ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının büyük ölçüde kesintiye uğraması, spot piyasada navlun fiyatlarını artırıyor. Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin piyasa beklentilerini etkilemesinin yanı sıra artan bunker yakıt maliyetleri ve yakıt ek ücretleri, navlun fiyatları üzerinde ilave yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Ayrıca Kızıldeniz'deki ticaret akışının yön değiştirmesi transit sürelerini uzatırken, ithalatçılar uzayan teslimat sürelerini telafi edebilmek amacıyla siparişlerini daha erken vermeye çalışıyor.
Denizcilik araştırma ve danışmanlık şirketi Drewry'nin konteyner navlun fiyatları için gösterge fiyatı temsil eden Dünya Konteyner Endeksi, 40'lık konteyner için 26 Şubat'taki 1899 dolar seviyesinden 4 Haziran itibarıyla 3 bin 433 dolara yükseldi.
Böylece endeks, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 100'üncü günü yaklaşırken yüzde 80 artış gösterdi.
40'lık konteyner için 3 bin 433 dolara çıkan endeks, son bir yılın da en yüksek seviyesini gördü. Fiyatlar 12 Haziran 2025'te 3 bin 543 dolar olmuştu.
Fiyatlardaki yükselişte özellikle Transpasifik ve Asya-Avrupa ticaret hatlarındaki navlun ücretlerinin artması ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan konteyner gemileri nedeniyle azalan kapasite etkili oldu.
Şangay-New York hattında 40'lık konteynerin spot navlun fiyatı savaşın başından beri yüzde 98 artarak 5 bin 505 dolara çıktı.
Şangay-Los Angeles ticaret rotasında ise fiyatlar bu dönemde yüzde 108 artışla 4 bin 565 dolar oldu.
Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların yanı sıra denizcilerin ABD'nin temmuzda yürürlüğe girmesi beklenen gümrük tarifeleri öncesinde rezervasyonlarını öne çekmesi ve 2026 FIFA Dünya Kupası'na bağlı ek kargo talebi, fiyatlardaki yukarı yönlü seyri destekliyor.
Asya-Avrupa rotasında ise Şangay-Rotterdam hattında spot navlun fiyatı savaşın ardından yüzde 71 yükselişle 3 bin 579 dolara ulaştı.
Asya-Avrupa rotasında 1 Temmuz'da yürürlüğe girmesi beklenen bunker yakıt fiyat ayarlaması öncesinde bazı rezervasyonların hazirana çekilmesi de fiyatlara artış olarak yansıdı.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com