BM’de, kuruluşunun 80. yılında BM Şartı’nın çatışma ve çözüm üretmedeki rolü tartışıldı

New York

New York’taki BM Genel Merkezinde düzenlenen "BM Åžartı'nın 80. Yılı: Çatışma Önleme ve Çözümünü Yeniden Düşünmek" baÅŸlıklı üst düzey etkinlik, diplomat ve sivil toplum kuruluÅŸu temsilcilerini bir araya getirdi.

Toplantının açılış konuÅŸmasını yapan Pakistan’ın BM Daimi Temsilcisi Asım Iftikhar Ahmad, çatışmaların çoÄŸaldığı ve uluslar arasındaki güvenin aşındığı bir dönemde dürüst bir deÄŸerlendirme ve BM Åžartı’na yeni bir baÄŸlılık gerektiÄŸini belirtti.

Ahmad, “Önümüzdeki temel soru, BM Åžartı'nın hala geçerli olup olmadığı deÄŸil, gerektirdiÄŸi tutarlılık, cesaret ve siyasi iradeyle onu uygulamaya hazır olup olmadığımızdır.” ifadelerini kullandı.

Filistin’deki durumu, "uluslararası hukukun seçici uygulanmasının vahim sonuçlarından biri" olarak örnek gösteren Ahmad, “Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı da dahil olmak üzere devredilemez haklarının uzun süredir reddedilmesi, adaletsizliÄŸi sürdürmekte ve bölgenin çok ötesinde istikrarsızlığı körüklemektedir.” dedi.

Ahmad, uluslararası sorunlarda ilgili Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanmamasının, uluslararası barış ve güvenliğin korunması önündeki en kalıcı zorluklardan biri olmaya devam ettiğinin de altını çizdi.

“Türk diplomatik geleneÄŸi diyaloÄŸun zayıflık iÅŸareti deÄŸil, stratejik bir bilgelik olduÄŸunu öğretir”

Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız da uluslararası barış ve güvenliÄŸin çok taraflılığa ve BM Åžartı’na yeniden acil ve güçlü bir ÅŸekilde baÄŸlılık gerektirdiÄŸini belirtti.

Yıldız, “Çünkü barışçıl çözüm baÅŸarısız olduÄŸunda ve tek taraflılık hakim olduÄŸunda, maliyetler sadece istikrarla deÄŸil, çatışmalarda da gördüğümüz gibi insan acısıyla da ölçülmektedir.” diye konuÅŸtu.

Çatışmalarda devre dışı bırakılan diplomasinin sadece tarafları baÅŸarısızlığa uÄŸratmakla kalmadığını, uluslararası sistemi de zayıflattığını vurgulayan Yıldız, “CoÄŸrafya ve tarihle ÅŸekillenen Türk diplomatik geleneÄŸi bize diyaloÄŸun zayıflık iÅŸareti deÄŸil, stratejik bir bilgelik olduÄŸunu öğretir.” ifadelerini kullandı.

Yıldız, “Türkiye, BM Åžartı’nın bugün yeniden canlandırılmasının, uluslararası barış ve güvenliÄŸin korunmasında son çare deÄŸil, ilk ve tercih edilen araç olarak diplomasi ve arabuluculuÄŸa olan güveni yeniden tesis etmek anlamına geldiÄŸine kesinlikle inanmaktadır.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.

“BM, tarih boyunca çözümsüz çatışmalar ve derin jeopolitik bölünmelerle mücadele etti”

BM Siyasi ve Barış Ä°nÅŸası Ä°ÅŸleri ve Barış Operasyonları Daireleri Afrika'dan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Martha Ama Akyaa Pobee de 1945'ten bu yana küresel manzaranın derinden deÄŸiÅŸtiÄŸine iÅŸaret ederek, “Dolayısıyla, 1945'ten bu yana en fazla sayıda çatışmaya, 1990'lar ve 2000'lerde gördüğümüzden daha yüksek bir ölüm oranına tanık oluyoruz.” dedi.

Pobee, bazı gözlemcilerin, bu dönemde çok taraflı çözümlerin bir kenara bırakılacağı, BM'nin bu ortamda faydalı bir rol oynayıp oynayamayacağının sorgulanacağı yeni bir uluslararası ilişkiler aşamasına girildiği yönündeki değerlendirmelerine katılmadığını belirtti.

“BM, tarih boyunca çözümsüz çatışmalar ve derin jeopolitik bölünmelerle mücadele etti.” diyen Pobee, BM’nin önleyici diplomasi ve arabuluculuk çabalarına destek verilmesi gerektiÄŸini vurguladı.

Pobee, “Önemli bir noktayı vurgulamak istiyorum: Ne kadar zorlu olursa olsun, jeopolitik, hareketsizlik için bir bahane olamaz. Tam da bu zorlu jeopolitik zamanlarda BM diplomatik çalışmalarını hızlandırmak zorundadır.” yorumunu yaptı.

Kaynak: AA