca yaş, 2025 yılında 34,9'a yükseldi. Cinsiyete göre incelendiğinde, ortanca yaşın erkeklerde 33,7'den 34,2'ye, kadınlarda 35,2'den 35,7'ye yükseldiği belirlendi.
Ortanca yaşın illere göre dağılımına bakıldığında, Sinop'un 44 ile en yüksek ortanca yaş değerine sahip il olduğu görüldü. Sinop'u, 43,5 ile Giresun, 43,3 ile Kastamonu izledi.
Diğer yandan 21,8 ile Şanlıurfa, en düşük ortanca yaşa sahip il olurken, bu ili 23,3 ile Şırnak ve 25 ile Siirt takip etti.
En yüksek ve en düşük ortanca yaşa sahip ilk 5 ilin cinsiyete göre dağılımı, 2025
Ortanca yaşın illere ve cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, erkeklerde 43 ile Sinop'un en yüksek ortanca yaşa sahip il olduğu görülürken, 21,3 ile Şanlıurfa en düşük ortanca yaşa sahip il olarak kayıtlara geçti. Kadınlarda 44,9 ile Sinop, yine en yüksek ortanca yaş değerine sahip il olurken, Şanlıurfa'nın 22,3 ile en düşük ortanca yaş değerine sahip il olduğu belirlendi.
Hiç evlenmeyenlerin oranı erkeklerde daha yüksek...
Medeni durum ve cinsiyete göre nüfus oranı, 2009, 2025
Türkiye'de 2009 ve 2025 yıllarında cinsiyete göre medeni durumun dağılımı incelendiğinde, erkeklerde hiç evlenmeyenlerin oranının kadınlara göre daha yüksek olduğu, kadınlarda ise eşi ölenlerin ve boşananların oranının erkeklerden daha fazla olduğu görüldü. Diğer yandan büyük çoğunluğu oluşturan evlilerin oranının, 2009 ve 2025 yılında her iki cinsiyette de birbirine yakın oranlarda olduğu tespit edildi.
Yaş gruplarına göre nüfus oranı, 2007, 2025
Çalışma çağı olarak tanımlanan 15-64 yaş grubundaki nüfusun oranı, 2007'de yüzde 66,5 iken 2025'te yüzde 68,5 oldu. Diğer yandan çocuk yaş grubu olarak tanımlanan 0-14 yaş grubundaki nüfusun oranı yüzde 26,4'ten yüzde 20,4'e gerilerken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun oranı ise yüzde 7,1'den yüzde 11,1'e çıktı.
Çalışma çağındaki birey başına düşen çocuk ve yaşlı birey sayısını gösteren toplam yaş bağımlılık oranı, 2024 yılında yüzde 46,1 iken 2025'te yüzde 46'ya düştü. Çalışma çağındaki birey başına düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, yüzde 30,6'dan yüzde 29,7'ye gerilerken, çalışma çağındaki birey başına düşen yaşlı birey sayısını ölçen yaşlı bağımlılık oranı ise yüzde 15,5'ten yüzde 16,2'ye yükseldi.
Yaş bağımlılık oranları, 2021-2025
Diğer bir ifadeyle Türkiye'de 2025'te çalışma çağındaki her 100 kişinin, 29,7 çocuğa ve 16,2 yaşlıya baktığı kayıtlara geçti.
Kilometrekareye 112 kişi düştü...
Nüfus yoğunluğu olarak tanımlanan "bir kilometrekareye düşen kişi sayısı", Türkiye genelinde 112 kişi oldu. İstanbul'un, kilometrekareye düşen 2 bin 943 kişiyle nüfus yoğunluğu en yüksek il olduğu belirlendi. İstanbul'u, 633 kişiyle Kocaeli ve 395 kişiyle en küçük yüz ölçümüne sahip il olan Yalova izledi.
Nüfus yoğunluğu en az olan ilin ise bir önceki yıldaki gibi kilometrekareye düşen 11 kişiyle Tunceli olduğu görüldü. Tunceli'yi, 19 kişiyle Ardahan, 21'er kişiyle Erzincan ve Gümüşhane takip etti. Diğer yandan yüz ölçümü büyüklüğünde ilk sırada yer alan Konya'nın nüfus yoğunluğu ise 59 olarak gerçekleşti.
2024-2025 yılları itibarıyla illerin nüfusları şöyle:
Toplam
85.664.944
86.092.168
Adana
2.280.484
2.283.609
Adıyaman
611.037
617.821
Afyonkarahisar
750.193
751.808
Ağrı
499.801
491.489
Amasya
342.378
342.242
Ankara
5.864.049
5.910.320
Antalya
2.722.103
2.777.677
Artvin
169.280
167.531
Aydın
1.165.943
1.172.107
Balıkesir
1.276.096
1.284.517
Bilecik
228.495
228.995
Bingöl
283.276
282.299
Bitlis
359.808
360.423
Bolu
326.409
327.173
Burdur
275.826
277.226
Bursa
3.238.618
3.263.011
Çanakkale
568.966
573.976
Çankırı
199.981
200.549
Çorum
521.335
519.590
Denizli
1.061.371
1.060.975
Diyarbakır
1.833.684
1.852.356
Edirne
421.247
422.438
Elazığ
603.941
605.678
Erzincan
241.239
239.625
Erzurum
745.005
736.877
Eskişehir
921.630
927.956
Gaziantep
2.193.363
2.222.415
Giresun
455.922
455.074
Gümüşhane
142.617
138.807
Hakkari
282.191
279.681
Hatay
1.562.185
1.577.531
Isparta
446.409
445.303
Mersin
1.954.279
1.956.428
İstanbul
15.701.602
15.754.053
İzmir
4.493.242
4.504.185
Kars
272.300
268.991
Kastamonu
381.991
379.934
Kayseri
1.452.458
1.458.991
Kırklareli
379.031
379.595
Kırşehir
244.546
242.777
Kocaeli
2.130.006
2.161.171
Konya
2.330.024
2.343.409
Kütahya
571.078
570.478
Malatya
750.491
755.854
Manisa
1.475.353
1.477.756
Kahramanmaraş
1.134.105
1.146.278
Mardin
895.911
903.576
Muğla
1.081.867
1.099.547
Muş
392.301
389.127
Nevşehir
317.952
320.150
Niğde
372.708
374.492
Ordu
770.711
768.087
Rize
346.977
346.947
Sakarya
1.110.735
1.123.693
Samsun
1.382.376
1.392.403
Siirt
336.453
332.369
Sinop
226.957
225.848
Sivas
637.007
631.401
Tekirdağ
1.187.162
1.208.441
Tokat
612.674
614.141
Trabzon
822.270
823.323
Tunceli
86.612
85.083
Şanlıurfa
2.237.745
2.265.800
Uşak
375.310
374.405
Van
1.118.087
1.112.013
Yozgat
413.161
413.208
Zonguldak
586.802
585.203
Aksaray
439.474
441.136
Bayburt
83.676
82.836
Karaman
262.791
262.355
Kırıkkale
283.053
282.830
Batman
654.528
662.626
Şırnak
570.826
573.666
Bartın
206.715
206.663
Ardahan
91.354
90.392
Iğdır
206.857
205.071
Yalova
307.882
311.635
Karabük
250.478
249.614
Kilis
156.739
157.363
Osmaniye
561.061
564.123
Düzce
412.344
415.622
Kaynak: AA
.
dikGAZETE.com