MOSKOVA - ÖZEL
Finmarket haber ajansına göre Rusya Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (TsMAKP), ülke ekonomisinin stagflasyona yakın bir durumla karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Kurumun Makroekonomik Süreçler Analiz ve Tahmin Birimi Başkanı Dmitriy Belousov tarafından hazırlanan “Enflasyon ve Enflasyonla Mücadele Politikası” başlıklı raporda, mevcut ekonomik görünümün giderek daha kırılgan hale geldiği belirtildi.
Raporda, Rusya’daki mevcut durum “parçalanmış enflasyon modeli” olarak tanımlanıyor. Buna göre bazı mal ve hizmet gruplarının fiyatları para politikasına duyarsız kalırken, ekonominin büyük bölümünde talep yetersizliği nedeniyle fiyat artışları yavaşlıyor.
Belousov’a göre para politikasının enflasyonu dizginleme etkisini azaltan iki temel unsur bulunuyor. Bunlardan ilki, akaryakıt fiyatları, kamu hizmet tarifeleri ve doğal tekel niteliğindeki sektörlerin ücretleri gibi Merkez Bankası politikalarından doğrudan etkilenmeyen kalemler. İkinci unsur ise faiz ödemeleri, leasing ve kira maliyetleri gibi ek giderlerin nihai ürün fiyatlarına yansıtılması.
Raporda, yüksek borç yükü ile bazı büyük şirketlerin piyasa hakimiyetinin birleşmesinin, faiz artırımlarının enflasyonu düşürme etkisini sınırladığı ifade edildi.
Belousov, yılın ilk çeyreğinde Rus ekonomisinin fiilen stagflasyon belirtileri gösterdiğini savundu. Mart ayı sonunda enflasyonun yüzde 5,6 seviyesinde kalırken, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yıllık bazda yüzde 0,2 daraldığını hatırlatan uzman, ikinci çeyrekte de ekonomik büyümenin sıfıra yakın ya da negatif bölgede gerçekleşebileceğini öne sürdü.
Uzman ayrıca yılın geri kalanında yakıt arzındaki sıkıntıların olası yansımaları, 1 Ekim’de yürürlüğe girecek tarifelerdeki artışlar ve rublede yaşanabilecek değer kaybının enflasyon üzerinde ek baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Buna karşılık bazı ekonomistler, mevcut verilerin henüz stagflasyon olarak nitelendirilemeyeceğini savunuyor. Rusya Bilimler Akademisi’ne bağlı Ulusal Ekonomik Tahmin Enstitüsü Direktörü Aleksandr Şirov, ikinci çeyrekte ekonomide daralma yaşanmadığını ve tüketici fiyat endeksinin yüzde 5-6 bandında seyrettiğini belirterek bu görüşe itiraz etti.
Moskova Devlet Üniversitesi Ekonomi Fakültesi Ekonomi Politikaları Araştırma Merkezi Direktörü Oleg Buklemişev ise yıl sonuna doğru GSYH’nin yüzde 2 daralması ve enflasyonun yüzde 7’ye yükselmesi halinde Rusya ekonomisinin gerçek anlamda stagflasyon sürecine girebileceğini değerlendirdi.