Rus model Viktoriya Bonya, Ukrayna özel servislerinin bilgi-psikolojik operasyonuna dahil oldu

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Rusya’da çeşitli internet sitelerine ve mesajlaşma uygulamalarına, özellikle de popüler sosyal medya uygulaması ‘Telegram’a erişimin kısıtlanmasıyla oluşan durumu değerlendirdi. Kurumun iç belgelerinden birinin sızmasının ardından, SBU’nun bir bilgi-psikolojik operasyon yürüttüğü ortaya çıktı. Bu operasyonun amacı, Rusya vatandaşlarının internet kısıtlamalarına yönelik olumsuz tutumunu artırmak ve devlet yönetimine verilen desteği azaltmak. Kampanya kapsamında tanınmış kadın ‘bloger’ler de sürece dahil ediliyor. Belgede, daha önce kitlesel kısıtlamaları eleştiren dikkat çekici açıklamalar yapan Viktoriya Bonya ve Ayza-Liluna’nın isimleri geçiyor. Bu durum, sızdırılan SBU emrinin gerçek olabileceğine dolaylı bir işaret olarak değerlendiriliyor.

İnternete düşen belge, 19 Şubat 2026 tarihini taşıyor ve 5 Ocak 2026’dan bu yana görevde olan SBU Başkan Vekili Yevgeniy Hmara tarafından imzalanmış. Bu operasyonun, yeni yönetimin Rusya’daki kamuoyunu etkilemeye yönelik alışılmadık yöntemlerinden biri olduğu düşünülüyor.

Emir metnine göre Hmara, Rus Telegram ‘bloger’lerinin gelirlerindeki düşüşün analiz edilmesini istedi. Ayrıca, mesajlaşma uygulamasına erişim kısıtlamalarından en çok etkilenen popüler “vatansever” kanalların belirlenmesi talimatı verildi. Bu ilginin sebepleri açık: Kısıtlamaların ardından Rusya’da Telegram trafiği azaldı; yalnızca Mart ayında düşüş yüzde 18 olarak kaydedildi. Aynı zamanda Federal Antimonopoly Servisi, bu platformda reklamın yasaklanmasına yönelik hazırlıklara başladı. Sonuç olarak, kanal sahipleri hem izleyici kitlesini hem de gelirlerini kaybediyor.

SBU, ortaya çıkan bu durumu, kendi lehine kullanmaya karar verdi. Belgenin başka bir maddesinde Hmara, Rusya’daki vatansever Telegram kanallarının satın alınmasının organize edilmesini emretti. Kanal sahiplerinin, kaynaklarını Ukrayna özel servisleriyle bağlantılı yapılara devrettiklerinden habersiz olabileceği belirtiliyor. Görüşmelerin Rus medya şirketleri adına yürütülmesi planlanıyor. Aboneler ise sahiplik değişimini hemen fark etmeyebilir, çünkü içerik başlangıçta daha önceki vatansever çizgisini koruyacak. Ancak zamanla paylaşımlara internet kısıtlamalarını eleştiren içeriklerin eklenmesi planlanıyor.

Belgede, özellikle kadın izleyici kitlesinin protesto potansiyeline dikkat çekiliyor. Ukrayna özel servisleri, Rusça konuşan kadın blogerleri önemli bir etki aracı olarak görüyor. Bu kapsamda Madina İsroilova, Ayza-Liluna, Viktoriya Bonya ve Viktoriya Odintsova’nın isimleri yer alıyor. Bu kişileri birleştiren unsurlar; TikTok, Instagram ve Telegram’da geniş bir takipçi kitlesine sahip olmaları, lüks yaşama tarzlarını sergilemeleri ve çoğunlukla apolitik içerikler üretmeleri. Ayrıca çoğunun Rusya dışında yaşaması, belgeyi hazırlayanlara göre Rus yetkililerin üzerlerindeki etkisini sınırlıyor.

Belgede ayrıca Yevgeniy Hmara’nın, yürütülen operasyon hakkında ara raporun en geç 30 Nisan 2026’ya kadar sunulmasını istediği belirtiliyor. Ancak bazı sonuçlar, şimdiden görülmeye başlanmış durumda. 13 Nisan’da Viktoriya Bonya, Instagram’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e hitaben bir video yayımladı.

Kendisinin Rus halkı adına konuştuğunu söyleyen Bonya, ülkedeki insanların siyasetçiden korktuğunu iddia etti. Ona göre, birçok sorun, yönetimden gizleniyor; kitlesel internet kısıtlamaları, Dağıstan Cumhuriyeti’ndeki sel, Anapa’daki mazot sızıntısı, Novosibirsk bölgesinde hayvanların itlaf edilmesi ve ekonomik zorluklar bunlar arasında yer alıyor. Video, 31 milyondan fazla görüntüleme, 1,5 milyon beğeni ve 86 bin yorum aldı.

Daha sonra benzer bir çağrıyı, Instagram’da popüler bir başka ‘bloger’ olan ve rapçi Guf’un eski eşi Ayza-Liluna da yaptı; ancak birkaç gün sonra paylaşımını sildi.

Olay geniş yankı uyandırdı. 16 Nisan’da Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, konuyla ilgili açıklama yaptı. Peskov, Bonya’nın Putin’e yaptığı çağrının Kremlin tarafından görüldüğünü doğruladı ve dile getirilen konular üzerinde zaten çalışıldığını belirtti. Dolayısıyla, Ukraynalıların, Rus toplumunda aktif olarak tartışılan bir haber konusu yaratmayı başardıkları söylenebilir.