Lübnan yönetimi, ateşkese rağmen İsrail saldırılarının sürdüğü mevcut ortamda, Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yakın zamanda doğrudan görüşme yapılması yönündeki ABD'nin isteğine, gerekli şartların henüz oluşmadığını belirterek temkinli yaklaşıyor.
Washington'un, ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakere sürecini hızlandırma çabalarına karşın Beyrut yönetimi, İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki saldırıları ve işgalinin sürdüğü bir ortamda yapılacak erken üst düzeyli bir temasın, iç siyasi dengeleri olumsuz etkileyebileceği görüşünde.
Avn-Netanyahu görüşmesinin sınır güvenliği, ateşkes düzenlemeleri, insani yardım ve yeniden imar başlıklarını kapsayan daha geniş kapsamlı bir diplomatik sürecin başlangıcı olabileceği değerlendirilse de Lübnan tarafı, İsrail saldırıları sürerken böyle bir temas için gerekli siyasi ve güvenlik koşullarının henüz oluşmadığını savunuyor.
Müzakere sürecine açık olduğunu belirten Beyrut yönetimi, ancak bu yaklaşımın "İsrail ile normalleşme" anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor.
Lübnanlı yetkililer, ülkenin Arap Barış Girişimi’ne bağlılığını sürdürdüğünü, yürütülen temasların güvenlik ve ateşkes düzenlemeleriyle sınırlı olduğunu ifade ediyor.
İsrail ile müzakereden başka seçenekleri bulunmadığını belirten Avn da önceliğin, İsrail saldırılarının durdurulması, işgal edilen bölgelerden çekilme ve güney sınırında kalıcı istikrarın sağlanması olduğunu vurgulayarak, doğrudan siyasi temasın ancak somut ilerleme sağlayacak bir müzakere zemini oluşması halinde gündeme gelebileceği mesajını verdi.
Gazeteci ve siyasi analist Yusuf Diyab, Lübnan ile İsrail arasındaki görüşmelerin henüz fiilen başlamadığını söyledi.
Şu ana kadar Washington’da Lübnan ve İsrail büyükelçileri arasında ABD himayesinde hazırlık toplantıları yapıldığını hatırlatan Diyab, ABD yönetiminin süreci üst düzey siyasi bir görüşmeyle başlatmak istediğini kaydetti.
Diyab, buna karşın Lübnan'ın, Avn ile Netanyahu arasında yapılacak olası bir görüşmenin ancak somut sonuçlar doğuracak bir müzakere sürecinin ardından gerçekleşmesini istediğini ifade etti.
"Beyrut, Netanyahu’ya askeri olarak elde edemediği siyasi bir kazanımı karşılıksız vermekten çekiniyor." diyen Diyab, özellikle İsrail'in Lübnan’ın güneyindeki saldırılarını sürdürmesinin bu çekinceleri artırdığını söyledi.
Erken ve hazırlıksız bir görüşmenin Lübnan içinde ciddi siyasi ve güvenlik gerilimleri oluşturabileceğini dile getiren Diyab, Beyrut’un bu nedenle temkinli davrandığını ifade etti.
Lübnan’ın, 2002 Beyrut Zirvesi'nde kabul edilen Arap Barış Girişimi’ne bağlı kaldığını kaydeden Diyab, Beyrut’un kapsamlı bir normalleşmeyi, İsrail’in işgal altındaki Arap topraklarından çekilmesi ve bağımsız Filistin devletinin kurulması şartına bağladığını söyledi.
Siyasi analist ve gazeteci Munir Rabi ise "Lübnan, ABD ve bazı Arap ile Batılı ülkeler, doğrudan görüşmeyi önleyecek alternatif formüller üzerinde çalışıyor." dedi.
Rabi’ya göre bu seçeneklerden biri, Avn'ın ABD Başkanı Donald Trump ile ikili görüşme yapması, ardından Trump’ın Netanyahu ile ayrı bir görüşme gerçekleştirmesi ve daha sonra müzakere çerçevesini açıklaması.
Bu formülün, Lübnan Cumhurbaşkanı'nı iç politikada zor durumda bırakmadan müzakere sürecini ilerletmeyi amaçladığını ifade eden Rabi, önceliğin saldırıların durdurulması ve İsrail'in geri çekilmesini hedeflediğini söyledi.
Rabi ayrıca, Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamade Mouavvad ile İsrail’in Washington Büyükelçisi Yehiel Leiter arasında üçüncü tur hazırlık görüşmeleri için çalışma yürütüldüğünü belirtti.
Siyasi analist George Akkuri de Beyrut üzerindeki baskının, İsrail saldırılarının gölgesinde, sahadaki askeri gelişmeler ve savaşın Lübnan'da yol açtığı ağır insani ve ekonomik kayıplardan kaynaklandığını söyledi.
Lübnan'ın, güç dengelerindeki eşitsizlik nedeniyle zor seçeneklerle karşı karşıya kaldığını belirten Akkuri, "Lübnan’ın temel önceliği savaşın durdurulmasıdır. Bu uğurda istisnai siyasi seçenekler bile gündeme gelebilir." değerlendirmesinde bulundu.
Akkuri, Netanyahu ile olası bir görüşmeye ilişkin nihai kararın Cumhurbaşkanı Avn tarafından ulusal çıkarlara göre verileceğini ifade etti.
İsrail ve Lübnan’ın Washington'daki büyükelçileri, 14 ve 23 Nisan'da ABD arabuluculuğunda müzakerelere hazırlık kapsamında bir araya gelmişti.
ABD Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen ilk toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçmişti.
Görüşmelere ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Lübnan ve İsrail'in Washington büyükelçileri katılmıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etmişti.
Öte yandan Lübnan'da İsrail ile doğrudan müzakere başlığı, iç siyasette ve kamuoyunda en tartışmalı konuların başında geliyor.
Cumhurbaşkanı Avn ve Başbakan Nevvaf Selam, müzakereleri "kanın durdurulması ve kalıcı çözüm" için zorunlu ve tek seçenek olarak değerlendirirken, Hizbullah ve ona yakın çevreler ise doğrudan temasları "teslimiyet" şeklinde nitelendirerek sürece karşı çıkıyor.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com