Türk Atlantik Konseyi (ATA Türkiye) ve Hariciye Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi tarafından düzenlenen "NATO Zirvesi Diyalogları" etkinliği kapsamında Ankara'da "Ukrayna'nın Avrupa Güvenlik Mimarisine Entegrasyonu: Ortaktan Güvenlik Sağlayıcısına" başlıklı panel düzenlendi.
"NATO Zirvesi Diyalogları" etkinliği kapsamında, TÜSİAD'ın ev sahipliğinde düzenlenen panelde, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Ukrayna'nın Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisindeki geleceği değerlendirildi.
Türk Atlantik Konseyi ve Hariciye Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi tarafından düzenlenen ve Arnavutluk Atlantik Konseyinde stratejik danışmanlık yapan Juxhina Sotiri Gjoni'nin moderatörlüğünü yaptığı panele, Türkiye'nin eski NATO Daimi Temsilcisi ve ATA Türkiye Başkanı Büyükelçi Mehmet Fatih Ceylan, Münih Güvenlik Konferansı'nda (MSC) Kıdemli Araştırmacı Nico Lange, Ukrayna milletvekili Oleg Dunda ve Fransız düşünce kuruluşu Eastern Circle'da operasyon direktörü ve analist olarak görev yapan Daryna Patiuk konuşmacı olarak katıldı.
ATA Türkiye Başkanı Büyükelçi Ceylan, 2022'den bu yana Ukrayna'nın Rusya'ya karşı "bağımsızlık savaşı" verdiğini belirterek, "Ukrayna'nın, müttefiklerinin ve ortaklarının yardımıyla kahramanca bir cesaret, metanet ve her şeyden önce saldırganlığa karşı direnç gösterdiği açıkça görülüyor. Bence Ukrayna'nın savaştan bu yana gösterdiği dirençten, sadece hükümet düzeyinde değil, toplumsal düzeyde de alınabilecek birçok ders var." ifadelerini kullandı.
Ukrayna'da devam eden savaşın, hükümetin bütüncül yaklaşımının toplumun bütüncül yaklaşımıyla birleştiğinin bir kanıtı olduğunu ve Ukrayna'nın bunun nasıl başarılabileceğine yönelik bir örnek olduğunu vurgulayan Ceylan, ülkenin savunma ekosisteminin yeniliklere ve ortaya çıkan yıkıcı teknolojilere yatırım yapılarak çok kısa bir süre içinde nasıl inşa edilebileceğinin de gösterildiğine değindi.
Ceylan, "Ukrayna, 21. yüzyıl savaşında savaş alanı doktrinlerini ve uygulamalarını dönüştürmede çok önemli bir rol oynamıştır. Tanıdığım birçok Avrupa ordusu, Ukrayna'nın başarılarını yakından takip ediyor ve saldırgana karşı direnç oluşturma konusunda, sahip olduğu geniş yetenek envanteri sayesinde endüstriyel dersler çıkarıyor." dedi.
Ukrayna'nın geleneksel savunma araçları ile havada, karada, denizde, siber ve uzayda ortaya çıkan ve yıkıcı teknolojilerin sunduğu avantajlar arasında doğru dengeyi kurma yeteneğini kanıtladığını savunan Ceylan, bunun da Ukrayna'nın çok alanlı operasyonlar kavramını savaş alanında başarıyla kullanma konusunda gösterdiği bir örnek olduğunu belirtti.
Ceylan, Ukrayna'nın buna rağmen bazı alanlardaki eksiklikleri için Avrupa'nın desteğine, özellikle mali kaynaklara ihtiyaç duyduğunu kaydederek, "Bu, saldırganlara karşı caydırıcılığı güçlendirecek bir Avrupa yatırımı olarak görülmelidir. Ukrayna savunma sanayisiyle ortaklık kurmak, Avrupa'nın da çıkarınadır. Avrupa, zirvenin öncelikli konularından biri olan savunma sanayi tabanını genişletmeyi ve bu etkiyi ölçeklendirmeyi hedeflemektedir ve pratikte de tam olarak bu gerçekleşmektedir." dedi.
MSC Kıdemli Araştırmacı Lange, Ukrayna ile çatışmalarda "Rusya'nın nasıl bir ülke olduğunu gördüğünü" aktararak, "Her yerde Ukrayna'dan büyük dersler çıkarabileceğimizi ve Ukraynalıların ne kadar dirençli olduklarını duyuyorum. Bence alaycı olmamalıyız. Ukrayna'ya bakıp, 'Belki biraz daha yavaş ölürsünüz, böylece sizin tecrübenizden ders çıkarabiliriz.' diye düşünmemeliyiz." dedi.
Ukraynalıların, "Rusya'ya karşı nasıl direndikleriyle ilgili diğer insanların onlara hayranlık kazanmalarıyla ilgilenmediklerinin" altını çizen Lange, onların savaşı kazanmakla ilgilendiğini kaydetti.
Lange, önce Rusya'nın durdurulması gerektiğini, Ukrayna'ya para vermenin Rusya'yı durdurmadığını kaydederek, önemli olanın caydırıcılık olduğuna dikkati çekti.
ABD'ye bağımlı olmadan Avrupa güvenliği, savunması ve caydırıcılığı meselesinin çözülmesi gerektiğini dile getiren Lange, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bence bunu çözmek için Ukrayna ve Türkiye çözümün bir parçası. Sadece orduları olduğu için değil, aynı zamanda teknolojileri, sanayi altyapıları olduğu için de katkıda bulunabilirler ve Ankara Zirvesi'nin, bu durumda bu ülkelerin genel güvenliğe katkı sağlayan bir güvenlik aktörü olarak rolünün daha fazla takdir edilmesi için bir fırsat olmasını umuyorum. Bunun aynı zamanda Ukrayna ve Türkiye'nin Avrupa güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunun kabul edilmesi anlamına geldiğini düşünüyorum."
Lange, ABD'nin mali ve askeri gücünü "yalnızca kendi egemenliğini desteklemek için kullanmak istediğini" belirterek, kurallara dayalı bir düzende güç oluşturulması gerektiğinin ancak bu şekilde eşit bir ilişki kurulabileceğinin altını çizdi.
Ukrayna milletvekili Dunda, insansız teknolojilerin konuşulması gerektiğini anlatarak, "Mürettebatsız gemiler, mürettebatsız tanklar ve büyük insansız hava araçlarını önümüzdeki birkaç yıl içinde göreceğimizden eminim." dedi.
Bunun yeni bir gerçeklik ve teknolojik yönelim olduğunun altını çizen Dunda, bu durumdaki bakış açısının değişmesi gerektiğini aktardı.
Dunda, Rusya'nın Ukrayna'ya kıyasla savunma alanında daha çok para harcadığına değinerek, "Belki de sorun para değil, proje değil, belki de sorun eski finansman yaklaşımlarında, eski moda askeri önceliklendirmede yatıyor. Yeni uçak gemileri, yeni kamplar, yeni gemiler inşa etmek, hepsi eski moda. Bu yüzden belki de öncelikleri değiştirmemiz gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Öncelikle zihniyetin, ardından askeri doktrinin, daha sonrasında da muharebe alanındaki askerlerin rolünü ve silahların menzilini değiştirmenin gerekliliğinden bahseden Dunda, bu şekilde başarılı olunabileceğine dikkati çekti.
Analist Patiuk, teknolojinin ekosisteme bağlı olarak değiştiğini belirterek, Ukraynalıların kendi aralarında nasıl işbirliği yaptığının asıl "ilginç" nokta olduğunu söyledi.
Savaş alanında askerlere doğrudan ihtiyaçlarının ne olduğunu sormanın önemli olduğuna dikkati çeken Patiuk, "Temelde bu hızlı iletişim, teknolojinin nasıl yaratıldığını ve bu teknolojiden kimin faydalandığını değiştiriyor." dedi.
Patiuk, Ukrayna'nın henüz savaşı kaybetmemesinin nedenlerinden birinin özel sektör, hükümet, askerler ve en önemlisi üniversiteler, akademi ve mühendisler arasındaki işbirliği olduğunu vurguladı.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com