Kırım /Bahçesaray/ Harmanlı köyünde yaşayan Mehmet Ali Efendi oğlu Nuri Efendi oğlu babam Vayettin/Bahattin, 1921 yılında Harmanlı köyünde doğmuş. Kırım Tatar kültür merkezi Zincirli Medrese’ye 15 kilometre uzaklıkta bir Tatar köyü. Tatar Türklerini, Hanlığın başşehri Bahçesaray’dan uzaklaştırmak planlandığından büyük baskılarla göçe zorlanmışlar. Harmanlı, Dobruca’ya en çok göç veren yerleşim yerlerinden.
1921 yılında Tatar Türkleri, Bolşevik baskısı ve toplu ölümlere neden olan açlık yüzünden geride her şeylerini bırakarak Romanya/Köstence’ye kaçmışlar. Rahmetli dedem Nuri Efendi, babaannem kucaklarında 2 aylık çocukları, babamla kafileye dahil olmuşlar. Babam, Köstence nüfusuna kaydedilmiş. Rahmetli babaannem “bizni taş altından çıkıp kegen zannedeler. Ardımızda ne üyler, hanlar, hamamlar taşlap taşlap keldik” diyerek anlatırdı.
1935 senesinde, Köstence’ye göçen Kırım Tatar Türklerinin haberini alan Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın girişimiyle imzalanan Romanya-Türkiye nüfus mübadelesi anlaşması sonrasında; Refah, Ferah ve Sabah/Selah gemileriyle İstanbul’a getirilmişler. Babamlar Sabah/ Selah gemisiyle gelmiş. Gemi kayıt listesine göre Cafer Seydahmet Kırımer de aynı gemide.
Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa, kesesinden ailemize kişi başına 36 akçe olmak üzere 180 akçe “Atatürk’ün akçesi” adı altında “yol ve iaşe parası” verilmiş. Önce Kırklareli, Edirne/Havza’ya yerleştiriliyorlar. 2 yıl sonra toprak dağıtılacağı bilgisi üzerine Polatlı’ya geliyorlar.
Dedem Nuri Efendi, ailesine 11.11.1935 tarih ve 8694 sayılı “Tabiiyet Beyannamesi” Muhacir/Göçmen kâğıdı veriliyor.
1926-1938 yıllarında, TBMM 567 sayılı “Vatandaşlık Kanununa” dayanarak çok özel kişilere “Mümtaz Vatandaşlık/Taltif Vatandaşlığı” veriyor. Ailemin içinde olduğu bazı Tatar Türkleri’ne Mümtaz Vatandaşlık verilmiş.
İcra Vekilleri Heyetinin/Bakanlar Kurulunun 29.03.1937 tarih 6274 sayılı teklifi, TBMM onayı ve Reisi Cumhur Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün imzasıyla Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı oluyorlar.
Sevginaz Hamevioğlu, dikGAZETE.com
