Üniversiteliler Türk uydularının uzaydaki güvenliği için risk uyarı sistemi geliştirdi

Üniversite öğrencileri, yerli uyduların uzaydaki dolaşımları sırasında karşılaştığı çarpışma risklerine karşı erken uyarı veren kovaryans (iki rastgele değişkenin beraber değişimlerini inceleyen bir istatistik) odaklı risk uyarı sistemi geliştirdi.

Teknoloji - 2 ay önce

Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) Bilgisayar Mühendisliği, Mekatronik Mühendisliği ve Yapay Zeka Makine Öğrenmesi Bölümünden 5 öğrenci, Türkiye Uzay Ajansının mart ayında düzenlediği TUA Astro Hackaton 2026'ya katıldı.
48 saatlik programda proje geliştirmesi istenen öğrenciler, aralarında iş bölümü yaparak uzayda bulunan yerli uyduların güvenliğini sağlamayı amaçlayan çalışma yürüttü.
Öğrenciler, yerli uydularının uzaydaki dolaşımları sırasında birbirleriyle ve uzay çöpleri çarpışma risklerini simüle eden, olası bir çarpışma anını bildiren Kovaryans Odaklı Risk Uyarı (KORU) sistemi geliştirdi. Sistem, çarpışma riskini tespit ettiği anda uydunun yönünün ve hızının değiştirilmesi gerektiğine dair uyarı gönderiyor.
Proje, uyduların ömrünü uzatmayı ve çarpışmaya bağlı ekonomik kaybın önüne geçmeyi amaçlıyor.
Projede yer alan öğrencilerden bilgisayar mühendisliği 2. sınıf öğrencisi Mahmut Donalı, "KORU" sisteminin testlerini yaptıklarını, 28 Türk uydusunu izlemeye aldıklarını söyledi.
Yapay zeka destekli sistemin olası risk anında 3 farklı uyarı gönderdiğini belirten Donalı, şöyle devam etti:
"Uyduların son 6 yıl içindeki hareketlerini ve gözlemlerini bir dosya içine aldık. Bu dosyaları simülasyon ortamımıza aktardık. Bununla ilgili bir yapay zeka modeli eğittik. Bu yapay zeka modelini de bir programlama dili üzerinden geliştirdik ve ardından simülasyon ortamında bütün uyduları ve uzay çöplerini yerleştirerek uyduların gezinimlerini sağladık."
Donalı, uyduların güncel hareketlerini, doğrultularını, yön ve hızlarını simülasyon ortamında takip ettiklerini anlatarak, "3 aşamalı risk uyarı sistemi var. Kırmızı, turuncu ve yeşil uyarımız var. Bu uyarı sisteminde kırmızı uyarıdaysa eğer çarpışma riskinin bulunduğunu gösteriyor ve bizim uydumuzun kuzey yönünde 15 metre/saniyelik bir hareket yapmasını ve kullanacağı yakıt miktarını gösterebiliyoruz." ifadesini kullandı.
Türkiye'nin güncel 28 uydusunu takip edebildiklerini kaydeden Donalı, "TUA Astro Hackaton finali olacak. Biz de bu projeler arasında yer alacağız. Projemiz başvuru aşamasında, kabul gelmesini bekliyoruz. Beklentimiz derece almak ve geliştirdiğimiz projeyi Türkiye Uzay Ajansının uzay çalışma programına eklemek. Uyduların takibini güzel bir şekilde sağlamak istiyoruz." diye konuştu.
Yapay zeka makine öğrenmesi bölümü 2. sınıf öğrencisi Hiranur Sözeri de olası çarpışma riskinin önüne geçmeyi amaçladıklarını dile getirerek, "Herhangi bir çarpma olmadığı için uyduda paneller veya herhangi bir şey zarar görmeyecek. Uydumuzun maliyeti düşüp ömrü artmış olacak." dedi.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com
Haftanın Öne Çıkanları

Aksakov: Rusya Merkez Bankası, politika faizini 2026 yılı sonuna kadar yüzde 10 seviyesine indirebilir

2026-06-01 18:32 - Özel Haber

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'na ilişkin mutabakat zaptının haftaya sonuçlanabileceğine işaret etti

2026-06-02 02:13 - Dünya

Altın yatırımcısının yüzü üç aydır gülmüyor

2026-06-02 11:22 - Ekonomi

AK Parti Sözcüsü Çelik: Irkçılık, yabancı düşmanlığı ve İslam düşmanlığı insanlık için en büyük tehd

2026-05-29 11:32 - Siyaset

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın istifa ettiği iddialarını yalanladı

2026-05-31 21:32 - Dünya

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: Azerbaycan ile Türkiye arasındaki kardeşlik her geçen gün daha da güçlenmekte

2026-05-28 15:32 - Siyaset

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Işıkhan'dan analık ve emzirme ödeneği paylaşımı

2026-05-29 11:53 - Ekonomi

İsrail'in Gazze'ye düzenlediği saldırıda 7 Filistinli hayatını kaybetti, 18 kişi yaralandı

2026-05-28 00:07 - Dünya

Dünyaca ünlü rapçi Kanye West, ilk kez İstanbul'da konser verdi

2026-05-31 02:08 - Magazin

Kanye West'in İstanbul konseri öncesi metroda izdiham yaşandı

2026-05-30 19:53 - Magazin

İlgili Haberler

Türkiye'nin Arktik seferine katılan yabancı bilim insanları iklimi, kuşları ve mikroplastikleri araştırdı

13:09 - Teknoloji

Nvidia'dan 500 milyar dolarlık yapay zeka sermayesi için finans kuruluşlarıyla işbirliği

08:32 - Teknoloji

Manisa'da geliştirilen yapay zeka destekli makine, ayakkabı üretimini 10 kat artırdı

19:27 - Teknoloji

TEKNOFEST 2026 yarışma takvimi açıklandı

18:02 - Teknoloji

Avustralya'da yapay zeka, kullanıcısını spor dersine kaydetmek için başka birini listeden sildi

17:03 - Teknoloji

Günün Manşetleri

ABD Başkanı Trump, müzakereler konusunda İran'a güvenmediğini söyledi

06:08 - Dünya

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe: "Petrol tesislerine saldırılar karşılıksız kalm

04:52 - Dünya

Yemen'deki Husiler, Marib ve Muha kentlerindeki askeri noktaları vurduğunu iddia etti

03:32 - Dünya

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev Zengezur Koridoru'nu değerlendirdi

01:08 - Dünya

TBMM'nin tatile girmesine ilişkin karar Resmi Gazete'de

00:27 - Siyaset