Roma
İtalyan savunma ve güvenlik uzmanları, İtalya Deniz Kuvvetleri tarafından Baykar'ın ürettiği ve halihazırda İtalya'nın Leonardo şirketiyle geliştirdiği Silahlı İnsansız Hava Aracı (SİHA) Bayraktar TB3'ün, İtalyan Donanmasındaki Cavour uçak gemisine entegre edilmesinin, söz konusu kuvvete önemli kabiliyetler kazandıracağı görüşünde birleşti.
İtalya Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Giuseppe Berutti Bergotto'nun, 25 Mart'taki İtalyan Parlamentosunun üst kanadı Senatonun Dışişleri ve Savunma Komisyonu'nun oturumunda, TB3 SİHA'larının yakın zamanda TCG Anadolu gemisinden kalkarak operasyon icra ettiğini söylemesi ve bu sistemlerin Cavour uçak gemisinde kullanabileceğini belirtmesi ülkede geniş yankı uyandırdı.
İtalyan Donanmasının, Bayraktar TB3 ilgisini savunma ve güvenlik analistlerine sorduk.
İtalyan savunma ve güvenlik analisti Paolo Mauri, İtalya Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Bergotto'nun, İtalyan Donanmasının Bayraktar TB3 satın alma sürecinde ilerlediğini doğruladığını aktararak, "Bu hava aracı, Baykar tarafından üretilen ve Ukrayna'da kullanımıyla haberlerde sıkça yer alan TB2'nin gemide konuşlandırılabilen versiyonudur. TB3, bu nedenle Cavour uçak gemisine konuşlandırılacak ve F-35B savaş uçaklarından oluşan hava grubuna entegre edilerek düşük riskli ortamlarda gözetleme ve saldırı kabiliyeti sağlayacaktır." dedi.
Mauri, TB3'ün 21 ile 32 saat arasında değişen uzun uçuş süresi ve MAM-L güdümlü mühimmat da dahil olmak üzere taşıyabildiği yük kapasitesi sayesinde önemli kabiliyetler sunacağını ifade etti.
İtalyan Donanmasının TB3'e yönelmesinde büyük ihtimalla iki eş zamanlı faktörün etkili olduğunu dile getiren Mauri, "Bunlardan ilki, Mart 2025'te kurulan ve merkezi İtalya'da bulunan Leonardo ile Baykar arasındaki ortak girişim LBA Systems'tır. İtalya ile Türkiye arasında yüzde 50 - yüzde 50 ortaklık yapısına sahip bu şirket, insansız hava araçlarının (İHA) faydalı yüklerinin tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve bakımından sorumludur." diye konuştu.
Mauri, ikinci faktörün ise daha çok pratikle alakalı olduğunu belirterek, şunları söyledi:
"15 Şubat'ta Baltık Denizi'nde gerçekleştirilen (NATO) 2026 Steadfast Dart tatbikatı sırasında TB3, ilk kez operasyonel olarak sahneye çıktı. Bu tatbikat sırasında Avrupa tarihinde ilk kez bir taarruzi SİHA, bir uçak gemisinden kalkış yaptı, saldırı görevi icra etti ve ardından tekrar gemiye döndü. TB3'ün Türk İHA gemisi Anadolu'dan kalkış yaparak sergilediği bu kabiliyet gösterisi, bu tür bir SİHA'nın fırlatma mekanizması ve yakalama sistemi bulunmayan ancak Cavour gemisinde olduğu gibi baş kısmında yukarı eğilimli kalkış rampası bulunan bir uçak gemisinde etkin şekilde görev yapabileceğini kanıtladı. Ayrıca şubat ayında Baltık Denizi'ndeki zorlu iklim koşullarında da operasyon gerçekleştirebileceğini göstermiş oldu."
Bu yıla kadar İtalyan Donanmasının, 2035'e kadar uzanan yenileme ve geliştirme programının bir parçası olarak istihbarat, gözetleme ve keşif operasyonlarını da icra edebileceği yeni gemileri envantere katma planı olduğundan bahseden Mauri, TB3'e ilginin ise yeni kabiliyetler edinmeye işaret ettiğini aktardı.
Mauri, şöyle devam etti:
"Ek kabiliyetler edinme yönündeki bu yeni iradenin, uluslararası güvenlik ortamındaki değişim ve Çin gibi bazı ülkelerin yakın zamanda denize indirdiği 'Type 076' gibi İHA taşıyabilen büyük tonajlı deniz platformu dikkate alındığında aynı stratejik doğrultuda olduğu değerlendirilmektedir."
"TB3'lerin özellikle İtalyan ve Türk donanmaları için önemli bir kuvvet çarpanı haline gelmesi beklenmektedir"
Savunma uzmanı ve denizcilik konularını yakından takip eden İtalyan gazeteci-yazar Luca Peruzzi de 25 Mart'ta Senatoda yapılan sunumda Koramiral Bergotto'nun, Kuvvetin gelişim hatlarına ilişkin kapsamlı bir genel bakış sunduğunu hatırlattı.
İtalyan Donanmasının, özellikle su altındaki kritik altyapının korunması için çok görevli alanlara sahip yeni platformların hizmete alınmasına ve farklı türlerde insansız sistemlere yöneldiğini belirten Peruzzi, şu ifadeleri kullandı:
"Bu sistemler bir kuvvet çarpanı oluşturmakta ve personelin risklerini, iş yükünü azaltmaya olanak sağlamaktadır. Koramiral Bergotto'nun Baykar-Leonardo işbirliğinde üretilecek TB3'lerin Cavour uçak gemisinde kullanılabileceğini belirtmesi, söz konusu uçuş ekibinin uçak gemisi görev grubunun yerine getireceği görev yelpazesini genişletmesine imkan tanıyacaktır. Bu da hem filonun hem de ordunun müşterek kuvvet kabiliyetlerinin yararına olacaktır. LBA Systems'ın bu stratejik işbirliğinin ürünü olan TB3'lerin, özellikle İtalyan ve Türk donanmaları için önemli bir kuvvet çarpanı haline gelmesi beklenmektedir."
"Bu, tabiri caizse, sanayi alanındaki işbirliğinin mantıklı bir gelişmesidir"
Merkezi Roma'da bulunan NATO Savunma Koleji Vakfı Direktörü ve askeri stratejiler uzmanı Alessandro Politi de TB3 sistemlerinin, İtalya'da üretilmesi ve Cavour uçak gemisinde kullanılması fikrinin, Ankara ile Roma arasındaki iyi ve köklü ilişkilere dayandığını vurguladı.
Politi, Baykar'ın TB3 insansız hava aracı sisteminin İtalyan Leonardo firmasıyla İtalya'da geliştirilecek olması ve bu sisteme İtalyan Donanmasının büyük bir ilgiyle yaklaşmasına ilişkin, "Bu, tabiri caizse, sanayi alanındaki işbirliğinin mantıklı bir gelişmesidir ve iki hükümetten de açıkça siyasi onay almıştır. Çünkü savunma sanayi işbirliği açıkça siyasi bir konudur." şeklinde konuştu.
Türkiye ve İtalya'nın, NATO'nun Kosova'daki Barış Gücü (KFOR) bünyesinde olmak üzere uzun süredir işbirliği içinde olduğunu hatırlatan Politi, şunları kaydetti:
"Türkiye'ye olan bu dikkat, sadece bu hükümet döneminde değil, uzun zamandır var. Dolayısıyla çok güçlü bir geleneğimiz var. Akdeniz havzasını paylaşıyoruz, bu bölgedeki aynı endişeleri paylaşıyoruz. Ayrıca Ankara ile Roma arasında karşılıklı anlayışa dayalı çok iyi kurulmuş bir ilişki var. Dahası, NATO içinde kesinlikle müttefikiz ve Türkiye her zaman Avrupa Birliği'nin potansiyel bir ortağıdır."
Kaynak: AA