Ankara
TOBB, 2025 yılı sanayi kapasite raporu istatistiklerini yayımladı.
Buna göre 2024 yılında 94 bin 150 olan kapasite raporu sayısı, 2025'te yüzde 0,3 azalışla 93 bin 864'e geriledi.
???? Bu raporların ait olduğu üretim tesislerinin yüzde 48,18'inde 1-9, yüzde 35,77'sinde 10-49, yüzde 7,8'inde 50-99, yüzde 5,64'ünde 100-249, yüzde 2,61'inde ise 250'den fazla çalışan bulunuyor.
Geçen yıl sanayi kapasite raporuna sahip tesislerde toplam çalışan sayısı, önceki yıla göre yüzde 3,9 azalışla 3 milyon 850 bin 612 kişiye düştü.
Bu kişilerin yüzde 5,6'sı 1-9 çalışan bulunan tesislerde istihdam edilirken yüzde 20,88'i 10-49, yüzde 13,64'ü 50-99, yüzde 21,60'ı 100-249, yüzde 38,28'i 250 ve daha fazla çalışanı bulunan tesislerde istihdam ediliyor.
Geçerli raporlara göre istihdamın en fazla olduğu 5 il, İstanbul (725 bin 843), Bursa (321 bin 704), Kocaeli (256 bin 954), Ankara (251 bin 520) ve İzmir (176 bin 380) olarak sıralandı.
En az çalışan bulunan son 5 il ise Hakkari (1044), Kars (1039), Tunceli (414), Ardahan (399) ve Bayburt (266) olarak kayıtlara geçti.
Büyük firmaların istihdamdaki payı arttı
2024-2025 döneminde KOBİ ölçeğindeki sanayi firmalarının istihdamdaki payı yüzde 62,58'den yüzde 61,72'ye geriledi. Büyük firmaların payı ise yüzde 37,42'den yüzde 38,28'e yükseldi.
Sanayide en çok istihdam artışı sağlayan şehirler de yüzde 33,33 ile Hakkari, yüzde 31,36 ile Iğdır, yüzde 25,40 ile Osmaniye, yüzde 15,39 ile Mersin ve yüzde 15,27 ile Muş oldu.
Sanayide istihdam azalışının en çok olduğu şehirler ise yüzde 30,85 ile Ardahan, yüzde 31,78 ile Kars, yüzde 32,87 ile İzmir, yüzde 36,46 ile Erzincan ve yüzde 42,72 ile Kilis olarak belirlendi.
Bölgeler bazında sanayi istihdamında en çok artış yüzde 6,34 ile Orta Anadolu, yüzde 5,35 ile Akdeniz, yüzde 3,8 ile Batı Anadolu ve yüzde 1,03 ile Ortadoğu Anadolu'da görüldü.
Sanayi istihdamında düşüş yaşanan bölgeler ise yüzde 16,35 ile Kuzeydoğu Anadolu, yüzde 15,6 ile Güneydoğu Anadolu, yüzde 14 ile Ege, yüzde 4,65 ile İstanbul ve yüzde 3,91 ile Batı Karadeniz olarak belirlendi.
En çok mühendis Doğu Marmara'da çalışıyor
Doğu Marmara'da çalışan 52 bin 626 mühendise karşılık, Batı Anadolu'da 49 bin 830, İstanbul'da 43 bin 827, Ege'de 25 bin 428, Akdeniz'de 14 bin 480 mühendis sanayi tesislerinde istihdam edildi.
Toplam çalışanların yüzde 5,75'ini mühendis, yüzde 4,78'ini teknisyen, yüzde 6,47'sini usta, yüzde 70,36'sını işçi, yüzde 11,58'ini idari personel oluşturdu.
Sanayi tesislerinde ortalama 41,02 kişi çalışıyor. Sanayi tesisi başına en çok çalışanı bulunan il Bartın olurken bu kenti Çankırı, Zonguldak, Bilecik ve Tekirdağ izledi.
Kapasite raporlarının 12 bin 666'sı yüksek teknoloji alanında düzenlendi
2024-2025 döneminde yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 2,48'den yüzde 3,42'ye yükseldi. Orta-yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 26,6'dan yüzde 34,03'e çıktı. Orta-düşük teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 29,59'dan yüzde 22,13'e geriledi. Düşük teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı da yüzde 41,34'ten yüzde 40,42'ye düştü.
Geçerli kapasite raporlarının 12 bin 666'sı yüksek teknoloji ürünleri, 126 bin 197'si orta-yüksek teknoloji, 82 bin 38'i orta-düşük teknoloji ve 149 bin 887'si düşük teknoloji alanında düzenlendi.
2025 yılı sonu itibarıyla en çok kapasite raporu "başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı" konusunda hazırlandı. En çok kodlanan diğer faaliyet grupları "gıda ürünlerinin imalatı", "fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)", "giyim eşyalarının imalatı", "kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı" olarak kayıtlara geçti.
En az kapasite raporu düzenlenen faaliyet grupları ise "tütün ürünleri imalatı", "diğer hizmet faaliyetleri", "balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği", "ham petrol ve doğal gaz çıkarımı", "ormancılık ile endüstriyel ve yakacak odun üretimi" olarak sıralandı.
En çok rapor İstanbul'da, en az rapor Bayburt'ta düzenlendi
En çok kapasite raporu düzenlenen 5 il, İstanbul (23 bin 874), Ankara (6 bin 802), Bursa (6 bin 144), İzmir (5 bin 766) ve Konya (4 bin 157) oldu.
En az kapasite raporu düzenlenen iller ise Bayburt (13), Ardahan (30), Tunceli (30), Hakkari (44) ve Kars (59) olarak kaydedildi.
2025 yılı sonu itibarıyla 927 yabancı sermayeli firma kapasite raporu yaptırdı.
Yabancı sermayeli firmaların üretim tesislerinin en çok olduğu kent İstanbul (287) oldu. Bu ilin ardından İzmir (199), Kocaeli (158), Bursa (114) ve Tekirdağ (84) geldi.
Yabancı sermayeli firmaların kapasite raporu yaptırdıkları tesislerin faaliyet grubuna göre sıralamasında 1072 ile "gıda ürünlerinin imalatı" öne çıktı. Bunu, 694 ile "Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı", 579 ile "kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı", 470 ile "fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)" ve 391 ile "elektrikli teçhizat imalatı" takip etti.
Yabancı sermayeli sanayi tesisi sayısında 207 ile Almanya ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi Hollanda (88), İtalya (65), Belçika (57) ve İspanya (47) izledi.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com