Trilyon derece sıcaklıktan doğan zenginlik

BURSA İstanbul Üniversitesi (İÜ) Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Astrofizik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve İÜ Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Tolga Güver, bazı büyük kütleli yıldızların süpernova olarak patlamasından sonra az miktarda altın üretilmesine rağmen evrendeki altının ana kaynağının nötron yıldızları olduğunu belirtti. Güver, nötron yıldızlarının, süpernova özelliğiyle patlayan yıldızların geride bıraktığı kökler ve atom çekirdeğiyle kıyaslanacak yoğunlukta sıkışmış ölü yıldızlar olduğunu dile getirdi. Neredeyse tamamen nötronlardan oluşan çekirdekten ibaret, çok yüksek sıcaklık ve manyetik alana sahip, yaklaşık 10 kilometrelik çapa, güneşin kütlesinin 1,5 katı kütlenin sığdırıldığı yıldızlara nötron yıldızı denildiğini aktaran Güver, şöyle devam etti: "Uzayda nadiren de olsan bazen iki nötron yıldızı birbirlerinin kütle çekim alanlarına girer ve birbirlerine yaklaşmaya başlar. Bu noktada bu yıldızlar zamanla kütle çekimsel dalgalar yayarak birbirlerine yaklaşır ve çarpışırlar. Çarpışma noktasındaki sıcaklık, trilyon dereceye yakın olur. Bu noktada iki nötron yıldızını oluşturan madde parçalanarak uzaya saçılan bir girdap oluşturur. İşte bu girdabın kollarında da altın oluşur ve daha sonra bu altın evrene saçılır. Altının evrende çok seyrek, dünyada da pahalı olmasının nedeni, bu ikili nötron yıldız sistemlerinin evrende az bulunması ve çok seyrek çarpışmasıdır."

"Altının kaynağı süpernova patlamaları değil"

Güver, güneşin yüzey sıcaklığının 5 bin 500 ve çekirdek sıcaklığının 15,6 milyon derece, süpernova patlamalarındaki sıcaklığın ise 100 milyar derece olduğu bilgisini verdi.

ALTINI OLUŞTURAN SICAKLIK...

Altını oluşturan nötron yıldızı çarpışmalarında sıcaklığın trilyon dereceye yaklaştığını ifade eden Güver, "Bilim insanları uzun yıllardır altın, platin, uranyum gibi elementlerinin kaynağının süpernova patlamaları olduğunu düşündüler ancak 2013 yılında Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nde yapılan gözlemler bunun böyle olmadığını, bu elementlerin kaynağının çok daha egzotik bir şey olduğunu gözler önüne serdi. Yeni kanıtlar ve gözlemler, süpernova patlamalarında az miktarda altın oluşsa da altının ana oluşumu için nötron yıldızı birleşmelerinin daha uygun şartlar ortaya koyduğunu gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Her çarpışmadan 700 katrilyon kilogram altın

Doç. Dr. Tolga Güver, her ikili nötron yıldızı çarpışmasında dünya kütlesinin yüzde 11'i kadar yani yaklaşık 700 katrilyon kilogram altının açığa çıktığına değindi. Bu çarpışmaların ardından sadece altının değil, civa, palladium, platin ve gümüş gibi elementlerin de oluştuğuna dikkati çeken Güver, "Kolumuzdaki altın bilezik, altın kol düğmelerimiz, uyduların elektronik aksamında ya da diş kaplamalarında kullandığımız altın, milyarlarca yıl önce evrende çarpışan nötron yıldızlarının kalıntısından başka bir şey değil. Altın uzayda oluştu ve gezegenimiz 4,5 milyar yıl önce oluşurken uzaya saçılan bu altın, dünyanın merkezinde yani çekirdeğinde birikti. Gezegenimizin daha dış katmanlarında olan altın ise dünya oluştuktan sonra 200 milyon yıl boyunca yağan ağır meteorit bombardımanlarıyla taşındı." dedi.

HABERİ SİTEDEN OKU...

Trilyon derece sıcaklıktan doğan zenginlik

"Altının kaynağı süpernova patlamaları değil"

ALTINI OLUŞTURAN SICAKLIK...

Her çarpışmadan 700 katrilyon kilogram altın

Kastamonu’da 3 kaymakam ve bir ilçe müftüsü açığa alındı

Zaman Gazetesi eski yazarı Ali Ünal, Uşak’ta gizlendiği evde yakalandı

Muğla’da yangın büyümeye devam ediyor

Dink soruşturmasında 8 şüpheliye tutuklama talebi

Konut kredilerinde faiz indirimi tüketiciyi sevindirdi

Darbeye inat uluslararası gençlik dayanışması

Dar gelen ayakkabı nasıl genişletilir? İşte 10 pratik yöntem...

'Türkiye-Rusya görüşmelerini olumlu buluyoruz'

Türkiye çeyrek finali garantiledi

Canlı bomba patlayıcıyı hazırlamak için 'kova' ve 'çivi' almış

Kenevir ile araçların yakıt sistemlerinin parçaları üretilecek

TEKNOFEST 2026 Tarım Teknolojileri Yarışması'na başvurular devam ediyor

Mahrem alanlarda risklerin tespitinde "akıllı sensör" dönemi

Türkiye, eğitim teknolojileri alanında küresel oyuncu çıkarmayı hedefliyor

Atmosfer verileri yerli meteoroloji dronuyla ölçülecek

Deprem bölgesindeki OSB'lerde deprem öncesi kapasiteye yaklaşıldı

Türkiye'nin ilk "kırsal uydu kenti" depremzedeleri güvenli konutlarla buluşturdu

Adana, Hatay ve Osmaniye'de yıkılan binalarda kusuru olanlar yargılanıyor

İsrail'in ateşkese rağmen Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda 1 Filistinli öldü

Deprem bölgesinde ulaştırma yatırımları hız kesmeden devam ediyor

dikGAZETE.com