İstanbul
Kadıköy Anadolu İmam Hatip Lisesi'nin kız öğrencileri, okul bünyesinde kurdukları "Technoka Teknoloji Takımı" (Technoka) ile atölyelerinde kendi emekleriyle robotlardan sabit ve döner kanatlı insansız hava araçlarına (İHA), roketlerden "Firuze" adını verdikleri elektrikli arabaya kadar 12 branşta yenilikçi projeler geliştirerek hem imam hatip geleneğini teknolojiyle buluşturuyor hem de mühendislik ve bilim alanlarında kendilerini geliştiriyor.
Kadıköy Anadolu İmam Hatip Lisesi'nin kız öğrencileri, inançla bilimi, azimle emeği, hayalle teknolojiyi buluşturan bir başarı hikayesi yazıyor. Okul bünyesinde kurulan teknoloji takımı, yalnızca bir öğrenci topluluğu değil, aynı zamanda genç zihinlerin üretme, keşfetme ve geleceğe yön verme tutkusunu yaşatan bir laboratuvar gibi çalışıyor.
Tamamı kız öğrencilerden oluşan takım, robotik sistemlerden biyoteknolojiye, İHA'lardan elektrikli araç üretimine kadar birçok alanda çalışmalar yürütüyor. Okullarındaki atölyelerde kendi imkanları ve emekleriyle robot tasarlayan, sabit ve döner kanatlı İHA geliştiren öğrenciler, "Firuze" adını verdikleri elektrikli arabayla da katıldıkları TEKNOFEST'te finalist oldu.
Öğrencilerin kimi devre kartları üzerinde lehim yapıyor kimi yazılım kodlarını test ediyor kimi de aracın gövde tasarımında çalışıyor. Bir yandan lise sıralarında eğitime devam eden öğrenciler, mühendisliğin en temel ilkelerini de deneyimleyerek öğreniyor.
Öğrencilerin yeteneklerine göre şekillenen Technoka'da, temelde elektronik yazılım, mekanik tasarım ve halkla ilişkiler olmak üzere 3 branşta faaliyet yürütülüyor.
TEKNOFEST'te döner kanat İHA, sabit kanat İHA, elektrikli araba ve robot yarışlarında finalist olarak yer alan ve uluslararası lise robotik yarışması FRC'de İstanbul Regional şampiyonu olup ABD'deki dünya şampiyonasında Türkiye'yi temsil eden takımın, 2026 vizyonunda insansız su altı sistemleri ve roket üretmek yer alıyor.
"Daha çok çalışacağız, daha çok üreteceğiz"
Okulun Teknoloji Koordinatörü Muhammed Fatih Balaban, bu sene oldukça fazla çalıştıklarını ve geliştirdikleri 5 projeden 4'ünün TEKNOFEST'te finalist olduğunu söyledi.
Elektrikli araba Firuze'nin sosyal medyada büyük ilgi gördüğünü ve 10 milyonun üzerinden görüntüleme aldığını, ancak bu popülerlikten sonra bazı kişilerin kendilerini eleştirmelerine üzüldüklerini belirten Balaban, "Neyse ki öğrencilerim kendilerinden eminler, 'Daha iyisini, daha güzelini yapalım.' diyorlar. Bu olumsuz yorumlardan çok fazla etkilenmediler. Biz de o yüzden durmayacağız, daha çok çalışacağız, daha çok üreteceğiz." diye konuştu.
Balaban, 28 yıl önce 28 Şubat sürecinde, başörtüleriyle eylem yaparak kendilerini kapılara zincirleyen öğrencileri haber yapmak için okula gazetecilerin geldiğini aktararak, "Neyse ki o günden bugünlere geldik. Bugün böyle güzel projelerimizle haber oluyoruz. Bu, Türkiye'nin insan hakları ve özgürlüklerinin nereden nereye geldiğini gösteren güzel ve gurur verici bir örnek oldu bizler için." değerlendirmesinde bulundu.
Araba, Osmanlı konseptiyle tasarlandı...
Technoka üyesi 11. sınıf öğrencisi Sümeyye Lal Ateş, 2023'te kurulan takımla teknolojiye ilgisi olan genç kızların imam hatipte de bunu başarabileceğini göstermek istediklerini söyledi.
İlk yıllarında 120 başvuru aldıklarını ve bunu beklemedikleri anlatan Ateş, "Sonrasında bu kişilerin hangi alanda çalışmak istediğini belirledik. Bazı arkadaşlarımız mekanik tasarımda bazıları elektronik yazılımda bazılarıysa halkla ilişkilerde kendilerini geliştirdiler." dedi.
Öğrencilerin tamamen kendi imkanlarıyla bir şeyler öğrendiklerini ve bunları projelere yansıttıklarını aktaran Ateş, "Bir imam hatip öğrencisi olarak bunları başarmak, 'Firuze' ile beraber insanların bizi tanıması ve desteklemesi çok gurur veriyor. Aynı zamanda Technoka kurulduktan 1 sene sonra okulumuz bu alanda ne kadar ilgili olduğumuzu görerek İngilizce teknoloji hazırlık sınıfı da açtı. Daha çok imkanla atölyeyle beraber artık öğrenciler teknik bilgilere hocaları aracılığıyla ulaşılabilir hale geldi." ifadelerini kullandı.
Kendilerinin sadece elektrikli araba projesi yapmadıklarını kaydeden Ateş, şöyle devam etti:
"Robot olsun, ABD yarışlarındaki robotlar, FRC robotları olsun, İHA'lar olsun birçok farklı alanda proje yapıyoruz. Ama bu sene tabii ki bizim koleksiyonumuzun en büyük parçası olan Firuze daha çok gündemdeydi. Onunla yarışmalara gittik, TEKNOFEST 2025 Efficiency Challenge Yarışları'na katıldık. Bu kadar çok alanda boy gösteriyorken, bu tarz parçalar üretiyorken bunu bir konseptle de birleştirmek istedik. Tabii ki de Osmanlı konseptini seçtik. Osmanlı'da gördüğümüz çinileri, kendi üretimimizle donattığımız araçlarla birleştirmek istedik ve bu şekilde aslında köklerimizi geleceğe taşıdık."
"İnsanın üzerinde birçok emeği bulunan bir şeyi ortaya çıkarabilmesi çok gurur verici"
11. sınıf öğrencisi Rabia Yılmaz, 2,5 senelik bir çalışmanın ürünü olan Firuze projesindeki amaçlarının çeşitli yarışmalara katılmak ve ödüller kazanmak olduğunu belirterek, ilk yıllarda minimal ve verimlilik odaklı planlanan araç projesini daha da geliştireceklerini anlattı.
Daha estetik bir araç ortaya çıkarmak için çalıştıklarını aktaran Yılmaz, şunları kaydetti:
"Aracımız yarış haftasında büyük bir ilgi görmüştü. Bu çok kapsamlı bir proje. Elektrikli araç projesinde bireysel olarak kendinizi geliştirmeniz gerekiyor. Aynı zamanda bir grup çalışması içerisine girişerek de bir ürün ortaya koymamız gerekiyor. Mekanik, elektronik, yazılım olsun bu alanlarda tek tek üyelerimizi önce eğitmeye yönelik bir süreç geliştirdik. Daha sonra herkes uzmanlaştığı bölümlerde araba üzerinde çalışmalara başladı. En son herkesin kendi alanında geliştirdiği komponentleri bir araya getirerek şu anki halini ortaya çıkardık."
Yarışma prosedürleri kapsamında kendi emekleriyle alüminyum profilden aracın üzerini kapattıklarını belirten Yılmaz, "Şu anki halinden çok memnunuz hepimiz. Gördüğümüzde çok fazla anı, tecrübe görüyoruz üzerinde, çok fazla şey hatırlatıyor bize. Aynı zamanda insanın üzerinde birçok emeği bulunan bir şeyi ortaya çıkarabilmesi çok gurur verici." dedi.
11. sınıf öğrencisi Melisa Kement de 2 yıl önce 6 proje ile yola çıktıklarını, ilk yıllarında TEKNOFEST'te Liseler Arası İHA Yarışması, Robolig Yarışması, Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları ve roket yarışmalarına hazırlandıklarını söyledi.
Kement, takımın geliştirdiği projeleri şöyle aktardı:
"Adını 'Orhan' koyduğumuz robotumuz TEKNOFEST Robolig'de Türkiye dördüncüsü oldu. Biz bir sonraki sene biraz daha dünyaya açılarak uluslararası alanda en prestijli robot yarışması olan FRC'ye katılmak istedik. Orada da 'Laz Ziya' robotumuz Türkiye şampiyonu oldu ve dünya şampiyonasına davet alarak Dünya Şampiyonası'nda ülkemizi gururla temsil ettik. Firuze bu sene TEKNOFEST 2025'te Efficiency Challenge'ta finale kaldı. Turna ve Ebabil İHA'larımız, liseler arası İHA kategorisinde finale kaldı ve Nazlı robotumuz TEKNOFEST RoboLig'de finale kalma başarısı gösterdi."