Moskova
Novak, başkent Moskova’da düzenlenen Türk-Rus Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Hükümetlerarası Karma Komisyonu (KEK) 19. Dönem Toplantısı'nın ardından AA muhabirinin sorularını cevapladı.
Türkiye ve Rusya’nın dost ülkeler olduğunu vurgulayan Novak, “Türkiye, tüm zorluklara ve dünyadaki türbülanslara rağmen Rusya’nın dostane ortağıdır. Ülkelerimiz arasındaki ticaret ve ticaret hacmi gelişiyor ve büyüyor, ilişkiler güçleniyor.” diye konuştu.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 60 milyar dolara yaklaştığını aktaran Novak, “Bu, önceki yıla kıyasla yüzde 6,7 artış demektir. Ticari ve ekonomik ilişkilerin gelişmesi konusunda sürekli ilerliyoruz.” dedi.
Novak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in iki ülke arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması hedefi koyduğunu ve bu istikamette çalışmaya devam ettiklerini kaydetti.
Ticaretin artmasına yönelik atılan adımlar...
Rusya ve Türkiye’nin, hükümetler, bakanlıklar ve diğer ilgili birimler nezdinde çalışmaları sürdürdüklerini belirten Novak, “Öncelikle idari engelleri kaldırıyoruz. Toplantımızda bunu hükümetlerarası komisyon eş başkanı meslektaşım Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile detaylı bir şekilde istişare ettik.” dedi.
İki ülke işbirliğinin özellikle enerji, sanayi, ulaşım, tarım, sosyal ve turizm alanlarında ön plana çıktığını anlatan Novak, “İstihdamı, vergi gelirlerini ve ticaret hacmini artırmamızı, ülkelerimizin ekonomilerini güçlendirmemizi sağlayacak yatırım projelerini çeşitli kurumlar aracılığıyla hayata geçiriyoruz.” ifadesini kullandı.
Türkiye’yi geçen yıl rekor sayıda Rus turistin ziyaret ettiğini belirten Novak, 2024’te 6 milyonu aşan ziyaretçi sayısının bu sene daha da artmasını beklediklerini ifade etti.
Rus turistlerin Türkiye ziyaretlerini daha konforlu hale getirmek için çeşitli ortak adımların atıldığını dile getiren Novak, “Ziyaretlerin güvenliğini ve Türkiye'deki Rus turistlerin verilen hizmetler için ödeme yapmalarını sağlayacak mekanizmaların sağlanması ile ilgili önlemleri ortaklaşa uyguluyoruz.” dedi.
Novak, eğitim, kültür ve spor alanlarında iki ülkenin önemli miktarda etkileşimde bulunduğunun altını çizerek, “İlişkilerimiz geniş bir yelpazede gelişiyor. Bu, ülkelerimizin liderleri arasındaki etkileşim düzeyinde, sürekli temaslar ve hükümetlerin ticari ve ekonomik ilişkilerimizi geliştirmeleri için görevlerinin belirlenmesi yoluyla da teyit edilmektedir.” diye konuştu.
Enerjide güçlenen işbirliği...
Rusya’nın Türkiye’ye önemli miktarda petrol, petrol ürünleri ve kömür sevkiyatı gerçekleştirdiğini anlatan Novak, “Türkiye ayrıca Güneydoğu Avrupa’ya sevkiyat noktasında transit ülke konumundadır. İşbirliğini başarıyla uyguladık.” dedi.
Mavi Akım ve TürkAkım doğal gaz boru hatlarının başarıyla çalışmaya devam ettiğine işaret eden Novak, “Şu anda büyük ölçekli ortak projeler yürütüyoruz. Biri iç pazara, biri Avrupa pazarına tedarik için kullanılan iki hatta sahip TürkAkım dahil. Bu projeler başarıyla çalışıyor. Doğal gaz tedariki konusunda uzun vadeli işbirliğimizi sürdürmeyi dört gözle bekliyoruz ve bu işbirliğini genişletmeye hazırız. Bu yönde iyi ilerleme kaydediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) inşasına devam ettiğini belirten Novak, “Bu, enerji sektöründe bizim için amiral gemisi bir projedir. Türkiye için de çok önemli bir projedir. Bu Türkiye’nin ilk nükleer santrali olacak. Bu, alanda uzmanlık kazanmak, personel yetiştirmek ve böylesine büyük ölçekli, milyarlarca dolarlık bir projeyi hayata geçirmek için bir fırsattır.” dedi.
Novak, proje inşaatının belirlenen takvim doğrultusunda devam ettiğine işaret ederek, “Santralin ilk ünitesinin yakın gelecekte, bir yıl içinde devreye alınacağını düşünüyorum. Bu projenin hayata geçirilmesine özel önem veriyoruz. Bu, nükleer enerji ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımı konusunda işbirliği alanında bizim için kilit bir projedir.” diye konuştu.
Türk enerji sektörünün ihtiyacına yönelik yeni tesislerin inşasında işbirliğini sürdürmeye hazır olduklarını vurgulayan Novak, “Başka bir nükleer güç santrali inşa etmenin ekonomik fizibilitesi inceleniyor. Bu çalışma, karşılıklı olarak kabul edilebilir ekonomik modellerin bulunmasında Türk tarafının çıkarları doğrultusunda yürütülmektedir. Rusya olarak bu projenin uygulanmasına katılmaktan çok memnun olacağız.” dedi.
Küresel çalkantıların ekonomik etkisi...
Rusya’nın farklı çatışmaların barışçıl bir şekilde çözülmesinden yana olduğunu anlatan Novak, “Bugün, dünya gerçekten de çalkantılı bir dönemden geçerken, çok sayıda zorluk ve belirsizlikle karşı karşıya.” ifadesini kullandı.
Novak, askeri çatışmaların yanı sıra, önemli ekonomiler arasında tarife ve ekonomik savaşların yaşandığını belirterek, şunları kaydetti:
“Petrol piyasası da dahil küresel emtia piyasalarında oynaklık görüyoruz. Elbette, bu küresel ekonomi için oldukça zor bir durum. Bu nedenle ülkeler arasında tarife savaşlarıyla ilgili tüm bu süreçlerin çözülmesinin, bunun mal tedariki, lojistik zincirlerindeki değişiklikler ve artan maliyetlerle ilgili genel durumu kötüleştirmeden iyi hale geleceğine inanıyoruz.
Çünkü kurulan ilişkiler bugün büyük ölçüde çöküyor ve elbette bu küresel ekonomi için pek iyi değil. Rusya, işbirliğinin, istikrarın geliştirilmesinden, ticari ve ekonomik ilişkilerin sürdürülmesinden yanadır ve biz de Türkiye dahil dost ülkelerimizle ortaklıklar geliştiriyoruz.”