Buenaventura
Genellikle mangrov bataklıklarında ve çamurlu sularda bulunan pianguanın özel tekniklerle yapılan toplayıcılığı, bölge için kültürel ve ekolojik bir faaliyet olarak da değerlendiriliyor.
Çoğunluğunu bekar annelerin oluşturduğu "Piangua Toplayıcısı Kadınlar Derneği" (Asociacion de Mujeres Piangueras) adlı kolektif, bu kültürel mirası yaşatırken aynı zamanda çevrenin korunmasına da katkı sağlıyor.
Piangueras (Piangua toplayıcıları) kadınlar, nesilden nesile aktarılan geleneksel yöntemlerle piangua topluyor ve geçimlerini tamamen bu işten sağlıyor.
Yerel mutfağın ve ekonominin vazgeçilmez bir parçası olan piangua, tropikal bölgelerdeki mangrov ormanlarında, özellikle Pasifik kıyılarında yetişen bir tür yenilenebilir deniz kabuklusu, bir çeşit istiridye veya midyeye benziyor.
Kolombiya'nın Buenaventura, Narino ve Choco bölgelerinde yetişen piangua, bölge için besin kaynağı olmasının yanı sıra ekonomik açıdan da oldukça değerli kabul ediliyor.
Buenaventura El Sanatlarıyla Geçinen Piangua Toplayıcısı, Balıkçı ve Su Ürünleri Yetiştiricisi Kadınlar Derneği (Apojapa) çatısı altında örgütlenen 32 kadın (çoğu aile reisi anne) bu geleneği hem onurlu bir geçim kaynağına hem de çevresel direniş biçimine dönüştürdü.
Kadınlara eğitimler verildi...
Uluslararası Geçiş Dönemi Adaleti Merkezi (ICTJ) ve Avrupa Birliği (AB) gibi kuruluşların desteğiyle, kadınlara son dönemde 8 kano, 30 hasat kiti ile 5 saklama ve işleme kiti sağlandı. Ayrıca, kabukların yeniden kullanımı konusunda da eğitimler verildi.
Piangua toplayıcıları halen işlerini geliştirmek ve daha verimli hale getirmek için motor gibi teknolojik desteklere ihtiyaç duyuyor.
Ekonomik zorluklar, çevresel tehditler ve sosyal eşitsizliklerle de mücadele eden aile reisi anneler, çamurlu sularda ekmeğini kazanmaya çalışıyor.
"Eğer ona sahip çıkmazsak yok olabilir"
Piangua toplayıcısı 5 çocuk annesi Orfilia Renteria Gamboa, yaptıkları işin ata mirası olduğunu anlattı.
Gamboa, "Bunu yedi yaşındayken büyükannemden öğrendim. Pek çok şey okudum ama iş bulamadım. Bu yüzden bildiğim en iyi şeye yöneldim: piangua. Bu gelenek atalarımıza dayanıyor, lezzetli ve eğer ona sahip çıkmazsak yok olabilir." ifadelerini kullandı.
Bu işi yaparken oldukça keyif aldıklarını dile getiren Gamboa, "Teknede her zaman neşeyle gideriz, şakalar yaparız, açık havada, kirlilikten uzak… Bu yüzden denizi bu kadar çok seviyoruz." diye konuştu.
Mangrov ormanları...
Mangrov ormanları, denizle karanın kesiştiği alanlarda, tuzlu ve bataklık sularda yetişen özel ağaç ve bitki topluluklarından oluşuyor.
Mangrov ormanları, Güney Amerika'da özellikle Kolombiya ve Ekvador'da; Afrika'nın batı ve doğu kıyılarında; Güneydoğu Asya'da Endonezya ve Tayland'da; ayrıca Karayipler ve Orta Amerika'da yaygın olarak bulunuyor.
Ekolojik ve toplumsal açıdan büyük öneme sahip mangrov ormanlarının, erozyonu önlediği, karbon tutarak iklim değişikliğiyle mücadelede rol oynadığı ve balıklar, kabuklular ile kuşlar için doğal yaşam alanı sunduğu biliniyor.