derlenen bilgilere göre, Ticaret Bakanlığınca emlak sektöründe tüketici mağduriyetinin önlenmesi ve kayıt dışılıkla mücadele amacıyla hayata geçirilen EİDS, kiralık taşınmaz ilanları için 1 Ocak 2025'te uygulanmaya başladı. Sistemin ikinci aşamasına 15 Şubat'ta geçilerek, satılık taşınmaz ilanları için de doğrulama zorunlu hale getirildi.
Sistem kapsamında taşınmaz sahibi, kendisi veya yetki vereceği birinci derece yakını aracılığıyla mülkünü ilana koyabiliyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden kendisine ait taşınmazı seçerek satış ilanı vermesi için emlak işletmelerini yetkilendirebiliyor.
Doğrulama yapılarak yayımlanan ilanlarda, EİDS yetki doğrulamasının yapıldığını gösteren logo veya ibareye yer veriliyor. Taşınmaz sahibi tarafından en fazla 3 aylığına verilen yetkinin süresi daha sonra uzatılabiliyor.
Yetkisiz kişilerce açılan satış ilanları, sahte hesaplar üzerinden yapılan fiyat manipülasyonları ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin önüne geçmeyi amaçlayan uygulama, ilan piyasasında etkisini göstermeye başladı.
Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme ve piyasa analizi alanında faaliyet gösteren Endeksa verilerine göre, EİDS'in satılık ilanlar için zorunlu hale geldiği 15 Şubat'tan 9 Haziran'a kadar geçen sürede Türkiye'deki tüm platformlarda yer alan satılık konut ilanı sayısı 1 milyon 618 bin 875'ten 1 milyon 203 bin 257'ye geriledi.
Böylece ilan sayısı 415 bin 618 azalırken, düşüş oranı yüzde 26 olarak gerçekleşti. Son bir yıllık dönemde ise satılık taşınmaz ilan sayısının yüzde 25,4 azaldığı görüldü.
Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, şunları kaydetti:
"EİDS uygulamasıyla birlikte yetkisiz, mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanlar önemli ölçüde temizlendi. Şubatta EİDS'in satılık konut ilan stokunda yüzde 20 seviyesinde bir normalleşme sağlayacağını öngörmüştük. Haziran verileri, düşüşün beklentimizin üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. EİDS sayesinde ilan stokunun daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz. Bu durum hem tüketicilerin daha güvenilir ilanlara ulaşmasını sağlıyor hem de sektörün daha şeffaf ve güvenilir bir yapıya kavuşmasına katkı sunuyor."
Öğüt, haziran ayının ilk günlerinden itibaren ilan adetlerinde kısmi bir yukarı yönlü hareket başladığını belirterek, "Yaz dönemine girilmesiyle piyasadaki mevsimsel hareketliliğin ilan girişlerine yansıması normal." dedi.
Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da satılık taşınmaz ilanlarındaki düşüşün temel nedeninin EİDS uygulaması olduğunu söyledi.
Düşüşte, tapuda konutun gerçek değerinin gösterilmesine yönelik düzenlemelerin de etkili olduğunu belirten Büyükduman, şu değerlendirmede bulundu:
"Hem satıcılar hem de alıcılar zaman zaman daha düşük vergi ödemek amacıyla tapuda konutun satış bedelini düşük gösterebiliyor. Burada satılık duyurularının fiyat belirtilmeden sosyal medya hesaplarından yapılması gibi yeni yöntemlere başvurma, daireye branda asılması ve ilana çıkmadan muhtemel alıcılara ulaşmaya çalışmak gibi eski yöntemlere dönüş var. Her satış için değerleme raporu alınırsa bu problemin de aşılabileceğini düşünüyorum."
Kaynak: AA
dikGAZETE.com