Berlin
Ülkede 20. Federal Meclis'i (Bundestag) belirlemek için yapılan genel seçimlerde, Sosyal Demokrat Parti (SPD) oyların yüzde 25,7’sini alarak birinci çıktı.
SPD'yi, yüzde 24,1 ile Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri, yüzde 14,8 ile Yeşiller, yüzde 11,5 ile Hür Demokrat Parti (FDP), yüzde 10,3 ile göçmen ve İslam karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) Partisi ve yüzde 4,9 ile Sol Parti takip etti.
Bu sonuçlara göre mecliste milletvekili dağılımı da şöyle oldu: SPD 206, CDU/CSU 196, Yeşiller 118, FDP 92, AfD 83, Sol Parti 39, SSW 1.
Meclis aritmetiğine göre ise hiçbir parti tek başına hükümeti kurmak için yeterli milletvekili sayısını bulamadı.
Bu sonuçlar, Angela Merkel sonrası dönemi belirlemek amacıyla partiler arasında çetin koalisyon pazarlığının yaşanacağını gösterirken, seçimden önce hiçbir parti AfD ile koalisyon görüşmeleri yapmayacağını, CDU ise Sol Parti ile herhangi bir hükümete girmeyeceğini açıklamıştı.
Hem SPD'nin başbakan adayı Olaf Scholz hem de CDU/CSU'nun başbakan adayı Armin Laschet, kendi liderliklerinde gelecek 4 yıl görev yapacak yeni hükümeti kurmak istediklerini açıkladı.
Seçimlerin ardından oluşan tabloda, 3 seçenekli koalisyon ihtimali bulunuyor.
Trafik lambası koalisyonunu
Mecliste en fazla milletvekili sayısına sahip SPD'nin öncelikle "trafik lambası koalisyonunu" için Yeşiller ve FDP ile üç partili hükümet kurmak amacıyla görüşmeler yapması bekleniyor.
SPD ve Yeşillerin liderleri, seçim programındaki ortak noktalardan dolayı bu ortaklığa sıcak bakıyor.
Ancak FDP kurmayları, vergi, finans ve iklim politikalarında SPD ve Yeşiller ile aralarında büyük farklılıkların bulunduğuna dikkati çekiyor.
Büyük koalisyon
2002'deki seçimlerden sonra ilk kez CDU/CSU'dan fazla oy alan SPD'nin liderliğinde kurulabilecek bir diğer koalisyon seçeneği ise "büyük koalisyon" olarak adlandırılan SPD-CDU/CSU koalisyonu.
8 yıldan beri koalisyon ortağı olarak hükümette bulunan bu iki partinin yeniden hükümet kurmasını iki partinin yöneticileri de istemiyor. Bu seçeneğin ancak diğer ihtimaller mümkün olmadığında gündeme gelmesi bekleniyor.
- Jamaika koalisyonu
Diğer bir seçenek ise partilerin renklerinin (siyah-yeşil-sarı) Jamaika bayrağını çağrıştırmasından dolayı CDU/CSU, Yeşiller ve FDP'nin oluşturacağı "Jamaika koalisyonunun" kurulması.
Bu partilerin kuracağı üçlü koalisyon ihtimali ise çok uzak görünmüyor, zira FDP Lideri Christian Lindner, katıldığı televizyon programında Jamaika koalisyonunu tercih ettiğini belirtmişti.
2017'deki seçimlerin ardından CDU/CSU, Yeşiller ve FDP arasında koalisyon görüşmeleri yapılmış, ancak FDP lideri son anda "Yanlış yönetmektense, yönetmemek daha iyi" ifadesini kullanarak, söz konusu koalisyon görüşmelerinden çekilmişti.
4 yıl önce iktidara gelme şansını bu şekilde yitiren Lindner, bu fırsatı bir kez daha kaçırmak istemiyor.
Başbakanlığı SPD'ye kaptırmak istemeyen CDU/CSU yöneticileri de bu seçeneğe sıcak bakıyor.
Hristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU) Genel Başkanı Markus Söder ise Laschet yönetiminde "mantık ittifakı" kurmak istediklerini belirterek, "Jamaika koalisyon fikrine kesinlikle inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
FDP en kilit parti
Almanya'daki seçimlerin ardından oluşan tabloda kilit parti konumuna gelen FDP, koalisyon görüşmelerinden mümkün olan en iyi sonucu çıkarmak ve pazarlık payını artırmak için tüm demokratik partilerle görüşeceğini açıkladı.
FDP Meclis Grubu Başkan Yardımcısı ve partinin yönetim kurulu üyesi Michael Theurer, Alman Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, koalisyon müzakerelerinde "tamamen özgür" olduklarını ve SPD ile görüşmeler yapmayı önceden dışlamadıklarını belirtti.
Theurer, CDU/CSU ile finans ve ekonomik konulardaki yakınlığından dolayı Jamaika koalisyonunu tercih ettiklerini ifade ederek, ancak bunun hiçbir şey yapmadan oluşacak bir şey olmadığını kaydetti.
Almanya'da üç ayrı partinin hükümet oluşturması yakın tarihte olağan bir durum değil. En son 1950'li yıllarda CDU'lu başbakan Konrad Adenauer döneminde ikiden fazla partiyle hükümet kurulmuştu. 1960'lı yıllardan sonra iki partinin bulunduğu hükümetler Almanya'yı yönetti.
Geçmişte Almanya'da mecliste en fazla milletvekiline sahip partinin, başbakanı belirlemediği dönemler de oldu.
1969 yılında SPD, mecliste CDU/CSU'dan daha az milletvekiline sahip olmasına rağmen FDP ile hükümeti kurmuş ve Willy Brandt başbakan olmuştu. Aynı şekilde Helmut Schmidt başkanlığında 1976 ve 1980'de SPD-FDP koalisyonları kurulmuştu.
Koalisyon şekli cumhurbaşkanı seçimini de etkileyebilir
Öte yandan Almanya'da gelecek yıl görev süresi sona erecek Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier'in bir kez daha seçilmesinde, kurulacak hükümetin etkili olması bekleniyor.
Buna göre SPD'nin liderliğinde bir hükümet kurulması durumunda, Steinmeier'in bir kez daha seçilme ihtimali yüksek olacak.
Ancak CDU/CSU'nun liderliğinde Yeşiller ve FDP ile hükümet kurulması halinde bu makamın, Yeşiller Partisinden bir kadın siyasetçiye verilmesi, Berlin'de konuşulanlar arasında yer alıyor.
Almanya'da uzmanlar yeni hükümetin kurulmasının aylar süreceğini ifade ediyor. 2017'de yeni hükümetin kurulması yaklaşık 6 ay sürmüştü. Yeni hükümet kurulana kadar mevcut hükümet, Başbakan Angela Merkel liderliğinde görevde kalacak.
Kaynak: AA