AA muhabirinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) 2025 Yılı Faaliyet Raporu'ndan derlediği bilgiye göre, TÜRKAK tarafından akredite edilen laboratuvar, yaklaşık 5 milyon avro maliyetle kuruldu.
Laboratuvarda, numune cihazlara temel gereklilikler konusunda uygunluk testleri yapılıyor.
Testlerde, cihazlarda yıkıcı tahribata neden olabilecek düşürme, yakma, elektrostatik deşarj, gerilim değişimi, elektriksel hızlı geçişler ve gerilim dalgalanması uygulanıyor.
Rasat ve Göktürk-2 uyduları BTK'nin bu laboratuvarında bazı testlere tabi tutulmuştu. Türkiye'nin ilk yerli uydusu TÜRKSAT 6A'nın bazı modüllerinin testleri de burada yapıldı.
Laboratuvarda, AR-GE faaliyetlerine yönelik testlerin ücretlerinde yüzde 75'e kadar indirim uygulanıyor. Bu kapsamda başta ASELSAN olmak üzere AR-GE faaliyeti yürüten birçok firma ve üreticiye laboratuvar altyapısı kiralanarak ürünlerini test etme imkanı sağlanıyor.
Tüketicilerin satın aldıkları cihazları güvenle kullanmaları için imalatçı ve ithalatçı firmaların sürekli denetlenmesi gerekiyor. Kurum tarafından yayımlanan teknik mevzuata uyumluluğu da bu şekilde denetleniyor.
Türkiye'nin 1 Nisan itibarıyla resmen kullanımına başlanan 5G teknolojisinin üretim testleri de burada yapıldı.
Laboratuvarda, teknoloji ve altyapı anlamında yarı yansımasız, tam yansımasız ve yalıtımlı test odaları bulunuyor. Elektromanyetik dalgaların içeri girmesini ya da dışarı çıkmasını engelleyen test ortamlarında, ithalat veya yerli üretim yoluyla piyasaya arz edilen elektronik haberleşme cihazlarının uluslararası standartlara uyumu ve insan sağlığına uygun olmasına yönelik testler uygulanıyor. 200'e yakın test ekipmanının bulunduğu laboratuvarda, cihazın elektromanyetik uyumluluk içinde çalışıp çalışmadığı tespit ediliyor.
SAR Odası'nda cihazların çeşitli frekanslarda yaydığı elektromanyetik alanın beyin üzerindeki soğrulma oranı robot yardımıyla belirleniyor. Elektromanyetik dalganın Avrupa standardı limiti olan 2 vat/kilogram altında olup olmadığı burada ölçülüyor.
Robotlar vasıtasıyla insan beyninin simüle edildiği laboratuvarda, çeşitli kimyasallar birleştirilerek insan beynine en yakın sıvı oluşturulup, insan kulağına telefon yaklaştırdıktan sonra robot vasıtasıyla elektromanyetik alan değerleri ölçülüyor. Cihazın haberleşme esnasında nasıl bir elektromanyetik alan oluşturduğu tespit ediliyor. Özellikle uzun görüşmelerde telefonun başa yakın tutulması yerine kulaklıkla kullanılmasının önemi buradaki testlerde de ortaya çıkıyor. Telefon konuşmalarının kulaklıkla yapılması durumunda sıfıra yakın SAR değeri oluşuyor.
Aramalarda telefona bağlantı kurulma anı, elektromanyetik dalga açısından en yüksek değere ulaşıldığı an olarak belirleniyor. Karşıdan "Alo" sesi alındıktan sonra telefonun kulağa götürülmesi durumunda daha az elektromanyetik alana maruz kalınıyor. Burada yapılan deneyle insan vücudunun çeşitli kısımlarının maruz kaldığı elektromanyetik değer ölçülüyor.
Vatandaşların, aldıkları elektronik cihazların kullanım kılavuzunda ayrıntılı şekilde verilen SAR değerlerine bakmaları önem taşıyor. Laboratuvar yetkilileri, ölçümleri yapılan cihazların hiçbirinde 2 vat/kilogram görülmediğini, piyasada söz konusu SAR değerinin üzerinde henüz denetime takılan bir cihaz bulunmadığını belirtiyor. SAR değeri 2 vat/kilogramın üzerindeki cihazlarla ilgili idari para cezasının yanı sıra cihazların piyasadan toplatılmasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanıyor.
Piyasa Gözetim Laboratuvarı'nda cihazlarda yıkıcı tahribata da neden olabilecek düşürme testleri, yakma testleri, elektrostatik deşarj, gerilim değişimi, elektriksel hızlı geçişler ve gerilim dalgalanması gibi bazı ilave testler de yapılıyor.
Elektriksel dayanım testi için 4 bin volt değerinde elektrik cep telefonuna uygulanıyor, bunun herhangi güvenlik ihlaline yol açıp açmadığı, drop testiyle yere düşen telefonun çalışıp çalışmadığı kontrol ediliyor.
Laboratuvarın faaliyetleri kapsamında geçen yıl üçüncü şahıs test ve deneylerinden 164 bin 327 lira, ithalat işlemleri kapsamındaki testlerden 57 milyon 470 bin 28 lira, altyapı kiralamadan 290 bin 378 lira, kalan numune cihaz tekrar testlerinden 157 bin lira, eğitim ve danışmanlıktan 279 bin 784 lira olmak üzere toplam 58 milyon 361 bin 517 lira gelir elde edildi.
Kaynak: AA