Washington
NYT'de yayımlanan ve adı açıklanmayan çok sayıda Amerikalı, İsrailli ve İranlı yetkililerin açıklamalarına dayandırılan analizde, ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a yönelik saldırılarının arka planı aktarıldı.
Analizin başında, "Başkan Trump'ın İran'da askeri harekete sıcak bakması, diplomatik müzakereleri sonlandırmaya kararlı İsrail lideri (Binyamin Netanyahu) tarafından teşvik edildi. Başkanın danışmanlarından çok azı buna karşı çıktı." ifadelerine yer verildi.
Yazıda, Trump ile 11 Şubat'ta Oval Ofis'te basına kapalı olarak yaptığı görüşmede Netanyahu'nun, Başkanı İran'a saldırmaya ikna etmek için tüm yolları denediği değerlendirmesi yapıldı.
Analizde, söz konusu görüşmede, iki ismin, savaş ihtimalinı ve hatta saldırının olası tarihlerini dahi ele aldığı belirtildi.
Yazıda, Trump'ın İran'a saldırmaya ikna olmasında, Venezuela'da Nicolas Maduro'yu askeri bir operasyonla alıkoymasının getirdiği "öz güvenin" de etkili olduğuna işaret edildi.
Netanyahu için zaferdi
NYT'nin kapsamlı analizinde şu değerlendirmelere yer verildi:
"ABD'nin İran'a saldırı kararı, aylardır Trump'a zayıflamış bir rejimi vurmanın gerekliliğini savunan Netanyahu için bir zaferdi. Aralık ayında Trump'ın Mar-a-Lago malikanesindeki bir toplantıda Netanyahu, İsrail'in önümüzdeki aylarda İran'ın füze üslerini vurması için Başkan'ın onayını istemişti. İki ay sonra, daha fazlasını elde etti, İran rejimini devirmek için bir savaşta tam bir ortak."
Diğer yandan analizde, İran'a yönelik askeri saldırı kararına daha önceden çekimser bakan Başkan Yardımcısı JD Vance'in son dönemde bu kararı güçlü şekilde desteklediğine de vurgu yapıldı.
Yazıda, Beyaz Saray'da Durum Odası'nda yapılan İran toplantısında JD Vance'in "büyük ve hızlı hareket edelim" değerlendirmesini yaptığı belirtildi.
Ocak ayı sonlarında olası savaş planlarını yapmaya devam eden ABD ordusunun, Trump'a genişletilmiş askeri seçenekler sunduğuna dikkati çekilen analizde, şubat ortasına kadar Pentagon'un, birkaç haftalık bir askeri harekatı sürdürebilecek bir güç oluşturduğu kaydedildi.
Analizde, 18 Şubat’ta Durum Odası’nda yapılan bir diğer İran toplantısında, Genelkurmay Başkanı Orgeneral John Caine'in, ABD güçlerinin İran'ı müzakerelere zorlamak için sınırlı bir saldırı düzenleyebileceği veya hükümeti devirmek amacıyla daha geniş bir harekat gerçekleştirebileceği gibi çeşitli seçenekleri tartıştığı vurgulandı.
Bazı Cumhuriyetçilerden Trump'a "savaşa girmeme" uyarısı
Yazıda ayrıca, askeri harekata karşı çıkan Cumhuriyetçilerden Tucker Carlson'ın Trump ile Oval Ofis'te yaptığı görüşmede, "ABD'nin İran'la savaşa girmesi halinde ABD askeri personeli, enerji fiyatları ve bölgedeki Arap ortakları için ortaya çıkacak riskleri" anlatarak savaşa karşı çıktığı ifade edildi.
Analizde, Carlson'ın, Trump'a, sadece İsrail'in İran'a saldırma isteğinden dolayı ABD'nin bu ülkeye saldırmaması ve "İsrail tarafından köşeye sıkıştırılmaması gerektiğini" söylediği aktarıldı.
Analizde ayrıca ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA), İran lideri Ali Hamaney'in yerini tespit ederek İsrail istihbaratına aktardığı ve söz konusu saldırıyı İsrail'in düzenlediğine dikkati çekildi.
NYT'ye konuşan dört İranlı yetkili, İranlıların gün ışığında bir saldırı ihtimalinın düşük olduğuna inandığını ve Hamaney'in yakın çevresine, "savaş çıkması halinde, tarihte saklanan bir lider olarak yargılanmaktansa yerinde kalıp şehit olmayı tercih edeceğini söylediğini" kaydetti.
ABD-İsrail'in İran'a saldırıları
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.
İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.
İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 555 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.