Nadir kitaplar yapay zeka için "kurban" mı ediliyor?

Yapay zeka şirketlerinin, modellerini eğitmek amacıyla satın aldıkları nadir eserleri taradıktan sonra imha ettiği iddiaları, insanlığın bilgi birikiminin kapalı kapılar ardında "makinelere kurban ediliyor" olabileceği yönünde endişelere yol açtı.

Teknoloji - 2 hafta önce

Avrupa genelindeki sahaflar, yapay zeka şirketlerinin özellikle az bulunan ve çoğu zaman nadir eser niteliğindeki kitapları toplu halde satın aldığını ve bu kitapları taradıktan sonra imha ettiğini öne sürüyor.
Sektörde dile getirilen iddialara göre, bu kitaplar yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılmak üzere dijital ortama aktarılıyor ve tarama işleminin ardından cilt ve sırt kısımları birbirinden ayrılarak parçalanıyor.
Yapay zeka şirketi Anthropic'in, "Project Panama" adıyla 2024'te gizlice başlattığı proje, söz konusu iddiaları alevlendirdi.
Şirkete açılan telif hakkı davasında ocakta mahkemeye sunulan ve kamuoyuna açıklanan şirket içi belgede projenin ayrıntıları ortaya çıktı. Buna göre belgede, "Project Panama, dünyadaki tüm kitapları fiziksel olarak parçalayarak tarama girişimimizdir. Bu proje üzerinde çalıştığımızın bilinmesini istemiyoruz." ifadeleri yer aldı.
Mahkemeye sunulan delillere göre Anthropic, yaklaşık bir yıl içinde milyonlarca kitabı satın almak için on milyonlarca dolar harcadı. Kitapların ciltleri kesilerek sayfaları tek tek tarandı ve elde edilen dijital içerik, şirkete ait sohbet botu Claude da dahil olmak üzere, yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanıldı.
Anthropic'e açılan dava birçok yazar, sanatçı, fotoğrafçı ve medya kuruluşunun teknoloji devlerine karşı verdiği hukuki mücadelenin yalnızca bir tanesi. Deliller, insanlığın ürettiği bilgi ve eserlerin makinelerin beslenmesine "kurban edildiğini" gözler önüne seriyor. Dil modellerinin eğitiminde basılı kitapları ham veri olarak kullanan şirketler, nadir eserlerin fiziksel mirasını tehlikeye atıyor.
Özellikle Avrupa basınında son dönemlerde çıkan iddialara göre yapay zeka şirketleri, ticari değerini büyük ölçüde yitirmiş, ancak yapay zeka modellerinin eğitimi için veri kaynağı olabilecek yüz binlerce kurgu dışı eseri toplamak için sahaflara başvuruyor.
Hollanda'da 40 yıldır sahaf dükkanı işleten Pieter de Vries, yaşadığı benzer bir tecrübeyi anlattı.
Singapur merkezli yapay zeka firması "2077AI"dan kendisini "Nataly" olarak tanıtan bir kişiden e-posta aracılığıyla çok büyük bir sipariş listesi aldığını belirten de Vries, listede yer alan ISBN numaralarına sahip kitapların elinde olup olmadığının sorulduğunu, bunun bir spam mesajı sandığını ve e-postayı sildiğini kaydetti.
Yaklaşık 40 yıldır sahaflık yapan de Vries, yalnızca çok eski ve nadir kitaplarla ilgilendiğini ve dolayısıyla bu talebi ciddiye almadığını, ISBN sisteminin 1970'lerden bu yana kullanıldığını hatırlattı.
De Vries, Alman basınında söz konusu iddialarla ilgili haber okuyan bir gazeteci tarafından aranmasının ardından bazı Hollandalı meslektaşlarına benzer bir e-posta alıp almadıklarını sorduğunu söyledi.
Bazılarının benzer bir e-posta aldıklarını aktaran de Vries, "(Onlar da) Benim gibi bunun bir spam veya oltalama girişimi olduğunu düşünerek mesajı silmişler." dedi.
De Vries, sipariş listesinde her türden kitap bulunduğunu belirterek "Yapay zeka şirketlerinin kitapları taradıktan sonra imha ettiğini öğrendiğimde büyük şaşkınlık yaşadım." diye konuştu.
Bu uygulamanın "barbarca" olduğunu vurgulayan de Vries, "Bence bu kelime her şeyi anlatıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com
Haftanın Öne Çıkanları

Filistin, Sebastia Antik Kenti'ni UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydettirmeyi başardı

2026-07-24 16:07 - Kültür Sanat

Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu öğrencileri yıl sonu tatbikatında yeteneklerini sergiledi

2026-07-28 10:57 - Çevre-Hayat

Uzmanlardan yaz tatilinde çocukların doğa ve aile büyükleriyle vakit geçirmesi tavsiyesi

2026-07-25 20:08 - Analiz/Röportaj/Dizi/Rapor

Çevremizdeki kirlenmeye bulaşmadan namuslu ve dürüstçe bir hayat yaşamak-2 -Yusuf Karagözoğlu yazdı-

2026-07-28 00:37 - En Son Yazılar

Bakan Memişoğlu: Türkiye, sağlık sektöründe üretim ve teknolojisinde farklı bir vizyonu ortaya koyacak

2026-07-27 21:38 - Siyaset

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Senegal Cumhurbaşkanı Faye ile telefonda görüştü

2026-07-27 18:18 - Siyaset

İsrail'in Gazze'de düzenlediği son saldırılarda 5 Filistinli öldü, en az 23 kişi yaralandı

2026-07-25 23:38 - Dünya

Milli okçular, Avrupa Gençler Şampiyonası'nı 18 madalyayla zirvede tamamladı

2026-07-25 22:13 - Spor

İstanbul'da yetiştirilen sülünler kene ve kahverengi kokarcayla mücadeleye katkı için doğaya salındı

2026-07-22 13:18 - Çevre-Hayat

Fransa Milli Futbol Takımı'nda teknik direktörlüğe Zinedine Zidane getirildi

2026-07-28 13:23 - Spor

İlgili Haberler

Spotify, yapay zekayla oluşturulan sanatçı profillerini etiketlemeye başlayacak

19:23 - Teknoloji

Nvidia'dan 500 milyar dolarlık yapay zeka sermayesi için finans kuruluşlarıyla işbirliği

08:32 - Teknoloji

Manisa'da geliştirilen yapay zeka destekli makine, ayakkabı üretimini 10 kat artırdı

19:27 - Teknoloji

TEKNOFEST 2026 yarışma takvimi açıklandı

18:02 - Teknoloji

Avustralya'da yapay zeka, kullanıcısını spor dersine kaydetmek için başka birini listeden sildi

17:03 - Teknoloji

Günün Manşetleri

Yunanistan’ın Pilio Yarımadası ve Girit Adası’nda yangın çıktı

23:18 - Dünya

İsrail ordusu, işgal altındaki Batı Şeria'da 2 beldeyi "kapalı askeri bölge" ilan ett

23:12 - Dünya

Arap ülkeleri, Kolombiya'nın işgal altındaki Golan Tepeleri'nde İsrail egemenliğini tanıya

22:48 - Dünya

BM'den Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'a destek aç

22:28 - Dünya

BM, Gazze'de yaşanan su kıtlığına ve hijyen sorununa dikkati çekti

22:22 - Dünya