MOSKOVA - ÖZEL
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın Türkiye ile ilişkileri normalleştirme girişiminin arkasında Azerbaycan ile ilişkileri güçlendirme ve ülkesinin dış politika hareket alanını genişletme hedefleri bulunuyor. Uzmanlara göre Türkiye sınırının açılması, Erivan açısından stratejik önem taşıyor.
Rusya Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Enstitüsü Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları Laboratuvarı araştırmacısı Darya Saprınskaya, URA.RU’ya yaptığı değerlendirmede, Ermenistan’ın Bakü ile ilişkilerini güçlendirebilmek için Türkiye ile diyalog kurmaya çalıştığını söyledi.
Saprınskaya, Türkiye’nin Karabağ meselesinde Azerbaycan’ın müttefiki olmasına rağmen Erivan ile Ankara arasındaki temasların son dönemde arttığına dikkat çekti.
Uzman, “Azerbaycan ile bağlarını güçlendirmek isteyen Ermenistan, Bakü’nün Karabağ konusundaki müttefiki Türkiye ile diyaloğu geliştiriyor. Bu alanda bazı sonuçlar da ortaya çıktı” dedi.
Saprınskaya’ya göre Türkiye, Ermenistan ile ikili ticarete yönelik bazı kısıtlamaları kaldırırken, taraflar Gümrü-Kars demiryolu projesi üzerinde çalışmaya başladı. Ayrıca tarihi Ani Köprüsü’nün yeniden inşasına ilişkin protokol imzalandı ve bazı pasaport türleri için vize prosedürleri kolaylaştırıldı.
Türkiye sınırının açılması Erivan için neden önemli?
Uzman, Türkiye ile sınırın açılmasının Paşinyan açısından yalnızca ekonomik veya diplomatik bir konu olmadığını, aynı zamanda stratejik önem taşıdığını vurguladı.
Saprınskaya, Türkiye sınırının açılmasının Ermenistan’ın sınırlı sayıdaki dış ulaşım güzergahına olan bağımlılığını azaltacağını ve bunun sonucunda Erivan’ın daha bağımsız bir dış politika izleyebilmesinin önünü açacağını belirtti.
Ancak uzman, Türkiye-Ermenistan ilişkilerindeki normalleşmenin Ankara-Bakü ilişkilerinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini de söyledi.
Saprınskaya, bu nedenle mevcut sürecin henüz “ilişkilerde tam kapsamlı bir yeniden başlangıç” olarak nitelendirilemeyeceğini ifade etti.
Erivan’ın yeni dış politika çizgisi...
Makaleye göre Ermenistan’da 2026-2031 dönemini kapsayan kalkınma programında iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi, “dengeli dış politika” hedefini ortaya koydu.
Programda Rusya ile ilişkiler açısından yapıcı bir dönüşüm ve ortaklığın derinleştirilmesi hedeflenirken, Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) çerçevesindeki iş birliğinin sürdürülmesi öngörülüyor.
Erivan’ın bölgesel öncelikleri arasında ise Azerbaycan ile barış sürecinin kurumsallaştırılması bulunuyor. Bu kapsamda sınırların belirlenmesi ve anlaşmazlıkların çözümü, barış anlaşmasının imzalanması ve iki ülke halkları ile iş dünyası arasında ilişkilerin geliştirilmesi hedefleniyor.
Ermenistan’ın yaklaşımında Azerbaycan ile barış süreci, Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesiyle doğrudan bağlantılı görülüyor.
Programda Ankara ile diplomatik ilişkilerin kurulması ve Ermenistan-Türkiye arasındaki devlet sınırının açılması da öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
Bu çerçevede Paşinyan yönetimi, Türkiye ile normalleşmeyi yalnızca Ankara ile ikili ilişkilerin geliştirilmesi olarak değil, Azerbaycan ile barış sürecini destekleyecek ve Ermenistan’ın bölgesel bağlantılarını çeşitlendirecek stratejik bir araç olarak değerlendiriyor.