Washington
Telekonferans yoluyla düzenlenen basın brifingine katılan üst düzey iki ABD'li danışman, Gazze'de ateşkes sürecindeki son durumu değerlendirdi.
Gazze'de ateşkes anlaşmasının ilk aşamasının başarıyla tamamlandığını ve artık ikinci aşamaya geçildiğini söyleyen ABD'li danışmanlardan biri, "Birinci aşama, (İsrail'in) sarı çizgiye çekilmek, ateşkes için koşullar yaratmak, insani yardımın ulaşmasını sağlamak ve canlı rehineler ile tutukluların takasını tamamlamaktı. Bu aşama başarılı oldu." dedi.
İkinci aşamaya geçilirken, ölü esirlerin tamamının teslim edilmesinin önem taşıdığını belirten danışman, bu konuda Hamas'ın çaba gösterdiğini ve Türkiye gibi bazı ülkelerin acil yardıma hazır olduğunu kaydetti.
"Gazze Şeridi yerle bir olmuş durumda"
Diğer ABD'li danışman ise ölü esirlerin tespit edilmesi sürecine ilişkin şunları söyledi:
"Gazze'deki karmaşayı anlamanız için oradaki koşulları görmeniz gerek. Gazze Şeridi yerle bir olmuş durumda, ayakta kalan çok az bina var. Enkaz çok büyük ve içinde çok sayıda patlamamış mühimmat var. Muhtemelen enkazın altında çok sayıda ceset var. Ölü ve yaralıların bulunduğu yerler hakkında çeşitli istihbaratlarımız var. Birçok ülke yardım taahhüdünde bulundu. Türkiye, depremlerde deneyimli 81 kişilik bir ekibi göndermeyi teklif etti. Onları diğerleriyle birlikte oraya götürmeyi planlıyoruz."
Aynı danışman, Hamas'ın tüm ölü esirlerin cenazelerini teslim edememesinin anlaşmanın ihlali anlamına gelmediğini kaydederek, bu konuda sahadaki koşulların belirleyici olduğunu, günlük olarak çıkarılan cenazelerin teslim edilmesini beklediklerini vurguladı.
Danışman, "İlk önce tüm canlı rehineler iade edilecekti ve onlar da (Hamas) bunu yerine getirdiler. Şu anda mümkün olduğunca çok sayıda cesedi geri almak için arabulucular ve onlarla birlikte bir mekanizma oluşturduk. İsrail istihbaratını onlara aktarıyoruz ve bu mekanizmayı sonuna kadar iyi niyetle çalıştırmaya devam edeceğiz." şeklinde konuştu.
Kimse Gazze'den zorla çıkarılmayacak...
Aynı ABD'li danışman, Gazze'nin silahsızlandırılması konusunun söz konusu ateşkes anlaşmasında da geçtiğine atıf yaparak, "Gazze silahsızlandırılacak ancak bu noktaya ulaşmak çok zor. İnsanların silahlarını öylece bırakmasını beklemek gerçekçi değil; Hamas'ın bazı üyeleri diğerlerinden intikam alınmasından korkuyor. Arap arabulucuların ve Hamas'ın hissiyatı, bir çözüm bulmak için birlikte çalışmaya devam etmek yönünde." değerlendirmesinde bulundu.
ABD'li danışmanlar, Gazze'den kimsenin zorla yerlerinden edilmeyeceğini, bu konuda farklı bir ajandanın olmadığını dile getirdi.
Gazze'de ikinci aşamada nasıl bir "Uluslararası İstikrar Gücü" oluşturulacağı konusunda ilgili ülkelerle görüşmelerin sürdüğünü ve şu ana dek sürecin olumlu seyrettiğini kaydeden danışmanlar, Türkiye, Endonezya, Mısır, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi birçok ülkenin süreçte rol almasını beklediklerini kaydetti.
Aynı kapsamda Gazze'de teknokrat bir yönetim yapısının nasıl oluşturulacağı konusunun da ilerleyen haftalarda gündeme geleceğini anlatan danışmanlar, nihai olarak Hamas dışındaki Filistinlilerin ve diğer unsurların yönettiği bir yapı oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.
"İkinci aşama, siyasi olmayan, teknokratik bir Filistin yönetimi gerektiriyor ve bu süreç başlıyor." diyen danışmanlardan biri, bu konuda Filistinliler ve bölge ülkeleriyle temasların sürdüğünü belirtti.