"Modern kölelik" olarak da adlandırılan, kişi hak ve hürriyetlerine karşı işlenen suç olan insan ticareti, "bir kişinin rızası olmadan ticari bir meta gibi alınıp satılması veya üzerinden gelir elde edilmesi" anlamına geliyor.
Dünya genelinde 40 milyondan fazla insan ticareti mağdurunun bulunduğu tahmin edilirken, tüm ülkeler hedef, transit ve kaynak ülke olma özelliklerine göre insan ticaretinden etkileniyor.
"30 Temmuz İnsan Ticaretiyle Mücadele Günü" dolayısıyla Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinin (UNODC) "İnsan Ticareti 2024 Küresel Raporu"ndan derlediğimiz bilgilere göre, insan ticareti mağdurları çoğunlukla savunmasız olduklarında hedef alınıyor.
Küresel insan ticareti 2019-2022'de yüzde 25 arttı...
Raporda en çok dikkat çeken detay, 2019-2022 döneminde insan ticaretinin yüzde 25 artması olurken Sahraaltı Afrika, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa ülkeleri en çok artışın yaşandığı bölgeler olarak öne çıktı. İklim felaketleri, çatışmalar ve yerinden edilmelerin artması insan kaçakçılığı için kırılganlıkları artırıyor.
Neden başlıca mağdurlar kadın ve kız çocukları oluyor?
2020-2023 döneminde 202 bin 478 kişi insan ticareti mağduru oldu. Bu mağdurların yüzde 22'si kız, yüzde 16'sı erkek çocuklar olmak üzere yüzde 38'ini çocuklar oluşturuyor. Yetişkinlerde ise yüzde 39'u kadın, yüzde 23'ü erkek.
Kadınlar ve kız çocuklarının çoğunun kaçırılma nedeni cinsel istismar olsa da kadınlar "zorla çalıştırma, evlendirme ve suç işlettirme" gibi nedenlerle de kaçırılabiliyor.
İnsan ticareti mağdurlarının yüzde 42’si zorla çalıştırılma amacıyla kaçırılıyor. Bu kişilerin yüzde 47’sini yetişkin erkekler, yüzde 23’ünü yetişkin kadınlar, yüzde 20’sini erkek çocukları, yüzde 10’unu kız çocukları oluşturuyor.
İnsan ticareti mağduru kişilerin yüzde 36’sı ise cinsel istismar amacıyla kaçırılıyor. Bunların yüzde 64’ünü kadınlar, yüzde 28’ini kız çocukları, yüzde 3’ünü erkekler, yüzde 3’ünü erkek çocukları oluşturuyor.
Mağdurların çoğunluğu Afrika ülkelerinden...
UNODC 2022’de 162 ülkeden insanların 128 ülkeye "ticaretinin yapıldığını" tespit etti. Bu kişilerin yüzde 31’ini Afrika ülkelerinin vatandaşları oluşturuyor.
Silahlı çatışmalar, iklim değişikliği ve bunlarla bağlantılı yerinden edilmeler kişileri insan ticaretine karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Afrika ülkeleri insan ticaretini ele almakla ilgili adımlar atsa da bu adımlar yetersiz kalıyor.
Ticareti yapanların çoğunluğu organize grup...
İnsan ticareti yapan kişilerin birçoğu organize gruplar içinde hareket ediyor.
Raporda bu çerçevede 942 mahkeme kaydı incelendi. Burada 3 bin 121 kişiden yüzde 74'nün bir grup ya da şebeke içinde hareket ettiği belirtildi. Organize olmayan suçlular ise bunun yüzde 26’sını oluşturuyor.
İnsan ticareti yapan kişilerin yüzde 70’i erkek iken yüzde 28’i de kadın.