Ankara
Farklı coğrafyalarda yaşanan büyük çaplı savaşların yanı sıra aşırı sıcaklık, kuraklık ve doğal afetler gibi yıkıcı etkileri olan iklim değişikliği, bazı toplumların yardım almaksızın yaşamasını imkansız kılıyor.
Yangın, sel, heyelan ve kasırga gibi doğal afetler, toplumsal yaşamı alt üst ederek maddi imkansızlıklara ve insani krizlere yol açıyor.
Diğer yandan İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de sürdürdüğü yıkıcı savaş, Sudan'daki çatışmalar, Rusya-Ukrayna Savaşı ile Afrika'nın Sahel bölgesi ve doğusundaki silahlı gerilimler de dünyadaki insani krizi derinleştiriyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunun 2008'de yaptığı toplantıda 19 Ağustos'un "Dünya İnsani Yardım Günü" olarak anılmasına karar vermesi dolayısıyla insani krize ilişkin sayısal verileri derledik.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (UNOCHA) 4 Aralık 2024'te yayımladığı "2025 Küresel İnsani Yardım Raporu"na göre, bu yıl dünyada 305 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyacağı tahmin ediliyor.
Bu kişilerden 85 milyonu Güney ve Doğu Afrika'da, 59 milyonu Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da, 57 milyonu Batı ve Orta Afrika'da, 55 milyonu Asya-Pasifik bölgesinde, 34 milyonu Latin Amerika ve Karayipler'de, 15 milyonu ise Avrupa'da yaşıyor.
UNOCHA'nın eylem planına göre, 189,5 milyon kişinin insani ihtiyaçlarının karşılanması için 47,4 milyar dolar gerekiyor. 2015'te 77,9 milyon kişi insani yardıma muhtaçken 10 yıl içinde bu sayıda 227,1 milyon kişi artış beklenmesi dikkati çekiyor.
Raporun Aralık 2024'te yayımlandığı ve özellikle İsrail'in saldırgan tutumu nedeniyle Filistin'in yanı sıra Lübnan ve Suriye gibi ülkelerde artan insani krizler de göz önünde bulundurulduğunda yardıma muhtaç kişi sayısının hesaplanandan çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Beslenme ve barınma krizi baş gösteriyor...
Dünyanın farklı bölgelerinden birçok ülke, insani krizin merkez üssü haline gelirken bu yılki raporda Sudan, Afganistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC), Myanmar ve Yemen, insani yardıma en çok ihtiyaç duyulan ülkeler olarak öne çıkıyor.
Sudan'da 30,4 milyon, Afganistan'da 22,9 milyon, KDC'de 21,2 milyon, Myanmar'da 19,9 milyon, Yemen'de ise 19,5 milyon kişinin insani yardımdan yararlanmasının gerektiği belirtiliyor.
İnsani krizin olmadığı ülkelerde ortalama yaşam süresinin 73 olduğu gözlenirken krizden etkilenen ülkelerde ise bu sürenin 67 olduğu ifade ediliyor. Bu ülkelerde ortalama 4 kişiden biri yetersiz besleniyor, 10 kişiden sadece biri temel öğrenimini tamamlayabiliyor.
İnsani krize sahne olmayan ülkelerde barınma ve güvenlik sorunu çok yaşanmazken krizden payını alan ülkelerde ise zorunlu göç öne çıkıyor. İnsanlar, başlarını sokacak ev bulmaktan mahrum kalıyor.