Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) "Enerji teknolojileri üretimi, ticaret ve sanayi politikalarının hızla değiştiği bir dönemde yeniden dengeleniyor" başlıklı analizinden derlediği bilgilere göre, güneş panelleri, rüzgar türbinleri, bataryalar, elektrikli araçlar, ısı pompaları ve elektrolizörlerden oluşan pazar, son 10 yılda yıllık ortalama yaklaşık yüzde 20 büyüdü.
Pazardaki büyüme, temiz enerji teknolojilerindeki fiyat düşüşleriyle de paralel ilerledi. 2023-2025 döneminde güneş paneli modülü fiyatları yaklaşık yüzde 50, batarya paketi fiyatları ise yüzde 30 geriledi.
Maliyetlerdeki düşüş, söz konusu teknolojilerin rekabet gücünü artırırken, ithal fosil yakıtlara ilişkin enerji güvenliği endişeleri de talebi destekledi.
Temiz enerji teknolojilerinin üretimine yönelik yatırımlar 2023'te 220 milyar dolara yaklaşırken, 2024'te geriledi ve 2025'te 200 milyar doların altına düştü.
Çin, 2020'den bu yana söz konusu teknolojilerin üretimine yönelik küresel yatırımların yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştirerek liderliğini korudu.
Avrupa Birliği'nde (AB) temiz enerji üretim yatırımları 2023-2024 döneminde yaklaşık iki katına çıkarken, Güney Kore'de batarya ve elektrikli araç üretim yatırımları yüzde 25 arttı. Hindistan'ın temiz enerji yatırımları ise yüzde 65'in üzerinde yükseldi.
Üretim kapasitesindeki artışın mevcut talebin üzerinde seyretmesi de yatırımlardaki yavaşlamada etkili oldu. IEA'ya göre 2024'te güneş paneli üretim kapasitesi küresel talebin iki katından, batarya hücresi üretim kapasitesi ise üç katından fazla seviyeye ulaştı.
Temiz enerji teknolojileri sektöründe gümrük vergileri, ürünlerin üretim maliyetlerinin altında fiyatlarla satıldığı gerekçesiyle uygulanan anti-damping önlemleri ve diğer ticaret kısıtlamaları da arttı.
2024'te güneş enerjisi tedarik zincirindeki küresel ağırlıklı ortalama gümrük vergisi ve tarife oranı, bir önceki yıla göre 9 kat artarak yaklaşık yüzde 36'ya çıktı.
Buna karşın temiz enerji teknolojilerinin uluslararası ticaretinin brüt değeri, 2025'in ikinci çeyreğinde rekor seviyeye ulaştı.
Çin'in temiz enerji teknolojileri ihracatı da 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 11 artarak 160 milyar doların üzerine çıktı.
IEA'nın projeksiyonlarına göre, önümüzdeki 10 yılda Çin'in elektrikli araç, batarya hücresi ve ısı pompası üretimindeki artışın yüzde 40 ila yüzde 50'sinin ihracat pazarlarına yönelmesi bekleniyor.
IEA, mevcut politikaların sürdürülmesi durumunda temiz enerji teknolojileri pazarının 2035'te yaklaşık 1,9 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor.
Hükümetlerin açıkladıkları politika hedeflerinin dikkate alınması durumunda ise pazarın 2035'te 2,6 trilyon doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
Her iki senaryoda da elektrikli araçların 2030'ların ortasında toplam pazar değerinin yaklaşık dörtte üçünü oluşturması bekleniyor.
IEA'ya göre, AB'de fosil yakıt ithalatının toplam enerji tüketimindeki payının 2024'teki yüzde 55 seviyesinden 2035'te yüzde 40'a gerilemesi bekleniyor.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com