Bu yıl "Mavi gezegenimiz için güçlü deniz koruma alanları" temasıyla kutlanan 8 Haziran Dünya Okyanus Günü, Senegal'in ekonomik ve sosyal hayatını şekillendiren okyanusların korunmasına yönelik çağrıları yeniden gündeme taşıyor.
Yaklaşık 700 kilometrelik kıyı şeridine sahip Senegal'de Atlantik Okyanusu, balıkçılıktan turizme, kıyı ticaretinden ulaşıma kadar birçok alanda hayatın merkezinde yer alıyor.
Balıkçılık, Senegal ekonomisinin temel sektörleri arasında bulunuyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, kıyı şeridinde yaşayan yaklaşık 600 bin kişi yani aktif nüfusun yüzde 17'si geçimini balıkçılıktan sağlıyor.
Balıkçılık Bakanlığının 2024 verilerine göre, Senegal'in toplam balık üretimi 448 bin 756 tona ulaşırken, bu miktarın yarısına karşılık gelen 230 bin 72 tonu ihraç edildi.
Aynı yıl geleneksel balıkçılıktan elde edilen balık miktarı yüzde 3,8 artışla 372 bin 587 tona yükseldi.
Balık ve deniz ürünleri, Senegal'de tüketilen hayvansal proteinin yaklaşık yüzde 43'ünü karşılaması nedeniyle gıda güvenliği açısından da stratejik önem taşıyor.
Nüfusun yarısından fazlasının kıyı kentlerinde yaşadığı ülkede balıkçılık, gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 3,2'sini oluşturuyor.
Geleneksel balıkçılığın hala devam ettiği Senegal'de her gün binlerce balıkçı teknesi günün ilk ışıklarıyla denize açılıyor.
Gün batmadan kıyıya dönen balıkçılar, avladıkları balıkların bir kısmını iç pazarda satarken bir kısmını da başta Avrupa olmak üzere yurt dışına ihraç ediyor.
Okyanus çevresinde şekillenen bu hareketlilik, kıyı topluluklarının günlük hayatının merkezinde yer alıyor.
Senegal'in ekonomik ve sosyal hayatında merkezi yere sahip deniz kaynaklarının son yıllarda artan çevresel baskılarla karşı karşıya olduğuna dikkat çekiliyor.
Avrupa ve Çin'e ait endüstriyel balıkçı gemilerinin neden olduğu aşırı avlanma ve kaçak balıkçılık, geleneksel balıkçıların karşılaştığı zorlukları artırırken balık stokları üzerindeki baskıyı da derinleştiriyor.
Öte yandan bazı kıyı bölgelerinde plastik ve evsel atık kirliliği, okyanus ekosistemini tehdit eden başlıca sorunlar arasında gösteriliyor.
"Science" dergisinde yayımlanan "Karadan Okyanusa Plastik Atık Akışı" başlıklı araştırmaya göre Senegal, denizlere en fazla plastik atık bırakan ülkeler arasında 21. sırada yer alıyor.
Araştırmada, Senegal'in 2010 yılında denizlere bıraktığı plastik atık miktarının 254 bin 770 ton olduğu, bu rakamın gerekli önlemlerin alınmaması halinde 2025'te yıllık 738 bin tona ulaşabileceğinin öngörüldüğü ifade ediliyor.
Bilimsel yayın platformu ScienceDirect'e göre ise küresel ölçekte okyanuslardaki plastik atıkların yaklaşık yüzde 80'i karasal kaynaklardan gelirken, kalan yüzde 20'sinin misina, ağ ve halat gibi balıkçılık faaliyetlerinden kaynaklandığı tahmin ediliyor.
Dünya Okyanus Günü dolayısıyla Senegal kıyılarında ortaya çıkan tablo, Atlantik Okyanusu'nun milyonlarca kişi için yalnızca bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda gıda güvenliğinin, biyolojik çeşitliliğin ve kıyı hayatının temel unsurlarından biri olduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, bu doğal zenginliğin gelecek nesillere aktarılabilmesi için deniz koruma alanlarının güçlendirilmesi ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir şekilde yönetilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com