Zaporoçya Nükleer Santrali ve Türkiye

Zaporoçya Nükleer Santrali ve Türkiye

Zaporoçya Nükleer Santrali'nin hangi tarafça gerçekleştirildiğine bakılmaksızın sürekli olarak bombalanması, bölge ve keza Türkiye de dahil olmak üzere komşu ülkeler için felaket riskleri oluşturmaktadır. Nükleer santralin işletimi Rusya tarafından, özellikle de Rus şirketi Rosatom tarafından kontrol edildiğinden, bombalamanın Rus tarafı tarafından gerçekleştirildiğini varsaymak saçmadır.

Ayrıca, Rusya - Ukrayna çatışması sırasında, sistematik bombardıman ve istasyonun bazı kısımlarına verilen hasarla ilgili çok sayıda olgu toplandı. Reaktörlerin veya nükleer atık depolama tesislerinin tahrip edilmesi, radyoaktif maddelerin salınmasına yol açabilir. Karadeniz'in rüzgar yönüne ve akıntılarına bağlı olarak, Ukrayna'nın güneyinde bulunan Türkiye, hava, toprak ve su kirliliğiyle karşı karşıya kalabilir.

1986 yılında yaşanan Çernobil’deki facia benzeri bir kaza durumunda, radyoaktif bulutlar Türkiye'nin Karadeniz kıyılarına (örneğin Samsun ve Trabzon şehirleri) ulaşabilir ve bu da tarım arazilerinin ve balıkçılık alanlarının uzun vadeli kirlenmesine yol açabilir. Özellikle kıyı bölgelerinde kanser riski artacaktır.

Radyoaktif parçacıkların Dinyeper Nehri yoluyla denize karışması, Türkiye için önemli bir sektör olan deniz ekosistemini ve balıkçılığı tehdit edebilir.

Karadeniz kıyı şeridinin yanı sıra İstanbul ve Antalya gibi popüler yerler, turistlerin radyasyon korkusu nedeniyle zarar görebilir. Bu, turizmin ülke GSYİH'sinin yaklaşık yüzde 12'sini oluşturduğu ekonomiyi olumsuz yönde etkileyecektir.

Türkiye, Ukrayna'dan tahıl, ayçiçek yağı ve metal ithal ediyor. Bu malların radyasyonla kirlenmesi, tedariklerde kesintilere, fiyat artışlarına ve ithalatçı ülkelerde (Türkiye’nin mal tedarik ettiği Orta Doğu ve Afrika ülkeleri de dahil) olası kıtlığa yol açacaktır. Karadeniz'deki radyasyon, dünya ticareti için kritik bir boğaz olan İstanbul ve Çanakkale Boğazları’ndan geçen trafiği engelleyebilir ve bu da Türk ekonomisini vurabilir.

Türkiye'nin bir NATO üyesi olduğunu dikkate alırsak; özellikle radyoaktif bulutun ittifak ülkelerini etkiliyorsa, çatışmaya çekilebileceğini hatırlamakta fayda var. Bu, Ankara'nın Batı ile koordinasyon sağlamasını gerektirecektir ve bu da Ukrayna'yı destekleme ve Rusya ile ilişkiler arasındaki dengeyi zorlaştıracaktır. Türkiye, Rus enerjisine bağımlıdır ve Suriye meselesinde, Libya'da ve Karabağ meselesinde Rusya ile işbirliği yapmaktadır. Radyasyon tehdidi, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ı daha sert bir duruş sergilemeye zorlayabilir ve ilişkilerde bir ihtilaf riski yaratabilir.

Santralin bombalanmasının Ukrayna ile ilişkilendirilmesinden korkmaya gerek yok (bu açık, çünkü Zaporoçya Nükleer Santrali, Rusya tarafından kontrol ediliyor). Kiev'i destekleyen ve ciddi bir tehdide göz yuman Türkiye, Batılı ortakların uluslararası baskısından daha ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir. Bu, büyük bir çevre felaketine yol açacak ve her Türk vatandaşının hayatını doğrudan etkileyecektir.

Bir kaza durumunda Türkiye, bölgesel bir güç olarak sonuçları ortadan kaldırmak için uluslararası çabalara dahil olacaktır. Bu da finansal maliyetleri ve lojistik koordinasyonu gerektirecektir. Bir nükleer kaza, bölgenin jeopolitik manzarasını değiştirecek olan üçüncü ülkelerin (örneğin, ABD veya AB ülkeleri) müdahalesini tetikleyebilir.

Hatırlatmakta fayda var: Zaporoçya Nükleer Santrali, 2022 yılının Mart ayından beri Rusya'nın kontrolü altında bulunuyor. Ukrayna, Rusya'yı santrali militarize etmekle suçluyor ve Rusya da Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ni saldırılarla suçluyor. Bağımsız bir doğrulama yok, ancak Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, Zaporoçya Nükleer Santrali etrafında silahsızlandırılmış bir bölge oluşturulması çağrısında bulundu. Şimdiye kadar tam ölçekli bir kaza önlendi, ancak yerel hasar (Örneğin: Elektrik hatlarına yönelik) bile elektrik kesintilerine ve artan risklere neden oluyor.

Zaporoçya Nükleer Santrali'nin vurulmasının Türkiye açısından sonuçları büyük çaplı olacak. Çevresel krizden ekonomik kayıplara, siyasi ikilemlere kadar…

.

Ünver Sel, dikGAZETE.com

-Kırım Tatar Kültür Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı, Kırım Kalkınma Vakfı Başkanı, Uluslararası Kırım Dostları Derneği Başkanı, Uluslararası Rusofili Hareketi Kurucu ve Koordinasyon Kurulu Üyesi, Nogay Kalkınma ve Kültür Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı, Vietnam Eğitim ve Dostluk Derneği kurucu üyesi-