Veri merkezlerinin su ve enerji tüketimi ekolojik sürdürülebilirliği tehdit ediyor

Yapay zeka teknolojileri ve büyük dil modellerinin kullanımındaki küresel artış, endüstriyel ölçekteki veri merkezlerinde tüketilen enerji ve su miktarıyla çevresel sürdürülebilirlik tartışmalarına zemin hazırlıyor.

Gündem - 4 ay önce

Araştırmalara göre, 2030'da yapay zeka veri merkezlerindeki enerji tüketiminin 945 milyar kilovatsaate ulaşacağının tahmin edildiğini söyleyen Erdoğan, bu nedenle geleceğin yapay zekasının daha sürdürülebilir şekilde sağlanması gerektiğini dile getirdi.
Erdoğan, büyük dil modellerinin eğitilmesi için de yüksek miktarlarda enerji ve su harcandığına dikkati çekerek, "Buradaki en büyük sorunlardan biri, vericilerde su bazlı soğutma sistemlerinin olması. Hava soğutmalı olduğu zaman çok fazla enerji veya su harcamıyor fakat su bazlı olduğu zaman 1 kilovatsaat harcama için 1,8-2 litre su harcaması yapılıyor." diye konuştu.

"Bilinçli şekilde kullanarak yükleri azaltabiliriz"

Hollanda ve Almanya gibi bazı ülkelerde veri merkezlerindeki soğutma sistemlerinde yerel su kaynaklarının kullanıldığını, bu duruma ülke vatandaşlarının tepki gösterdiğini anlatan Erdoğan, yapay zeka kullanımında su kaynakları ve enerji tüketimi açısından zararların irdelenmesi gerektiğini ifade etti.
Vericilerin soğutulması için kullanılan suların bölgedeki dere yataklarına verilebildiğine de işaret eden Erdoğan, bunun su altı hayatı ve ekolojik yapının zarar görmesine neden olduğunu belirtti.
Çevresel etkilere yönelik eleştirilerin, yapay zeka şirketlerini sorumluluk almaya ve daha az su tüketimini sağlayacak güneş enerjisi kullanma ya da enerji tüketimini azaltacak algoritmalar planlamaya sevk edeceğini aktaran Erdoğan, şirketlerin enerji tüketim miktarlarını kamuoyuyla paylaşması ve aldıkları önlemleri içeren bir yapay zeka kullanımı çerçevesi oluşturmaları gerektiğini kaydetti.
Erdoğan, "24 saat çalışıyor şu an yapay zeka. Her tıklama enerji harcıyor, siz o enerjiyi harcarken sunucunun da soğutma işlemi başlıyor. Yani enerji ve su tüketimiyle ilgili bir döngü var orada. Sistemleri daha bilinçli kullanmamız gerekiyor. Daha bilinçli şekilde kullanarak bu yükleri azaltabiliriz." dedi.

"Bütün küresel yapıya maliyeti oluyor"

Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Sanin ise bazı veri merkezlerindeki soğutma sistemlerinin kapalı devre çalıştığını, bu sayede aynı suyun birkaç defa soğutma amaçlı kullanılabildiğini belirtti.
Yapay zeka donanımlarının çevre dostu şekilde tasarlanması gerektiğine dikkati çeken Sanin, "Belki daha az soğutulması gereken sistemlere yönelmek gerekiyor. Belki şu anda kullanmadığımız yepyeni teknolojileri yavaş yavaş kullanıma hazır hale getirmemiz, yeni yazılım yaklaşımlarıyla desteklememiz gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.
Sanin, yapay zekanın suyla olan bağlantısının, iyi tasarımlar geliştirilerek doğru yönetilebileceğine işaret etti.
Gelecek yıllarda insanın yapay zekayla ilişkisinin kaçınılmaz olarak artacağına dikkati çeken Sanin, "Yapay zeka kullanımın belli standartlara oturtulması şart. Ne zaman kullanılmalı, hangi konulara girmeli, hangi konulara girmemeli, ciddi şekilde değerlendirmek gerekiyor. Bu aslında küresel bir problem, etik boşluklarımız var." ifadelerini kullandı.

Sanin, şöyle devam etti:

"Her soruyu ona sormadan yapabileceğinizi bilirseniz, gerçekten ihtiyaç duyduğunuz soruları onunla paylaşıp ondan bilgi almak, yönlendirme almak isterseniz, bu bilinci insanlarda oluşturursanız enerji kullanımını, yapay zekaya olan bağımlılığı biraz daha kırmış olursunuz. Yani bunun bedava olmadığını, bize değil bütün küresel yapıya bir maliyetinin olduğunu bilip onu bir kültüre dönüştürebiliriz. Yapay zekayı geliştiren şirketlerin bir felsefesi ve etik bakış açısının olması lazım. Geliştirdikleri teknolojinin bir değer yargısından geçmesi gerekiyor."
Kaynak: AA
dikGAZETE.com
Haftanın Öne Çıkanları

Kara yolu taşımacılığında 2024'te nihai enerji tüketimi 1 milyon 103 bin terajul oldu

2026-03-27 10:48 - Ekonomi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ile telefonda görüştü

2026-03-24 19:58 - Siyaset

Orta Doğu'daki savaş STRATCOM'da masaya yatırılacak

2026-03-25 12:32 - Gündem

Türkiye'de tüberküloz vaka sayısı 9 binlere geriledi

2026-03-24 12:17 - Sağlık

Milli badmintoncu Beril'in hedefi Avrupa'da kürsü

2026-03-28 11:22 - Spor

Türkiye'de işsizlik oranı son 21 yılın en düşük seviyesine indi

2026-03-25 10:33 - Ekonomi

Somali Cumhurbaşkanı Mahmud, "dolaylı seçimler dönemi"nin sona erdiğini açıkladı

2026-03-29 10:43 - Dünya

FETÖ'ye yönelik operasyonlarda yakalanan zanlılardan 41'i tutuklandı

2026-03-23 15:33 - Gündem

İran'ın misillemelerinin bölgedeki ABD askerlerini "uzaktan çalışmaya" zorladığı iddi

2026-03-27 10:27 - Dünya

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Muhsin Yazıcıoğlu'nu anma mesajı

2026-03-25 15:07 - Siyaset

İlgili Haberler

Türkiye, Kolombiya'nın "işgal altındaki Golan Tepeleri'nde İsrail egemenliğini tanıyan" kararını kınadı

00:03 - Gündem

Bosna Hersek'ten yola çıkan "Filistin Konvoyu" Habur Sınır Kapısı'na ulaştı

21:03 - Gündem

Bosphorus Diplomasi Forumu'nda "Yapay Zeka ve Ekonomi Arasındaki Asimetrik İlerleyiş"

19:22 - Gündem

Sıfır Atık Vakfı, Tavşan Adası'ndaki koruma modelini COP31'e taşıyacak

18:17 - Gündem

Ankara'da Terör Suçları Değerlendirme Toplantısı yapıldı

16:33 - Gündem

Günün Manşetleri

Pentagon'un raporunda, Yemen'deki hava saldırılarında 153 sivilin öldürüldüğü bildirildi

09:43 - Dünya

Dış ticaret mevzuatına aykırı davranan firmalara yönelik 7 ayda 8,9 milyar lira ek tahakkuk ve ceza

09:27 - Ekonomi

Tarım ve Orman Bakanlığı kontrolüne tabi bazı ürünlerin ülkeye girişine ilişkin düzenleme yapıldı

09:07 - Ekonomi

Ümmü’l-Mü’minin Hazreti Hatice: İmanın, vefanın ve fedakârlığın sembolü -Hülya Ayhan yazdı-

08:34 - En Son Yazılar

ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların sürmesi nedeniyle petrol fiyatı tahminini yükseltti

08:23 - Ekonomi