Kırgızistan'ı değiştiren Sadır Caparov'un iktidardaki 5 yılı reformlara sahne oldu

Ocak 2021'de yüzde 79,20 oyla seçilen Caparov döneminde, 2025 yılında Tacikistan ile sınır sorunu çözüldü ve ülke ekonomisi 2025'te yüzde 10,2 büyüdü. Bu süreçte Türkiye, ülkedeki yatırımlarını en çok artıran üçüncü ülke oldu.

Siyasi kariyerini Kumtor altın madeninin kamulaştırılması mücadelesiyle şekillendiren Caparov, 2013'teki protestolar nedeniyle 2017'de hapse mahkum edildi.

Cezaevindeyken annesini, babasını ve oğlunu kaybeden Caparov, Ekim 2020'deki halk ayaklanmasıyla özgürlüğüne kavuştu. Önce geçici başbakanlık görevini üstlenen Caparov, 10 Ocak 2021 seçimlerini kazanarak Kırgızistan'ın 6. Cumhurbaşkanı oldu.

"Yeni bir Kırgızistan" ifadesini benimseyen Caparov'un iktidardaki döneminde, yolsuzlukla mücadele, sınır sorunlarının çözümü, stratejik kamulaştırmalar, siyasi ve ekonomik istikrarla öne çıktı.

Kırgızistan ve Tacikistan arasında Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana 33 yıldır devam eden sınır anlaşmazlığı, toprak, su kaynakları ve arazi değişimi (takas) yöntemleriyle sağlanan uzlaşı sonucunda resmen sona erdi.

Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, 13 Mart 2025 tarihinde Bişkek'te bir araya gelerek, iki ülke arasındaki 1006,84 kilometrelik sınırın tartışmalı olan son 486,94 kilometrelik bölümünü netleştiren tarihi anlaşmayı imzaladı.

Sınır sorunlarının çözümüne yönelik diplomatik trafik, 31 Mart 2025’te Tacikistan'ın Hocent şehrinde Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan liderlerinin katılımıyla zirveye ulaştı. Üç lider, sınır birleşim noktasının belirlenmesine ilişkin anlaşmayı ve bölgesel dayanışmayı pekiştiren "Hocent Beyannamesi"ni imzaladı.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, bölgedeki istikrara katkıları nedeniyle 22 Aralık 2025'te Rusya’nın St. Petersburg kentinde düzenlenen törenle "Uluslararası Lev Tolstoy Barış Ödülü"ne layık görüldü.

Caparov'un iktidara geldiği dönemde 6,7 milyar dolar seviyesinde olan ulusal bütçe 2025'te 12,6 milyar dolara çıktı.

Geçen yıl özellikle turizm sektörünün gelişmesi için alt yapı projelerine ağırlık verildi ve 2030 yılına kadar turizmin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'daki (GSYH) payının yüzde 7'ye ulaşması hedefi konuldu.

Kırgızistan'ın Issık Göl Bölgesi'nde, Orta Asya'nın en büyüğü olması hedeflenen Ala-Too Resort kayak merkezinin temeli atıldı.

Tanrı Dağı'ndaki Jırgalan, Ak-Bulak ve Boz-Uçuk zirvelerini birleştirecek proje, 250 kilometre pist uzunluğu ve 2026 sonu ilk açılış hedefiyle yılda 2 milyondan fazla turist çekmeyi amaçlıyor.

Cumhurbaşkanı liderliğinde kamulaştırma politikasına yoğun şekilde devam edilirken, yeni uçaklar alındı, iç hat havaalanları yeniden inşa edildi ve havaalanı olmayan şehirlerde iç hat uçuşları yeniden başlatıldı.

Kırgızistan Ulusal Yatırım Ajansı Başkanı Ravşan Sabirov, Türkiye'nin, Kırgızistan'daki yatırımlarını en fazla artıran üçüncü ülke konumuna geldiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Sadır Caparov liderliğinde yürütülen konut seferberliği kapsamında, 2025 yılında 4 bin 600 aile yeni evlerine kavuştu.

Caparov yönetiminin ilk yıllarında güvenlik güçlerine öncelik verilmesi nedeniyle eleştiri konusu olan konut politikası, 2025 yılında halkın geneline yayılarak tarihi bir başarıya dönüştü.

Böylece 2021 yılından bu yana, Türkiye’deki TOKİ modeline benzer bir yapıyla faaliyet gösteren Kırgızistan Devlet İpotek Şirketi (KMİK) aracılığıyla toplam 9 bin 250 aile daire sahibi oldu.

Görev süresinin sonuna yaklaşan 57 yaşındaki Caparov'un, 2021 yılında gerçekleştirilen anayasa reformu ile getirilen "en fazla iki dönem seçilebilme" hakkı kapsamında, gelecek seçimlerde ikinci 5 yıllık dönem için yeniden aday olması bekleniyor.

Mevcut takvime göre seçimlerin bu yıl sonu veya Ocak 2027'de yapılması planlanıyor.

Caparov'un görev süresi boyunca hayata geçirdiği ekonomik reformlar, stratejik kurumların kamulaştırılması ve yolsuzlukla mücadele programının, seçim kampanyasının temelini oluşturması öngörülüyor.

Kaynak: AA