MOSKOVA - ÖZEL
Vedomosti gazetesine göre Moskova’nın ithalat sınırlamaları, Ermenistan’ın tarım ve gıda sektörlerini doğrudan etkiliyor.
Ermenistan Merkez Bankası Başkanı Martin Galstyan, Rusya’ya yönelik ihracatta yaşanan kısıtlamaların ülke ekonomisinde ciddi kayıplara yol açabileceğini açıkladı. Galstyan, olumsuz senaryonun gerçekleşmesi halinde Ermenistan ekonomisinin yüzde 2’ye kadar küçülebileceğini söyledi.
16 Haziran’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Galstyan, Ermenistan’ın Rusya’ya yaptığı toplam mal ihracatının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 6’sına denk geldiğini belirtti. Ancak mevcut sorunların ağırlıklı olarak tarım ürünleri ile gıda ve işleme sanayisinin belirli kollarını etkilediğine dikkat çekti.
Galstyan, “Risk altındaki sektörlerin ekonomideki payı yaklaşık yüzde 1,5 ila 2 seviyesinde bulunuyor. Gelişmelerin olumsuz seyretmesi durumunda bu durum GSYH’de yüzde 2’ye varan bir daralmaya neden olabilir” dedi.
İç piyasada fiyat baskısı oluşabilir...
Merkez Bankası Başkanı, ihracat pazarlarının çeşitlendirilememesi halinde bazı ürünlerde iç arzın artabileceğini ve bunun da fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceğini ifade etti.
Galstyan’a göre özellikle sebzeler, maden suyu, alkollü içecekler ve çekirdekli meyvelerde arz fazlasına bağlı olarak deflasyonist etkiler görülebilir.
Rusya’dan geniş kapsamlı ithalat kısıtlaması...
Rusya Federal Veterinerlik ve Bitki Karantina Servisi (Rosselhoznadzor), 12 Haziran itibarıyla Ermenistan’dan gelen tüm karantinaya tabi ürünlerin ithalatını ve Rusya üzerinden Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerine transit geçişini sınırlandırdı.
Kararın gerekçesi olarak Ermenistan kaynaklı ürünlerde karantina zararlılarının tespit edilmesi gösterildi. Haziran ayında ceviz, kurutulmuş şeftali ve kurutulmuş domates sevkiyatlarında üç ayrı vakada zararlı böcek tespit edildiği açıklandı.
Kısıtlamalar domates, salatalık, biber, yeşillikler, çilek, çiçek ürünleri, konyak fabrikalarının ürünleri ve “Jermuk” marka maden suyunu da kapsıyor.
Çilek ihracatı neredeyse tamamen Rusya’ya bağımlı...
Mayıs ayı sonunda Rusya’nın Ermenistan’dan meyve ve sebze ithalatına sınırlama getirmesi, özellikle çilek üreticilerini zor durumda bıraktı. Verilere göre 2025 yılında Ermenistan’ın toplam 13,65 milyon dolarlık çilek ihracatının 13,25 milyon doları, yani yüzde 97’si Rusya pazarına gerçekleştirildi.
Uzmanlar, Ermenistan’ın kısa vadede Rusya’ya alternatif ihracat pazarları bulmasının oldukça güç olduğunu belirtiyor. Rusya, 2025 yılı itibarıyla Ermenistan’ın toplam dış ticaret hacminin yüzde 36’sını oluştururken, birçok ürün grubunda ise neredeyse tek pazar konumunda bulunuyor.
Bu nedenle ticari ilişkilerde yaşanabilecek uzun süreli bir aksamanın, Ermenistan ekonomisi üzerinde önemli baskı yaratabileceği değerlendiriliyor.