Ulusal İstihdam Stratejisi'nde hem işsizlik sigortasından yararlanmayı kolaylaştıracak, hem de iş aranmasını özendirecek düzenlemeler var. İşsizlik maaşının üst sınırının artırılması ve ödeme süresinin değişmesi ile ilgili çalışmalar devam ediyor. Aylık ödemeler yüksekten başlayıp düşerek devam edecek ve kişinin iş aramaya yönlendirilmesi sağlanacak.
Çalışmalar yasaya dönüştürülürse şu anda asgari ücretin yüzde 80'ine kadar olan üst sınırın 2 bin lira ile 2 bin 500 lira arasında bir rakam olması bekleniyor. Yine en fazla 10 ay olan ödeme süresinin de 12-14 ay arasında bir süreye çıkartılacağı konuşuluyor. İşsizlik maaşı almanın şartlarının da hafifletilmesi gündemde. Şu anda son 3 yılda 600 gün primi olmayan ve son 4 ayda prim ödememiş olan birisi işsizlik maaşı alamıyor. Özellikle son 4 ay şartı hasta olan ya da başka sebeplerle işten kısa süreli ayrı kalanların maaş almasını zorlaştırıyor. Bu şartlardaki sürelerin de azaltılması gündemde.
Öte yandan kendi isteğiyle hiçbir gerekçesi olmadan işten ayrılanlar, yani istifa edenler işsizlik maaşına başvuramıyor. Ancak İş Kanunu'nda 'haklı fesih' tanımına giren durumlarda çalışanın işsizlik maaşı alma hakkı var. Haklı fesihle istifa edenler, haklı olduklarını ispatlarsa işsizlik maaşına başvurabiliyor. Maaşın ödenmemesi, gerçek ücretin saklanması, mobbing, iyi niyet ve ahlak kurallarına uyulmaması, sağlık gerekçeleri haklı fesih kapsamına giriyor. İşsizlik maaşına ayrıldıktan sonra 1 ay içinde başvurmak gerekiyor. Süreyi geçirenin maaş süresi de azalıyor.
ESNAF DA FAYDALANACAK
Artık esnaf da işsizlik maaşı alabilecek. 1 Ocak'ta yürürlüğe girecek düzenlemeyle, Esnaf Ahilik Sandığı kurulacak. Sandık primi, sigortalının prime esas günlük kazançlarından, yüzde 2 sigortalı ve yüzde 1 devlet payı olarak ödenecek. Son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan; son 3 yılda 600 gün sandık primi ödeyenlere 180, 900 gün ödeyenlere 240, bin 80 gün ödeyenlere 300 gün süreyle maaş verilecek. Ödeneğin günlük tutarı, ortalama kazancın yüzde 40'ı kadar olacak.