Elazığ'ın çorak ve taşlık yamaçları bademle yeşerecek: ÇEKUD'dan 20 bin fidanlık seferberlik

Çevre Kuruluşları Dayanışma Derneği (ÇEKUD), 1989 yılından bu yana milyonlarca fidanı toprakla buluşturan köklü tecrübesiyle, 2021'den itibaren sürdürdüğü "Çiftçiye Hayat Olsun" projesinin yeni durağını Elazığ olarak açıkladı. Dernek, kadim şehrin çorak ve taşlık yamaçlarını üretime kazandırmak için en az 20 bin badem fidanı dikmeyi hedefleyen kampanyayı başlattı.

Kilis'ten Bursa'ya, Hatay'dan İzmir'e on ilde bugüne kadar yaklaşık 20 bin çiftçiye ulaşan ve 2 milyon civarında meyve fidanını toprakla buluşmasını sağlayan proje; kaymakamlıklar, belediyeler, ziraat ve ticaret odaları, tarım müdürlükleri, üniversiteler, STK’lar ve muhtarlıklar iş birliği içinde yürütülüyor. Depremin ardından ağırlıklı olarak bölge illerinde sürdürülen çalışma, şimdi Elazığ örneğiyle yeni bir coğrafyaya taşınıyor.

Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileriyle yapılan istişareler ve saha incelemeleri, bölge için en doğru ürünün badem olduğunu ortaya koydu. Elazığ topraklarının önemli bir bölümü engebeli, kireçli ve organik maddece zayıf; alışılmış tarla bitkileri için "verimsiz" sayılan bu yapı, badem için tam bir avantaja dönüşüyor. Kök yapısı sayesinde kuraklığa en dayanıklı meyve türlerinden biri olan badem, sulama imkânı kısıtlı dik yamaçlarda ve taşlık arazilerde dahi güçlü gelişim gösteriyor.

Dahası, bölgenin yüksek rakımı ile gece-gündüz arasındaki belirgin sıcaklık farkı, Elazığ bademine renk, yağ oranı ve aroma bakımından ayrı bir kalite kazandırıyor. Elazığ bademinin piyasada yüksek talep görmesinin ardında da bu nitelik yatıyor. Kısacası; Elazığ’da yıllardır atıl bekleyen binlerce dönüm taşlık ve kireçli arazi, badem için âdeta biçilmiş kaftan işlevi görüyor.

Projede dikilecek fidanların yerli ve aşılı badem olmasına karar verildi; temin için Urfa Birecik'teki üreticilerle gerekli anlaşmalar tamamlandı. Destekten faydalanacak çiftçiler, İl Tarım Müdürlüğü ve sahada projeyi omuz omuza yürüten Elazığ Genç Doğa Spor Kulübü'nün yönlendirmesiyle titizlikle belirleniyor.

Çiftçiye tamamen bedelsiz teslim edilecek fidanların bakımı üreticiler tarafından üstlenilecek; büyüdüklerinde ise aile bütçesine kalıcı bir gelir kapısı olacaklar. İlk dikimler, toprağın fidanı en iyi karşıladığı sonbahar mevsiminde, geniş katılımlı bir törenle gerçekleştirilecek. Yaklaşık 1–1,5 metre boyunda toprakla buluşacak fidanlar, bir yıl gibi kısa bir sürede ilk meyvelerini (çağala) vererek bereketin müjdecisi olacak.

Proje Koordinatörü Lütfi Kara, kampanyaya ilişkin şunları söyledi: "Amacımız hem bu kıymetli bölgenin topraklarını yeşile büründürmek hem de çiftçimize kalıcı bir geçim kaynağı oluşturmak. Bağışlarla toprağa dikilen her fidan; sürdürülebilir çevreye katkı sağlamakta, üreten çiftçimize destek olmakta, diğer taraftan vefat eden yakınlarımızın hatırasına fidan dikmek için bir fırsat demektir."

Kampanya, ilk haftasında hedefin yüzde 20'sine yaklaşarak gönüllülerin ve çevre dostlarının güçlü teveccühünü ortaya koydu. ÇEKUD, hedefi daha da yukarı taşımak için başta Türkiye'de ve dünyanın dört bir yanında faaliyet gösteren Elazığlı iş insanları olmak üzere, memleketin dernek ve sivil toplum kuruluşlarını, toprağına bağlı tüm vatandaşları dayanışmaya davet ediyor.

Toprakla buluşacak her badem fidanı hem Elazığ'ın çorak yamaçlarını yeşertecek hem de bir ailenin sofrasına bereket taşıyacak. Vefat eden bir yakının aziz ruhunu şad etmek ya da geleceğe köklü bir miras bırakmak isteyenler de bu anlamlı projeye destek olabilecek. Doğa dostları, ÇEKUD’un tescilli ve güvenilir markası olan "Dikili Ağacım Var" (dikiliagacimvar.com) platformu üzerinden kolayca fidan bağışında bulunabiliyorlar.

Çevre Kuruluşları Dayanışma Derneği (ÇEKUD), 1989 yılından bu yana milyonlarca fidanı toprakla buluşturma vizyonu doğrultusunda, atıl arazilerin meyve fidanlarıyla buluşturulması, çiftçiye destek olunması ve ülke ekonomisine katma değer üretilmesi amacıyla "Çiftçiye Hayat Olsun" projesini 2021'de başlattı. Proje, yerel paydaşlar ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde Türkiye geneline yayılmayı sürdürüyor. https://cekud.org.tr/