Gayrettepe Metro İstasyonu'nda 2016 yılında açılan ve işitme engelli baristaların çalıştığı kafeye gelen müşteriler, iletişim kurma noktasında taşıdıkları endişeleri çalışanların yardımıyla aşıyor.
Baristaların yönlendirmesiyle birkaç basit işaretle başlayan iletişim, müşterilerin işaret dili konusunda farkındalık kazanmasına katkı sağlıyor.
Müşteriler, menüdeki kahvelerin işaret dilindeki karşılıklarını gösteren videoları izleyerek siparişlerini iletiyor.
İstanbul Diyalog Müzesi Direktörü Nilay Goncagül, müze bünyesinde hayata geçirilen Diyalog Kafe'de şu an yalnızca sağır baristaların görev yaptığını söyledi.
Goncagül, kafenin ilk dönemlerinde işitme engelli olmayan çalışanların görev yaptığını, daha sonra zamanla işitme engelli bireylerin kafeye ilgisinin arttığını belirterek, işitme engelli çalışanların kahve yapımını öğrenmeye ilgi göstermesi üzerine bu alandaki yeteneklerinin keşfedildiğini dile getirdi.
Sağır bireylerin kahve yapımına yönelik doğal yetenek ve meraklarının keşfedilmesiyle bu tarz bir kafe fikrinin ortaya çıktığını aktaran Goncagül, "Önce birkaç baristayla başladık. Şu an 6 sağır barista var. Bütün işlemleri kendileri yapıyor ve süreci yürütüyorlar." dedi.
Bu kişilerin zaman geçtikçe mesleği öğrendiğini aktaran Goncagül, 10 yıllık süreçte birçok kişiye barista eğitimi verdiklerini ifade etti.
Goncagül, kafede müşterilerin işaret diliyle sipariş verebilmesi için video, illüstrasyon ve görsellerden oluşan menü kullandıklarını belirterek, ziyaretçilerin menüden istedikleri kahvenin işaretine bakıp, sipariş verebildiğini söyledi.
Müşterilerin sipariş sırasında bazen yanlışlık yapabildiğini veya çekinebildiğini dile getiren Goncagül, baristaların ziyaretçilere yardımcı olduğunu ve siparişlerini rahatlıkla vermelerini sağladığını anlattı.
Goncagül, müşterilerin süreci oldukça ilginç bulduğunu, bazılarının ise "anlaşamayız, yapamayız" şeklinde ön yargılarının olabildiğini vurguladı.
Kahve almak için ileri derecede işaret dili konuşmaya gerek olmadığına dikkati çeken Goncagül, "Sadece iletişim çabası içindesiniz, aslında ön yargıyı ve bariyeri yıkıyorsunuz. O nedenle oldukça farklı deneyim yaşıyorlar. Hem sağırlığa hem de işaret diline dair farkındalık kazandırıyoruz." diye konuştu.
Goncagül, işitme engelli baristaların kafede istihdam edilmesinin sağırların toplumdaki görünürlüğüne katkı sağladığını düşündüğüne işaret ederek, şöyle devam etti:
"Dolayısıyla duymayan kişiler sadece duymayanlarla arkadaşlık yapabiliyor. Bu da onları biraz kapalı bir grup haline getiriyor. O yüzden insanların sağır dünyasına dair bilgisi daha sınırlı kalıyor. Kafe daha görünür pozisyonda. Burası insanların ön yargısını kırması için çok doğru bir nokta. Çünkü hepimizin iyi işaret dili bildiği, konuştuğu bir dünya çok mümkün olmasa da işitme engelli biriyle anlaşamayacağımıza dair düşünce yapısı barındırmayalım, bunu kıralım."
Özellikle işaret diliyle sipariş vermek ve pratik yapmak amacıyla kafeye gelen müşterilerin bulunduğunu aktaran Goncagül, çevrede birçok kafe olmasına rağmen burayı özellikle tercih edenlerin bulunduğunu belirtti.
Goncagül, "Gayrettepe'de olduğumuz için etrafımızda çok fazla iş yeri mevcut. İnsanlar her sabah buradan kahvesini alıp işine gidiyor." ifadelerini kullandı.
Ziyaretçilerin Diyalog Kafe'deki deneyimlerinin ardından farkındalık kazandığının altını çizen Goncagül, "En büyük engel ön yargılardır. Öğrenmenin yolu da karşılaşmaktan geçer. O nedenle burası sosyal laboratuvar. Türkiye'de eşi ve benzeri yok." dedi.
İşitme engelli 33 yaşındaki barista Emre Beyyusufoğlu, 10 senedir müze bünyesinde çalıştığını söyledi.
Kafenin ilk işitme engelli baristası olduğunu ifade eden Beyyusufoğlu, 6 yıldır kafede görev yaptığını belirtti.
Beyyusufoğlu, müşterinin işaret diliyle sipariş vermesinin kendisini mutlu ettiğini vurgulayarak, bu dilin önemini anlattı.
Kaynak: AA